Nỗi đau của những người con cả đời gồng mình sống bằng kỳ vọng của cha mẹ

Đứa con tuổi 40 "lạc lối" trong ngôi nhà mình

Ở tuổi ngoài 40, đi qua hai lần đổ vỡ hôn nhân, chị Hoa vẫn như đứa trẻ lạc lối giữa căn nhà ruột thịt của mình. Trong mắt nhiều người, chị là người phụ nữ kiên cường: Một mình nuôi hai con nhỏ, vừa đi dạy học, vừa làm thuê, rồi gom nhặt từng cân phế liệu giữa những ngày dịch bệnh để lấy tiền chữa bệnh cho con. Người mẹ ấy có thể làm chỗ dựa vững chắc cho các con giữa giông bão cuộc đời, nhưng lại hoàn toàn gục ngã trước sự ghẻ lạnh của cha mẹ.

Ký ức tuổi thơ của chị thiếu vắng những vỗ về, chỉ đọng lại những lời mắng chửi cay nghiệt và nỗi tủi thân cay xè mắt. Sống dưới một mái nhà, chị luôn cảm thấy mình như người dưng đứng bên lề. Cho rằng con gái không cần học nhiều, bố không tạo điều kiện cho chị đến trường. Chị phải tự xoay xở tiền mua sách vở, rồi tìm đường xuống ở với ông bà ngoại, vừa làm thuê vừa học bổ túc hết lớp 12 rồi học nghề. Chị nỗ lực vượt qua bao gian khó chỉ vì một khao khát đau đớn trong lòng: Mong một lần bố nhìn mình và khẽ nói: "Con vất vả rồi, bố mẹ thương con!".

Thế nhưng, đáp lại muôn vàn nỗ lực ấy chỉ là chuỗi ngày chị nén chịu tổn thương để vừa mắt người thân. Chị bước vào cuộc hôn nhân đầu tiên khi tình yêu chưa đủ chín, chỉ vì muốn chiều lòng mẹ, để bà sớm có con rể. Ngày hôn nhân gãy đổ, thứ chị nhận về từ người cha không phải là sự xót xa hay vòng tay đón con về, mà là sự tức giận vì chị đã làm ông "mất mặt".

Nỗi đau ấy lặp lại cay đắng hơn ở lần đổ vỡ thứ hai. Vừa trải qua ca sinh mổ đau đớn thì nghe tin con mắc bệnh bẩm sinh, chồng lại bỏ đi khi đứa trẻ mới tròn 3 tháng tuổi. Chị một mình gánh vác, bế con đi hết bệnh viện này đến bệnh viện khác, bươn chải đủ nghề để nuôi con. Ấy vậy mà suốt 5 năm trời sống trong danh nghĩa vợ chồng hờ, chị vẫn không dám đặt bút ký đơn ly hôn. Chị không níu kéo người đàn ông tệ bạc, mà chị sợ. Chị sợ bố thất vọng, sợ ông không chịu nổi cảnh đứa con gái hai lần mang tiếng "đứt gánh", sợ miệng đời gièm pha làm tổn hại đến danh dự gia đình. Người mẹ ấy có đủ can đảm làm đủ nghề nhọc nhằn để nuôi con, nhưng lại không đủ dũng khí sống cho hạnh phúc của chính mình chỉ vì sợ cha không vui.

Căn nhà tuổi thơ - nơi đáng lẽ là chốn bình yên nhất - lại trở thành nơi khiến chị cảm thấy bất an đến nghẹt thở. Hai năm liền chị không dám về quê ăn Tết. Đến tận bây giờ, chị cũng chỉ dám lặng lẽ về nhà vào chiều mùng Hai rồi vội vã rời đi từ sáng mùng Bốn. Chị cố tránh ngày mùng Một - thời khắc gia đình người ta quây quần đoàn tụ - chỉ vì sợ năm mới lại bắt đầu bằng những lời mắng chửi và bầu không khí nặng nề.

Ở tuổi ngoài bốn mươi, sau biết bao sóng gió, chị cay đắng hỏi mẹ một câu day dứt trong lòng: "Con có thật sự là con đẻ của bố mẹ không?". Câu hỏi ấy không nhằm phủ nhận nguồn cội, mà là tiếng kêu cứu chới với của một đứa trẻ khao khát tình thương suốt mấy mươi năm. Chị không cần cha mẹ phải bù đắp, cũng chẳng trông mong một lời xin lỗi. Chị chỉ mong một lần trở về nhà, được ngồi ăn bữa cơm bình yên bên cha mẹ mà không phải nơm nớp lo sợ hay chuẩn bị tinh thần đón nhận những tổn thương.

Chiếc áo quá rộng mang tên "con nhà người ta"

Nếu câu chuyện của chị Hoa là nỗi đau của một đứa con bị chối bỏ và đè nặng bởi áp lực danh dự, thì câu chuyện của Hoàng (29 tuổi, Hà Nội) lại đại diện cho hàng ngàn bạn trẻ đang kiệt sức vì chiếc khuôn "thành đạt" mà cha mẹ đúc sẵn.

Là quý tử trong một gia đình công chức, Hoàng từ nhỏ đã mang trên vai kỳ vọng phải làm rạng danh dòng họ. Bố anh vạch sẵn một kịch bản hoàn hảo: Học trường chuyên, tốt nghiệp đại học top đầu, du học thạc sĩ rồi vào làm trong cơ quan nhà nước. Nhưng Hoàng lại chọn rẽ sang làm thiết kế đồ họa. Ngày anh từ chối suất học bổng thạc sĩ để theo đuổi đam mê, bố anh đập bàn, ánh mắt hằn học: "Tao nuôi mày ăn học không phải để mày đi làm mấy trò nhảm nhí này. Mày làm thế là bôi tro trát trấu vào mặt bố mẹ!".

Để chứng minh mình không sai và khao khát một lời công nhận, Hoàng lao vào làm việc 16 tiếng mỗi ngày. Anh mua được nhà, được xe trước tuổi 30 bằng chính sức lao động của mình. Nhưng đáp lại, trong mỗi bữa tiệc họ hàng, bố anh vẫn thở dài thất vọng: "Nó làm tự do, ba cọc ba đồng, chả ổn định như con nhà người ta".

Ánh nhìn hài lòng mà Hoàng tìm kiếm chưa bao giờ xuất hiện. Anh nhận ra, dù mình có nỗ lực đến đâu, chiếc áo mà cha mẹ may sẵn vẫn luôn quá hẹp so với con người thực của anh, còn sự công nhận thì mãi là một cột mốc vô hình bị đẩy ra xa.

Sau tất cả, bi kịch lớn nhất của những đứa con không nằm ở những giông bão ngoài xã hội, mà ở việc họ luôn phải gồng mình sống bằng kỳ vọng của cha mẹ. Đã đến lúc cha mẹ cần hiểu con cái cần được lắng nghe, được chấp nhận là chính mình chứ không phải sống để "giữ mặt mũi" cho đấng sinh thành.