Đại biểu Quốc hội: "Không thể để mỗi mùa thi, học sinh lại thấp thỏm chờ quy định mới"
Đại biểu Trịnh Xuân An, đại biểu tỉnh Đồng Nai
Từ những thay đổi trong thi cử khiến phụ huynh, học sinh thấp thỏm đến chi phí thuê căng tin có thể chiếm 40% giá suất ăn học sinh..., các đại biểu Quốc hội đề nghị điều chỉnh chính sách giáo dục theo hướng thực chất, ổn định và ưu tiên quyền lợi người học.
35.000 đồng/suất ăn học sinh nhưng tiền thuê mặt bằng chiếm tới 40%
Ngày 31/10, thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội, đại biểu Châu Quỳnh Dao, Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Sĩ Liên, tỉnh An Giang, đặt vấn đề vì sao một đĩa cơm, chai nước bán trong trường học lại có giá cao hơn bên ngoài.
Theo bà, học sinh phải ở trong khuôn viên trường để bảo đảm an toàn, ít có cơ hội lựa chọn nơi ăn uống khác. Trong khi đó, cơ chế đấu giá cho thuê mặt bằng căng tin có thể làm tăng chi phí kinh doanh, sau đó được tính vào giá bán cho học sinh.
Đại biểu lấy ví dụ một suất ăn giá 35.000 đồng, trong đó chi phí thuê mặt bằng có thể chiếm 30-40%, tương đương 10.500-14.000 đồng. Khoản này lớn hơn nhiều so với phần chi phí thuế 8%, khoảng 2.000 đồng mỗi suất ăn.
Bà ghi nhận chính sách giảm thuế đối với đơn vị cung cấp suất ăn trường học, nhưng cho rằng biện pháp này mới giải quyết một phần vấn đề. Nếu chi phí thuê mặt bằng vẫn cao, việc giảm thuế khó giúp hạ đáng kể giá bữa ăn.
Đại biểu Châu Quỳnh Dao, đoàn đại biểu tỉnh An Giang
"Nếu chỉ giảm thuế cho đơn vị cung cấp suất ăn mà không xóa bỏ đấu giá tài sản trong trường học thì đến bao giờ trò nghèo mới được ăn no, ăn đủ và ăn sạch?", bà Dao đặt vấn đề.
Theo nữ đại biểu, bất cập nằm ở việc áp dụng cơ chế quản lý, cho thuê tài sản công trong trường học, bệnh viện tương tự mặt bằng kinh doanh thông thường. Quản lý chặt chẽ để tránh thất thoát tài sản Nhà nước là cần thiết, song chính sách cũng phải tính đến đặc thù của những nơi phục vụ người học, người bệnh.
Bà cho rằng quy định về quản lý tài sản công và lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ còn thiếu đồng bộ, khiến nhà trường gặp khó khăn khi tổ chức bữa ăn. Việc cho thuê mặt bằng gắn với quy định về đấu giá tài sản công, trong khi lựa chọn nhà cung cấp suất ăn phải tuân thủ các quy định về đấu thầu và dịch vụ công.
Từ thực tế này, đại biểu kiến nghị Chính phủ sửa đổi các quy định hướng dẫn về quản lý, sử dụng tài sản công, bổ sung cơ chế đặc thù đối với mặt bằng phục vụ dịch vụ thiết yếu trong trường học và bệnh viện.
Thay vì đấu giá cho thuê mặt bằng, các cơ quan cần nghiên cứu cơ chế thu khoản chi phí cố định đủ bù đắp hao mòn tài sản; đồng thời lựa chọn đơn vị cung cấp dịch vụ dựa trên uy tín, chất lượng, giá cả và khả năng bảo đảm an toàn thực phẩm.
Khi sửa Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Quốc hội cần có quy định riêng về tài sản phục vụ hoạt động giáo dục, y tế, làm rõ cách thức cho thuê mặt bằng, lựa chọn nhà cung cấp và kiểm soát chất lượng dịch vụ.
Dẫn kinh nghiệm Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc trong tổ chức bữa ăn học đường, bà Châu Quỳnh Dao nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong bảo đảm cơ sở vật chất, kiểm soát giá và chất lượng bữa ăn. Theo bà, căng tin không chỉ là nơi bán thức ăn mà còn góp phần hình thành thói quen ăn uống, chăm sóc sức khỏe học sinh. Vì vậy, chính sách cần ưu tiên quyền lợi người học, đồng thời có sự phối hợp giám sát của nhà trường, phụ huynh và chính quyền địa phương.
Chính sách giáo dục cần tầm nhìn dài hạn, tránh thay đổi liên tục
Cũng tại phiên thảo luận ngày 31/10, đại biểu Trịnh Xuân An, Ủỷ viên chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, cho rằng giáo dục cần được hoạch định bằng những chính sách có tầm nhìn dài hạn, chuẩn bị bài bản và thực hiện nhất quán.
Ông chỉ ra những bất cập trong thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sách giáo khoa và sắp xếp trường lớp thời gian qua, đồng thời đề nghị rà soát đồng bộ để nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo.
Ngày 31/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại hội trường
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay, ông đề nghị đánh giá lại mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả tổ chức thi trong mối quan hệ với việc đánh giá quá trình học tập, tuyển sinh đại học và phân luồng học sinh. Từ đó, cơ quan quản lý cần lựa chọn phương án bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.
Theo đại biểu, mỗi thay đổi trong giáo dục đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, các chính sách cần được đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.
"Không thể để mỗi mùa thi đến, học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới; nhà trường, giáo viên bị động điều chỉnh việc dạy và học. Đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học và gia đình tin tưởng vào nhà trường", đai biểu tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh.
Bên cạnh việc trang bị tri thức hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng, đại biểu cũng lưu ý cần coi trọng giáo dục lịch sử, truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân bằng phương pháp sinh động, gắn với trải nghiệm thực tế.
