Đại hội Đoàn XIII: Thanh niên xác lập sứ mệnh tiên phong trong kỷ nguyên số

Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về nguồn nhân lực trẻ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng của tuổi trẻ Việt Nam, Đại hội lần này còn được xem là dấu mốc nhằm xác lập lại tầm nhìn, trách nhiệm và phương pháp hành động mới của tổ chức Đoàn trong kỷ nguyên số.

Đồng chí Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, khẳng định Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII là "đại hội của bản lĩnh, tự cường, tiên phong, sáng tạo, khát vọng, cống hiến, làm chủ tương lai của thanh niên Việt Nam". Theo Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, trong bối cảnh thế giới và đất nước có nhiều biến động nhanh chóng, thanh niên không chỉ là lực lượng kế cận mà cần trở thành lực lượng tiên phong trong công cuộc đổi mới, sáng tạo và phát triển đất nước.

Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2022 - 2026, đồng thời đề ra mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cho nhiệm kỳ mới 2026 - 2031. Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận là sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phù hợp với yêu cầu thực tiễn và mô hình tổ chức mới trong thời đại chuyển đổi số.

Trình bày tại Đại hội, anh Nguyễn Minh Triết, Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam, cho biết nhiệm kỳ tới, tổ chức Đoàn tiếp tục triển khai các mục tiêu của Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, trong đó nhấn mạnh việc xây dựng thế hệ thanh niên thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, bản lĩnh chính trị vững vàng, có tri thức, đạo đức, sức khỏe và giàu bản sắc văn hóa dân tộc.

Đáng chú ý, Đại hội xác định mục tiêu xây dựng thanh niên Việt Nam trở thành "những công dân toàn cầu mang hồn Việt". Thông điệp thể hiện khát vọng hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, thanh niên Việt Nam được kỳ vọng vừa có năng lực cạnh tranh quốc tế, vừa giữ được bản lĩnh văn hóa và tinh thần dân tộc.

Đại hội cũng đặt ra yêu cầu xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện, thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên và là tổ chức đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ. Điều này đòi hỏi tổ chức Đoàn phải tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tăng tính gần gũi, thiết thực với thanh niên trong bối cảnh mới.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đại hội lần này là việc xác định rõ vai trò tiên phong của thanh niên trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh. Theo Trung ương Đoàn, phong trào thanh niên trong nhiệm kỳ tới không chỉ dừng lại ở các hoạt động tình nguyện truyền thống mà cần trở thành môi trường để thanh niên trưởng thành toàn diện về lý tưởng, năng lực và trách nhiệm công dân.

Thanh niên được kỳ vọng sẽ là lực lượng nòng cốt tham gia phát triển kinh tế số, xã hội số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và hội nhập quốc tế. Đồng thời, tuổi trẻ cũng phải phát huy vai trò xung kích trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, phòng chống tội phạm và tệ nạn xã hội trong thanh thiếu niên.

Đặc biệt, nhiệm kỳ 2026 - 2031 xác định thanh niên là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đây là lần đầu tiên nội dung này được đặt ra với yêu cầu mạnh mẽ, phản ánh xu thế phát triển toàn cầu cũng như trách nhiệm của thế hệ trẻ trước các vấn đề môi trường, biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Về khẩu hiệu hành động của nhiệm kỳ mới, đồng chí Nguyễn Minh Triết cho biết khẩu hiệu được xây dựng dựa trên tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết "Thanh niên với tương lai đất nước", gồm bốn thành tố: "Bản lĩnh tự cường - Tiên phong sáng tạo - Khát vọng cống hiến - Làm chủ tương lai".

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đại hội xác định 5 nhiệm vụ đột phá trong nhiệm kỳ tới. Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn phù hợp với mô hình tổ chức mới và nhu cầu thực tiễn của thanh niên.

Cùng với đó, tổ chức Đoàn sẽ tập trung hỗ trợ thanh niên nâng cao năng lực số, tiếp cận trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ nhằm góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trẻ. Đây được xem là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội.

Đại hội cũng xác định nhiệm vụ thúc đẩy khởi nghiệp, nhất là khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với phát triển kinh tế tư nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế đất nước. Thanh niên không chỉ được khuyến khích lập nghiệp mà còn được tạo điều kiện để trở thành lực lượng dẫn dắt đổi mới sáng tạo.

Song song với đó là yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có bản lĩnh chính trị, đạo đức, năng lực, uy tín, tiên phong, gương mẫu và gần gũi với thanh niên. Đặc biệt, Trung ương Đoàn nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng cán bộ Đoàn ở cơ sở, nhất là cấp xã, phường, đặc khu.