Dân là gốc, là chủ thể - tư tưởng sáng ngời của Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam

Tục ngữ Việt Nam có câu "Quan nhất thời, dân vạn đại", ý là nói đến vị trí của "quan" và "dân". Cũng có thể nói rằng, sức mạnh của dân là vạn đại, bởi thời nào cũng vậy, dân đều có sức mạnh rất to lớn. Chẳng thế mà trong các giai đoạn phát triển trên thế giới, kể cả thời bình lẫn thời chiến, trong quản trị quốc gia, giới lãnh đạo các nước đều cố gắng tìm cách tập hợp, huy động và sử dụng sức dân để đạt một mục tiêu nào đó.

Lãnh tụ của Đảng và dân tộc Việt Nam - Chủ tịch Hồ Chí Minh - đã nâng vai trò sức mạnh đại đoàn kết toàn dân lên hàng tối thượng trong xã hội: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/Thành công, thành công, đại thành công". Quan điểm có tính chất tổng quát, bao trùm nhất của Bác là: "Quyền hành và lực lư­ợng đều ở nơi dân".

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng rút ra các bài học kinh nghiệm sau 40 năm đổi mới, trong đó tiếp tục nhấn mạnh và nêu cụ thể hơn trước về vấn đề phát huy sức mạnh của Nhân dân. Trong bài học kinh nghiệm thứ ba, văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu: "Quán triệt sâu sắc và thực hành triệt để quan điểm "Dân là gốc". Phát huy vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của Nhân dân. Mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ nguyện vọng, quyền, lợi ích chính đáng, hợp pháp và hạnh phúc của Nhân dân; thật sự tin tưởng, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; kiên trì thực hiện phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng"; thắt chặt mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân, dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Lấy sự hài lòng, tín nhiệm của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ. Tăng cường củng cố và phát huy hiệu quả sức mạnh của Nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc". Trong bài phát biểu tại Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm còn nhấn mạnh rằng: Quan điểm "Dân là gốc" là thước đo cao nhất của mọi quyết sách; Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển.

Theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, nhiều giải pháp có thể được đặt ra để phát huy sức mạnh của Nhân dân trong thời gian tới.

1. Thấu suốt quan điểm: Mọi đường lối, chính sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào ý chí của Nhân dân

Đảng phải gắn bó mật thiết với Nhân dân, tận tâm phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về mọi quyết định của mình. Niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

2. Chăm lo xây dựng thế trận lòng dân

Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững. Thế trận lòng dân vững thì công cuộc đổi mới sẽ có hiệu quả. Thế trận lòng dân vững thì khó khăn nào cũng vượt qua, thách thức nào cũng được hoá giải. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh rằng: "Mỗi đại biểu dự Đại hội, mỗi cán bộ, đảng viên trên cả nước, khi nghiên cứu Văn kiện, hãy tự hỏi: Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của Nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không? Nếu câu trả lời chưa rõ thì phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân".

3. Chú trọng hơn nữa việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách để thực hiện có hiệu quả quyền làm chủ của Nhân dân

Phát huy vai trò của Nhân dân trong việc tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Thực hiện nguyên tắc Đảng gắn bó mật thiết với Nhân dân, phục vụ Nhân dân, chịu sự giám sát của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân về các quyết định của mình, đúng theo tinh thần của Bác trong Di chúc: Đảng vừa là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ thật trung thành của Nhân dân. Phải phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Có cơ chế phù hợp, thuận lợi để Nhân dân tham gia ý kiến vào quá trình hoạch định đường lối, chính sách, quyết định những vấn đề lớn và quan trọng của đất nước; nêu cao trách nhiệm tiếp thụ, trách nhiệm thông tin, giải trình của các cơ quan Đảng, Nhà nước đối với những kiến nghị, đề xuất của Nhân dân. Thực hiện đầy đủ các quyền dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, nhất là dân chủ ở cơ sở; chống các biểu hiện dân chủ hình thức.

4. Phải tiếp tục đổi mới công tác dân vận, thắt chặt hơn nữa mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân

Phải gắn công tác dân vận với thực hiện có hiệu quả các chính sách phát triển kinh tế - xã hội, nhất là từ cơ sở. Đổi mới phương thức lãnh đạo, vận động, tập hợp và thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách về dân tộc, tôn giáo, tăng cường xây dựng lực lượng nòng cốt là người có uy tín trong dân tộc, tôn giáo; nắm chắc tình hình Nhân dân, chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý dứt điểm những điểm nóng, vụ việc phức tạp.

Phải đẩy mạnh xây dựng chính phủ số, xã hội số, đáp ứng yêu cầu kiến tạo phát triển và quản lý phát triển xã hội bền vững. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, hiện đại, thích ứng linh hoạt, lấy con người là trung tâm, nâng cao phúc lợi xã hội toàn dân; bảo đảm mọi người dân được tiếp cận, thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản, thiết yếu có chất lượng; ưu tiên các đối tượng chính sách, đối tượng yếu thế và đối tượng trong khu vực phi chính thức. Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả, bền vững; tập trung nâng cao chất lượng và kỹ năng trong công tác phòng, khám, chữa bệnh, kiểm soát tốt dịch bệnh. Phấn đấu thực hiện mục tiêu cơ bản không còn hộ nghèo và cơ bản miễn viện phí toàn dân. Tăng cường, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thực hiện tốt các chính sách dân tộc, tôn giáo. Phát triển thị trường lao động linh hoạt, đồng bộ, hiện đại và hội nhập. Chú trọng tạo việc làm có thu nhập ổn định, hỗ trợ cho người lao động trong khu vực phi chính thức, người sau độ tuổi lao động. Khuyến khích làm giàu chính đáng, phát triển mạnh tầng lớp trung lưu.

5. Phát huy dân chủ đi đôi với tăng cường trách nhiệm, trật tự, kỷ cương xã hội

Tăng cường đồng thuận xã hội gắn với đề cao ý thức trách nhiệm của công dân; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quyền làm chủ của Nhân dân, lợi dụng dân chủ chống phá Đảng, Nhà nước, làm mất ổn định chính trị - xã hội, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Giải quyết hài hoà mối quan hệ lợi ích; bảo đảm công bằng, bình đẳng giữa các dân tộc, giai cấp, tầng lớp xã hội và mỗi người dân trong tiếp cận cơ hội và thụ hưởng thành quả phát triển, không để ai bị bỏ lại phía sau; nêu cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân, cộng đồng với quốc gia - dân tộc.

Như vậy, Đại hội XIV của Đảng đã ghi dấu ấn đậm nét tư tưởng của Đảng về kế thừa và phát huy sức mạnh của Nhân dân, coi Nhân dân là chủ thể của sự phát triển, khẳng định một lần nữa quan điểm "Dân là gốc". Tư tưởng đó từ Đại hội XIV của Đảng sẽ chỉ đạo cho bước phát triển của dân tộc Việt Nam, không những chỉ cho một nhiệm kỳ 5 năm, mà còn cho các bước tiến dài lâu hơn. Thời gian diễn ra Đại hội XIV của Đảng gần như trùng với dấu mốc 96 năm Đảng ra đời, tồn tại và phát triển. Trải qua 96 mùa Xuân ấy, Đảng đã dày dạn kinh nghiệm, trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt của thời cuộc và vẫn đang tràn đầy sức sống tiến tới mốc 100 năm với mục tiêu đưa nước ta trở thành một nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại thu nhập trung bình cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.