Đánh thức "giọt ngọc" mắc ca - Khát vọng nâng tầm nông sản Việt

Từ nỗi trăn trở nông sản thô đến giọt serum tinh khiết

Trong căn xưởng nhỏ rộn rã tiếng máy sấy, máy ép tại thôn Thuận Thành (xã Thuận Hạnh, tỉnh Lâm Đồng), không khí lúc nào cũng ấm sực và ngạt ngào mùi hương béo ngậy đặc trưng của hạt mắc ca. Đứng bên chiếc bàn chiết rót, đôi bàn tay nhịp nhàng đều đặn, nâng từng lọ thủy tinh nhỏ giọt vàng óng ánh, trong mát, chị Trần Thị Hoài Phương, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Phương Tây Nguyên, khẽ mỉm cười.

Nhìn những giọt serum sánh nhẹ, thấm nhanh vào da mà không để lại chút bết dính, ít ai biết rằng đằng sau sản phẩm làm đẹp tinh khiết ấy là cả một chuỗi ngày dài trăn trở, thử nghiệm và vượt khó của người phụ nữ sinh năm 1985, người luôn mang trong mình khát vọng biến nông sản quê hương thành những giá trị bền vững.

Chị Phương bộc bạch: "Nhiều năm trước, khi nhìn những vườn cây trĩu quả trên mảnh đất bazan màu mỡ, niềm vui được mùa của bà con nông dân luôn song hành cùng nỗi thấp thỏm về điệp khúc "được mùa mất giá". Cây mắc ca bén rễ xanh tốt, cho hạt tròn căng mẩy, nhưng tôi luôn trăn trở nếu chỉ dừng lại ở việc phơi khô, bán thô hay rang sấy thông thường thì giá trị thu về vẫn bấp bênh theo từng biến động của thị trường".

Với câu hỏi tại sao một loại hạt được mệnh danh là "nữ hoàng của các loại hạt dinh dưỡng", chứa đựng nguồn dưỡng chất quý giá cho sức khỏe và sắc đẹp, lại chỉ quanh quẩn ở góc quầy hàng nông sản thô. Ý nghĩ phải bước qua lối mòn chế biến truyền thống, phải tìm một hướng đi chế biến sâu để nâng tầm giá trị hạt mắc ca cứ thế âm ỉ cháy trong tâm trí người phụ nữ vốn có nền tảng kế toán nhưng lại trót dành trọn tình yêu cho đất và cây rừng Tây Nguyên.

Từ chính những tài liệu khoa học đã nghiên cứu suốt thời gian qua, chị Phương ấn tượng với thông tin hạt mắc ca không chỉ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời cho tim mạch hay trí não, mà trong thành phần dầu ép ra còn chứa hàm lượng axit Palmitoleic (Omega-7) tự nhiên lên tới 18 đến 22%. Đây là loại axit béo cực kỳ hiếm gặp trong giới thực vật, có cấu trúc tương thích tuyệt vời với lớp màng lipid của da người, đóng vai trò như một chiếc chìa khóa vàng giúp tái tạo hàng rào bảo vệ, cấp ẩm sâu và chống lão hóa vượt trội.

Nhận ra xu hướng của người tiêu dùng hiện đại đang dần quay về với mỹ phẩm xanh, thuần khiết và tối giản, chị nhận ra ngay khoảng trống của thị trường khi chưa có nhiều thương hiệu Việt khai thác chuyên sâu dầu hạt này thành mỹ phẩm. Thế nhưng, khoảng cách từ một trang giấy thuyết minh khoa học đến một giọt serum hoàn chỉnh trên bàn trang điểm của phái đẹp lại là cả một chặng đường đầy chông gai.

Nhớ lại thời điểm bắt tay vào nghiên cứu, chị Phương cho biết dầu thô ép ra tuy giàu dưỡng chất nhưng độ nhớt cao, bôi lên mặt rất dễ gây bí da và tắc nghẽn lỗ chân lông. Thử nghiệm công thức dưỡng da không đơn giản như ép dầu đóng chai ăn uống thông thường. "Tôi bỏ đi không biết bao nhiêu mẻ tinh dầu thử nghiệm. Nhiều đêm thức trắng bên máy ép lạnh, làm đi làm lại, tìm cách tinh chế sinh học để tách bỏ những phân tử nặng gây bết dính mà vẫn giữ trọn vẹn 100% tinh chất quý giá. Đôi lúc cũng tự hỏi không biết mình có đang đi đúng hướng không?"

Nhưng với quyết tâm làm ra sản phẩm mới, chị càng kiên định làm sản phẩm bôi lên da mặt người khác thì cái tâm phải đặt lên hàng đầu. "Đã không làm thì thôi, làm là phải sạch, phải an toàn, tuyệt đối không chứa cồn, không chất paraben (chất gây rối loạn nội tiết) và phải mang lại cảm giác mỏng nhẹ, thư thái nhất cho người dùng" - chị Phương khẳng định. Chính vì vậy, từng giọt serum ra đời không chỉ chứa đựng dưỡng chất, mà còn là tâm huyết, mồ hôi và lòng kiên định của chị trước những hoài nghi về chất lượng mỹ phẩm nội địa.

Theo chị Phương, nền tảng của sản phẩm tinh túy ấy phải bắt đầu từ nguồn nguyên liệu sạch. Do đó, công ty TNHH Hoàng Phương Tây Nguyên của chị kiên trì xây dựng vùng trồng chăm sóc theo quy trình sinh học, thuận tự nhiên suốt hơn 7 năm ròng rã nghiên cứu thử nghiệm để có được sản phẩm tốt thẩm thấu nhanh như hôm nay. Cây lớn lên dưới ánh nắng cao nguyên và nguồn nước mát lành, không lạm dụng hóa chất độc hại. Từng mẻ quả thu hoạch về đều trải qua các khâu phân loại khắt khe, kiểm nghiệm nghiêm ngặt về chỉ tiêu vi sinh, kim loại nặng và hoàn thiện đầy đủ hồ sơ pháp lý công bố mỹ phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Để giải bài toán chi phí sản xuất mà vẫn đảm bảo tiêu chuẩn y tế, chị linh hoạt áp dụng mô hình liên kết gia công tại các nhà xưởng đạt chuẩn CGMP. Sự kết hợp giữa vùng nguyên liệu hữu cơ tại chỗ và công nghệ tinh chế hiện đại đã giúp dự án "Serum Mắc Ca dưỡng da thế hệ mới" định hình được bản sắc riêng biệt, mộc mạc mà tinh tế.

Khi những chai mẫu thử đầu tiên thành hình, chị Phương tỉ mỉ gửi tặng cho người thân, bạn bè và cả những khách hàng quen thuộc dùng thử. Những tin nhắn phản hồi dần gửi về dồn dập, trở thành nguồn động viên xua tan mọi mệt mỏi sau chuỗi ngày nhọc nhằn. Có những cô gái văn phòng chia sẻ rằng serum thấm nhanh khi ngồi phòng lạnh, giúp làn da bớt khô ráp nứt nẻ trong mùa hanh lạnh; có những người mẹ vui mừng nhắn nhủ rằng con trai tuổi dậy thì dùng thử tinh chất này mà các vết mụn viêm, kích ứng đã dịu đi rõ rệt. Mụn nhỏ li ti tự đẩy lên cào nhẹ là bong ra. Những lời nhận xét từ thực tế như tiếp thêm sức mạnh để người phụ nữ vững bước đưa giọt vàng quê hương vươn ra thị trường lớn hơn.

Gieo mầm sinh kế xanh

Không bó hẹp sản phẩm trong buôn làng nhỏ hay các chợ truyền thống, chị Phương tích cực hòa mình vào dòng chảy chuyển đổi số. Từ phần mềm quản lý kho vận thông minh cho đến những phiên livestream trên TikTok Shop, Shopee và mạng xã hội, hình ảnh người phụ nữ Tây Nguyên duyên dáng, say sưa kể câu chuyện về giọt dầu hạt bản địa đã chạm đến trái tim của đông đảo người tiêu dùng.

Không dừng lại ở không gian mạng, chị còn mang sản phẩm đi gõ cửa khắp các hội chợ xúc tiến thương mại, triển lãm OCOP từ Nam ra Bắc, thậm chí vươn sang cả các chương trình giao thương quốc tế. Từng giải thưởng được trao, từ chứng nhận OCOP đến giải Ba tại Cuộc thi "Phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo - kết nối số, phát triển xanh" cấp tỉnh năm 2026, đều là những dấu mốc ghi nhận nỗ lực của chị.

Nhưng với chị Phương, ý nghĩa lớn nhất của hành trình khởi nghiệp không chỉ nằm ở con số doanh thu cả tỷ đồng hay những danh hiệu lấp lánh. Mà điều khiến chị ấm lòng nhất là khi xưởng sản xuất tạo thêm việc làm ổn định cho những người phụ nữ địa phương, giúp các chị em có thêm thu nhập, được đào tạo kỹ năng sản xuất an toàn và tự tin làm chủ công nghệ bán hàng số. Chị thường tâm sự với chị em công nhân rằng phụ nữ mình nếu cùng nhau chung sức thì chẳng có khó khăn nào không thể vượt qua và nông sản quê mình hoàn toàn có thể làm nên những sản phẩm có giá trị nếu được đặt vào đó tình yêu và sự sáng tạo.

Hoàng hôn dần buông trên nương rẫy, những hàng cây mắc ca vẫn vươn mình xanh ngắt giữa đất trời bao la. Nhìn lọ serum lấp lánh trong ánh chiều tà, người ta nhận ra rằng giọt tinh dầu ấy không chỉ chắt lọc tinh hoa màu mỡ của đất mẹ Tây Nguyên, mà còn kết tinh cả sự dịu dàng, nhẫn nại và khát vọng vươn lên không ngừng nghỉ của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới. Đó là hành trình đi từ một hạt mầm hoài bão đến một sản phẩm chạm tới trái tim, thắp sáng niềm tin rằng những giá trị xanh bản địa sẽ luôn có chỗ đứng vững bền khi được ươm mầm bằng tình yêu thương và sự tử tế.