Đẩy mạnh phân cấp, chống trục lợi và mê tín dị đoan trong mùa lễ hội năm 2026

Thông tin về công tác quản lý lễ hội đầu năm tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra ngày 4/3, bà Vi Thanh Hoài, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết hiện nay khung khổ pháp lý cho hoạt động này đã ổn định với Nghị định 110/2018/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và tổ chức lễ hội.

Đối với năm 2026, thực hiện nghiêm Chỉ thị số 55-CT/TW (ngày 22/12/2025) của Ban Bí thư và Chỉ thị số 36 của Thủ tướng Chính phủ về việc tổ chức Tết Bính Ngọ, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã sớm ban hành Công văn số 155 (ngày 3/1).

Theo đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị các địa phương tăng cường các giải pháp quản lý với trọng tâm là đảm bảo nếp sống văn minh trong lễ hội. Các địa phương phải xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức bài bản; thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá; kiên quyết xử lý các hành vi lợi dụng di tích, lễ hội để trục lợi hoặc hoạt động mê tín dị đoan.

Đặc biệt, vấn đề đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng chống cháy nổ và vệ sinh an toàn thực phẩm tại các điểm tập trung đông người được đặt lên hàng đầu.

Bà Vi Thanh Hoài nhấn mạnh, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua theo dõi, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhìn nhận sự phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đã tạo ra tính chủ động rất lớn ở cơ sở.

Các địa phương đã bám sát quy định tại Nghị định 110, chủ động trong công tác quản lý và tổ chức. Nhờ đó, các hoạt động lễ hội vừa giữ được giá trị văn hóa truyền thống, vừa đảm bảo tính trang trọng, an toàn. Quan trọng hơn, người dân thực sự được đặt vào vị trí chủ thể của lễ hội.

Thực tế ngay sau Tết, các lễ hội lớn đã khai hội như: Lễ hội Xuân núi Bà Đen, Lễ hội Gò Đống Đa, Lễ hội Chùa Hương... đều đã xây dựng các phương án, kịch bản kỹ lưỡng. Yêu cầu trọng tâm tại các lễ hội này là triển khai phương án đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường và sẵn sàng phương án cứu hộ, cứu nạn.

Về định hướng thời gian tới, lãnh đạo Cục Văn hóa cơ sở cho biết Bộ sẽ tiếp tục bám sát tinh thần Chỉ thị số 55 của Ban Bí thư và Chỉ thị số 36 của Thủ tướng Chính phủ. Mục tiêu là đẩy mạnh xây dựng môi trường văn hóa thực sự an toàn, lành mạnh thông qua việc thực thi pháp luật nghiêm minh và mô hình phân cấp quản lý.

"Đích đến cuối cùng là người dân phải là chủ thể, được tiếp cận và hưởng thụ các giá trị văn hóa truyền thống một cách trang trọng, hiệu quả nhất. Quyết tâm của công tác tổ chức lễ hội là vui tươi, lành mạnh, an toàn và tiết kiệm," bà Hoài nhấn mạnh.

Song song đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tăng cường hướng dẫn chuyên môn quản lý lễ hội, bảo đảm thống nhất từ Trung ương đến cơ sở; phối hợp chặt chẽ với các địa phương triển khai các đoàn kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm các biểu hiện tiêu cực, mê tín dị đoan trong lễ hội.