Diễn đàn tháng 10: Tự trọng tạo nên vẻ đẹp và vị thế của người phụ nữ

Từ những giá trị truyền thống của người phụ nữ Việt Nam

PV: Thưa bà, với nhiều năm công tác trong Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, bà có thể chia sẻ vì sao "tự trọng" được lựa chọn là một trong những phẩm chất tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam?

Bà Hoàng Thị Ái Nhiên: Trong văn hóa dân gian Việt Nam có câu "Phúc đức tại mẫu". Tôi nghĩ không nên nhìn câu nói này đơn thuần dưới góc độ bất bình đẳng giới, mà cần thấy vai trò của người mẹ trong việc nuôi dưỡng, giáo dục và làm gương cho con trẻ từ những năm tháng đầu đời.

Người phụ nữ không chỉ có vai trò trong gia đình mà còn hiện diện trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ giáo viên, bác sĩ, nghệ sĩ đến những người lao động trong nhiều ngành nghề khác nhau, phụ nữ đều có những đóng góp và ảnh hưởng nhất định đối với cộng đồng.

Trong bất cứ hoàn cảnh xã hội nào, phẩm chất đạo đức cũng là một tiêu chí quan trọng đối với mỗi con người. Với phụ nữ, những phẩm chất ấy góp phần tạo dựng vẻ đẹp và vị thế của họ trong gia đình cũng như ngoài xã hội.

Lịch sử dựng nước và giữ nước đã hình thành nên nhiều phẩm chất tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam, lòng yêu nước, sự kiên cường trong đấu tranh, cần cù, sáng tạo trong lao động, nhân hậu và thủy chung trong cuộc sống.

Trong xã hội phong kiến, phẩm chất của người phụ nữ được đúc kết trong "Công - Dung - Ngôn - Hạnh". Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, phụ nữ Việt Nam được trao tặng 8 chữ vàng "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang". Khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, xây dựng và hội nhập, phụ nữ vừa cần kế thừa những giá trị truyền thống, vừa cần hình thành những phẩm chất mới phù hợp với yêu cầu của thời đại. Trong đó, "tự trọng" là một phẩm chất quan trọng giúp người phụ nữ ý thức được giá trị của bản thân, biết giữ gìn phẩm giá và có trách nhiệm với những lựa chọn, hành động của mình.

PV: Vậy quá trình nào dẫn đến việc Hội LHPN Việt Nam lựa chọn 4 phẩm chất "Tự tin - Tự trọng - Trung hậu - Đảm đang" cho phụ nữ Việt Nam thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước?

Bà Hoàng Thị Ái Nhiên: Năm 2007, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 11 về công tác phụ nữ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Nghị quyết chỉ rõ, phụ nữ gặp nhiều khó khăn, thách thức khi thực hiện vai trò người mẹ, người thầy đầu tiên của con người trong một xã hội và gia đình Việt Nam có nhiều thay đổi.

Từ thực tiễn đó, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu những phẩm chất đạo đức phù hợp với phụ nữ trong thời đại mới, vừa giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp, vừa phát huy tính năng động, sáng tạo và sức mạnh của phụ nữ.

Năm 2010, Hội trình và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Tuyên truyền, giáo dục phẩm chất đạo đức phụ nữ Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", thực hiện trong giai đoạn 2010-2015 (Đề án 343).

Khi triển khai Đề án, câu hỏi đặt ra là: Phụ nữ Việt Nam thời đại mới cần những phẩm chất nào? "Công - Dung - Ngôn - Hạnh" không còn phù hợp với yêu cầu mới; còn "Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang" vốn gắn với hoàn cảnh lịch sử của thời kỳ chiến tranh.

Vì vậy, chúng tôi đã tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm, khảo sát với các nhà nghiên cứu, chuyên gia, cán bộ Hội và hội viên phụ nữ để cùng tìm câu trả lời.

"Tự tin" để khẳng định mình, "tự trọng" để giữ giá trị của mình

PV: Khi ấy, đâu là lý do khiến Hội lựa chọn "Tự tin" và "Tự trọng" bên cạnh "Trung hậu" và "Đảm đang"?

Bà Hoàng Thị Ái Nhiên: Chúng tôi hiểu rằng những phẩm chất đạo đức được xã hội công nhận phải trải qua một quá trình dài mới có thể trở thành những giá trị bền vững. Vì vậy, việc lựa chọn 4 phẩm chất lúc đó không có nghĩa là chúng tôi cho rằng ngay lập tức chúng sẽ trở thành những chuẩn mực được xã hội đúc kết, mà quan trọng là xác định những giá trị để phụ nữ hướng tới.

Qua các hội thảo, tọa đàm và ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, cán bộ Hội và hội viên phụ nữ, chúng tôi đi đến lựa chọn 4 phẩm chất: Tự tin - Tự trọng - Trung hậu - Đảm đang.

Chúng tôi cho rằng "Trung hậu" và "Đảm đang" là những phẩm chất phụ nữ cần trong bất cứ thời kỳ nào. Nhưng trong thời kỳ đổi mới và hội nhập, phụ nữ cần thêm sự "Tự tin" và "Tự trọng".

"Tự tin" giúp người phụ nữ nhận thức được năng lực của mình, mạnh dạn tham gia và khẳng định mình trong gia đình, công việc và xã hội. Còn "tự trọng" giúp họ biết trân trọng giá trị của bản thân, giữ gìn phẩm giá, danh dự và có ý thức về trách nhiệm của mình.

Bốn phẩm chất ấy vì thế không tách rời nhau mà bổ trợ cho nhau, hướng tới hình ảnh người phụ nữ Việt Nam vừa kế thừa những giá trị tốt đẹp của các thế hệ trước, vừa chủ động thích ứng với những yêu cầu của thời đại mới.

PV: Nhìn lại quá trình đó, bà kỳ vọng thế nào về ý nghĩa của "tự trọng" đối với phụ nữ Việt Nam hiện nay?

Bà Hoàng Thị Ái Nhiên: Tôi cho rằng "tự trọng" trước hết là một giá trị đối với mỗi con người, không riêng gì phụ nữ. Nhưng đối với phụ nữ, trong bối cảnh xã hội có nhiều thay đổi, phẩm chất này càng có ý nghĩa trong việc giúp họ nhận thức và khẳng định giá trị của mình.

Người phụ nữ có lòng tự trọng sẽ biết mình là ai, mình có giá trị gì, đâu là điều nên làm và đâu là giới hạn không nên vượt qua. Tự trọng cũng không có nghĩa là khép mình hay chỉ giữ gìn hình ảnh bên ngoài. Đó còn là ý thức sống có trách nhiệm, biết tôn trọng bản thân và tôn trọng người khác.

Khi người phụ nữ có "tự tin" nhưng thiếu "tự trọng", sự tự tin có thể không đi cùng với những chuẩn mực cần thiết. Ngược lại, nếu chỉ biết giữ gìn mà không tự tin, người phụ nữ có thể khó phát huy được năng lực của mình.

Vì vậy, chúng tôi đặt "Tự tin" và "Tự trọng" song hành với "Trung hậu" và "Đảm đang", với mong muốn góp phần tạo nên hình ảnh người phụ nữ Việt Nam thời đại mới: có bản lĩnh, có trách nhiệm, biết giữ gìn những giá trị tốt đẹp nhưng cũng dám đổi mới, sáng tạo và khẳng định mình.

PV: Xin trân trọng cảm ơn bà!