Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Diễn đàn tháng 11: Ai sẽ bảo vệ trẻ em trong gia đình đổ vỡ trước nguy cơ bạo hành, xâm hại?

Trường Lê
Diễn đàn tháng 11: Ai sẽ bảo vệ trẻ em trong gia đình đổ vỡ trước nguy cơ bạo hành, xâm hại?

Ảnh minh hoạ: Pexels

Trẻ sống trong gia đình có bố mẹ ly thân, ly hôn, người thân mắc tệ nạn xã hội hoặc phải xa cha mẹ rời quê mưu sinh là những nhóm có nguy cơ cao bị bạo lực, xâm hại. Điều đáng lo ngại không chỉ là hành vi của người gây bạo lực mà còn là những khoảng trống trong phát hiện, giám sát và can thiệp tại cơ sở.

Những vụ việc bạo hành, xâm hại trẻ em xảy ra gần đây tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự an toàn của trẻ ngay trong chính môi trường gia đình. Có những em sống trong hoàn cảnh bố mẹ ly thân, ly hôn, phải ở với người thân hoặc người chăm sóc thay thế. Khi thiếu sự quan tâm, giám sát và bảo vệ đúng mức, các em có thể trở thành đối tượng dễ bị tổn thương.

Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế), cho biết, công tác bảo vệ trẻ em cần được nhìn nhận từ việc nhận diện những nhóm có nguy cơ, chủ động đánh giá môi trường sống và kịp thời can thiệp khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Gia đình không êm ấm, trẻ dễ trở thành đối tượng bị tổn thương

Theo bà Nguyễn Thị Nga, dù Luật Trẻ em chưa quy định cụ thể về nhóm trẻ em có nguy cơ bị xâm hại, trong quá trình triển khai công tác bảo vệ trẻ em, cơ quan quản lý đã xác định một số nhóm cần được quan tâm đặc biệt. Đó là trẻ sống trong gia đình có bố mẹ ly thân, ly hôn; gia đình có người thân mắc tệ nạn xã hội; trẻ có bố mẹ phải đi làm ăn xa.

"Môi trường gia đình rất quan trọng đối với trẻ em, đặc biệt là kiến thức, kỹ năng chăm sóc và nuôi dưỡng của bố mẹ cũng như các thành viên trong gia đình. Không ai yêu thương con trẻ bằng cha mẹ, nhưng trong những hoàn cảnh kinh tế - xã hội khó khăn, trẻ thuộc các nhóm trên có nguy cơ cao bị bạo lực hoặc xâm hại", bà Nga phân tích.

Đáng chú ý, trong các gia đình có bố mẹ ly thân, ly hôn, tâm lý của các thành viên thường bị ảnh hưởng. Nếu thiếu kiến thức, kỹ năng chăm sóc, nuôi dạy con và hiểu biết về pháp luật, chính sách bảo vệ trẻ em, nguy cơ trẻ bị bạo lực, xâm hại có thể gia tăng.

Một vấn đề khác là việc giao trẻ cho người thân chăm sóc khi bố mẹ đi làm ăn xa hoặc không còn chung sống. Đây là giải pháp phù hợp trong nhiều hoàn cảnh và đã được quy định tại Luật Trẻ em, Nghị định 56/2017/NĐ-CP và Thông tư 14/2020 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Tuy nhiên, theo bà Nga, không phải cứ giao trẻ cho người thân là đã bảo đảm an toàn.

Người nhận chăm sóc thay thế, kể cả ông bà, cần được đánh giá về tâm lý, hoàn cảnh, điều kiện kinh tế, kiến thức và kỹ năng chăm sóc trẻ. Cán bộ cơ sở có trách nhiệm thăm hỏi, đánh giá môi trường chăm sóc thay thế định kỳ từ 3-6 tháng, qua đó kịp thời phát hiện những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của trẻ.

Thực tế, việc giám sát này chưa phải lúc nào cũng được thực hiện đầy đủ. Khối lượng công việc lớn, những thay đổi trong tổ chức bộ máy và hạn chế về nhân lực tại cơ sở khiến việc theo dõi hoàn cảnh từng hộ gia đình còn gặp khó khăn.

Diễn đàn tháng 11: Trẻ em trong gia đình đổ vỡ: Ai sẽ bảo vệ các em trước nguy cơ bạo hành, xâm hại? - Ảnh 1.

Bà Nguyễn Thị Nga, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ - Trẻ em (Bộ Y tế)

Bà Nga cho rằng, nếu việc nắm bắt hoàn cảnh gia đình không đầy đủ, dấu hiệu nguy cơ không được phát hiện hoặc thông báo kịp thời, hậu quả đối với trẻ có thể rất đáng tiếc. Khi nghi ngờ trẻ có nguy cơ bị xâm hại, người dân cần thông báo ngay cho cơ quan công an, Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, người làm công tác bảo vệ trẻ em tại cơ sở và các cơ quan chức năng liên quan.

Không để khoảng trống trách nhiệm trong bảo vệ trẻ em

Theo Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ - Trẻ em, một trong những giải pháp quan trọng hiện nay là sớm củng cố, kiện toàn Ban Bảo vệ trẻ em cấp xã, phát huy vai trò phối hợp liên ngành trong phát hiện và can thiệp các trường hợp có nguy cơ.

Ban Bảo vệ trẻ em cần nắm bắt hoàn cảnh của trẻ, đặc biệt là nhóm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc sống trong môi trường tiềm ẩn nguy cơ bạo lực, xâm hại. Trách nhiệm cần được phân công cụ thể cho từng thành viên, trong đó có người làm công tác bảo vệ trẻ em, Hội LHPN và Công an xã.

Chẳng hạn, với trường hợp trẻ sống cùng mẹ hoặc bà trong gia đình có bố dượng, ông dượng từng có hành vi bạo lực, xâm hại trẻ em, chính quyền cấp xã cần chủ động rà soát, đánh giá mức độ an toàn của môi trường sống, thay vì chờ đến khi vụ việc xảy ra mới xử lý.

Bà Nga nhấn mạnh, dù cán bộ cơ sở đang đảm nhận nhiều nhiệm vụ trong bối cảnh sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, công tác bảo vệ trẻ em và phòng, chống xâm hại vẫn phải được ưu tiên. Việc kiện toàn tổ chức cần đi đôi với quy chế hoạt động, phân công trách nhiệm và kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện của từng thành viên.

Bởi bạo lực, xâm hại trẻ em không phải vấn đề riêng của một gia đình hay một ngành mà đòi hỏi sự tham gia của nhiều cơ quan, tổ chức. Luật Trẻ em đã quy định trách nhiệm của UBND các cấp, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và mạng lưới cộng tác viên trong phát hiện, thông báo, hỗ trợ trẻ em.

Đánh giá về những tiến bộ trong công tác bảo vệ trẻ em, bà Nga cho biết, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong thực hiện quyền trẻ em và phòng, chống xâm hại. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế về nhân lực, ngân sách và dịch vụ bảo vệ trẻ em. Một số địa phương bố trí kinh phí thấp, khiến cơ sở chưa thể thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ.

Theo bà Nga, để nâng cao hiệu quả bảo vệ trẻ em cần tập trung vào 3 nhóm giải pháp: Củng cố và phát triển dịch vụ bảo vệ trẻ em ở cả khu vực công lập, ngoài công lập và cộng đồng; tăng cường phối hợp liên ngành, phân công rõ trách nhiệm; đồng thời nâng cao vai trò của gia đình, cha mẹ và người thân.

"Cha mẹ và các thành viên trong gia đình cần chịu trách nhiệm với con em mình, theo dõi sự phát triển hằng ngày, đánh giá môi trường sống của trẻ và thay đổi kịp thời nếu phát hiện nguy cơ", bà Nga nhấn mạnh.

Mời bạn gửi quan điểm, ý kiến tham gia Diễn đàn ở phần Bình luận cuối bài viết, hoặc email diendangiadinhpnvn@gmail.com, hoặc qua fanpage Báo Phụ nữ Việt Nam.

Ý kiến của bạn
Bình luận