Dịu dàng một lá thư tay

Viết thư cho… người lạ

Buổi chiều cuối tuần, trong không gian yên tĩnh và cũng rất đỗi thơ mộng tại một quán cà phê tại TPHCM, Phương Nghi (22 tuổi, sinh viên trường Đại học KHXH&NV TPHCM) ngồi trên chiếc bàn nhỏ xinh, nắn nót từng nét chữ để hoàn thành bức thư tay gửi cho một người không hề quen biết. "Bức thư em đọc được và hồi âm là của một người sống tại Đà Lạt, có sở thích đọc sách giống em", nữ sinh nói. Theo Phương Nghi, so với việc nhắn tin hoặc viết thư qua email, cô thích viết thư tay hơn vì việc này đòi hỏi sự nắn nót, cẩn thẩn và cũng giữ được sự trong sáng của tiếng Việt. Bên cạnh đó, với việc viết thư này, Phương Nghi có thể thoải mái giãi bày, chia sẻ những tâm sự của bản thân mà không bị ngại ngùng, bởi người nhận thư hoàn toàn không biết cô là ai.

Là một người làm trong lĩnh vực giáo dục, chị Hồng Anh (ngụ TPHCM) nói rằng chị rất yêu thích viết thư tay. Việc được viết trên giấy mang đến cho chị một trải nghiệm rất khác trong thời đại công nghệ như hiện nay, khi mọi người quá quen với bàn phím máy tính hay cảm ứng của chiếc điện thoại thông minh. "Viết thư tay phần nào giúp tôi nhớ về những hoài niệm khi xưa. Có những người có nhu cầu được viết, đơn giản chỉ là viết ra tâm sự của mình. Những lá thư là mạch ngầm lặng lẽ, nuôi dưỡng và kéo mọi người thoát khỏi những chông chênh", chị Hồng Anh tâm sự.

Những lá thư của Phương Nghi, chị Hồng Anh… được viết tại buổi viết thư của "Trạm Ôm". Những buổi viết như vậy hiện được tổ chức định kỳ vào thứ Tư, thứ Sáu và Chủ nhật mỗi tuần; mỗi lần sẽ là một địa điểm khác nhau. Ngoài TPHCM, hiện những buổi viết thư còn được tổ chức ở Hà Nội và TP Cần Thơ. Tại những buổi viết thư, với những bộ giấy viết có sẵn, mọi người có thể viết thư để gửi đi và chờ hồi âm; hoặc cũng có thể đọc một lá thư từ một người xa lạ nào đó để hồi âm lại cho họ. Dĩ nhiên, cả người viết thư và người nhận thư đều không biết về thông tin cụ thể của người kia.

"Trạm Ôm" được Nguyễn Vũ Mỹ Hạnh (32 tuổi, quê Tây Ninh) triển khai từ năm 2023. "Là một cô gái từ nơi khác đến TPHCM, cuộc sống vội vã, nhiều va đập khiến bản thân tôi luôn mong muốn có một nơi nào đó để có thể chia sẻ, trò chuyện, có ai đó thể lắng nghe. Tất nhiên, việc chia sẻ với người quen dường như là điều không thể, các ứng dụng trên điện thoại thì quá ngột ngạt. Tôi nghĩ, nếu không có thì bản thân có thể làm. Và tôi nghĩ đến những bức thư tay", Mỹ Hạnh kể về lý do "Trạm Ôm" ra đời.

Ban đầu, Mỹ Hạnh làm một cái xe chất đầy hoa tươi. Trên xe, cô ghi dòng chữ: "Hôm nay, nếu vui bạn ghé trạm viết lại vài điều, còn nếu buồn hãy nhận một nhành hoa, rồi tụi mình ôm nhau một cái". Sau đó, cô quyết định mở quán cà phê nhỏ ngay trung tâm thành phố làm nơi cho những người đang chênh vênh trong cuộc sống giãi bày bằng hình thức viết thư tay.

"Lúc mới làm trạm, tôi cũng không nghĩ có nhiều người giống mình như thế, rất nhiều bạn tìm đến để chia sẻ, giãi bày tâm sự. Khi ngồi trò chuyện với các bạn, mình nhận ra rằng giới trẻ có khủng hoảng lớn, có nhiều tổn thương. Đất nước phát triển, con người chạy theo danh vọng, thăng tiến thường không có thời gian để thể hiện tình cảm. Mình muốn tạo ra không gian an toàn để mọi người có thể mở lòng, chia sẻ, tìm lại được phần mềm mại trong con người mình. Khi mọi người được giải tỏa cảm xúc thì sẽ thoái mái, tập trung hơn nhiều khi quay lại với công việc", Mỹ Hạnh chia sẻ.

Giải tỏa cảm xúc qua những lá thư

Sau một thời gian hoạt động, "Trạm Ôm" nhận được sự yêu thích của nhiều người nhưng song song với đó, Mỹ Hạnh phải đối mặt với khó khăn trong vấn đề tài chính khi chi phí mặt bằng cao, và những chi phí vận hành khác. "Ngay từ đầu khi mở quán cà phê để làm trạm thì mình cũng xác định sẽ lỗ. Nhưng quan trọng hơn là trong quãng thời gian triển khai, mình đã có câu trả lời cho câu hỏi: Việc mở trạm có đáng làm không? Trạm có tạo nên giá trị gì cho xã hội không? Hoạt động của trạm thực sự đã giúp cho một số người có tâm lý, cuộc sống tốt hơn", Mỹ Hạnh chia sẻ.

Sau một thời gian ngắn tạm ngừng, "Trạm Ôm" đã quay trở lại với mô hình hoạt động như hiện nay. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, vận hành đã giúp trạm hoạt động một cách bài bản và hiệu quả. Việc không đặt ở một địa điểm cố định như trước cũng khiến nhiều người được tiếp cận với trạm hơn. "Nếu như trước đây, mọi người phải đến quán cà phê, một địa điểm cố định thì mới viết thư được thì nay việc viết thư tay được mở rộng hơn nhiều. Mọi người có thể đặt các gói giấy viết thư qua online để viết bất cứ khi nào mình muốn. Bên cạnh đó, cũng có thể đến các buổi viết thư được tổ chức định kỳ, để viết và có thể chia sẻ với nhau", người sáng lập "Trạm Ôm" nói.

Theo Nguyễn Vũ Mỹ Hạnh, trạm đặt ra những quy tắc cụ thể đối với những người tham gia nhằm tạo nên một cộng đồng chất lượng và không gian an toàn. Ban đầu, những thông tin về người viết và nhận thư đều được giấu kín. Chỉ khi nào hai người thực sự tin tưởng và muốn biết thông tin của nhau thì trạm mới cung cấp. Số liệu thống kê cho thấy, hiện những người tham gia viết thư tay nhiều nhất tập trung ở Hà Nội và TPHCM; trong đó nữ giới chiếm gần 80%.

"Bản thân mình cũng đã trải qua những va đập nhưng rồi vượt qua được nhờ những chia sẻ, động viên của những người bạn qua thư. Chính những lá thư từ trạm đã giúp cho nhiều bạn vượt qua được cú sốc, khó khăn. Bên cạnh đó, theo mình, chữ viết tay vẫn là một phương pháp giúp con người kết nối với nhau hiệu quả, trải qua thế hệ này sang thế hệ khác. Trong bối cảnh hiện nay, để bảo tồn và phát triển chữ viết, thư tay thì phải có "áo mới" để phù hợp, tiện dụng hơn nhưng quan trọng là không làm mất đi giá trị. Trạm mong muốn sẽ góp phần phần nhỏ vào việc bảo tồn và phát triển nét văn hóa đẹp đẽ này", Mỹ Hạnh nói. Cô mong muốn trong tương lại gần, "Trạm Ôm" sẽ có một trạm cố định ở mỗi một tỉnh/thành trên khắp cả nước, qua đó giúp cho việc viết thư và trao đổi thư tay ngày càng nhanh chóng, đơn giản hơn.