Doanh nghiệp mỹ phẩm và "bài toán" cạnh tranh bằng khả năng kiểm soát rủi ro
Thị trường mỹ phẩm có mức tăng trưởng "hai con số" mỗi năm nhưng phía sau là những rủi ro pháp lý ngày càng hiện hữu. Tại tọa đàm "Quản trị rủi ro sản phẩm: Từ nguyên liệu đến hồ sơ" diễn ra chiều 16/4, nhiều ý kiến cho rằng chỉ một sai sót trong công bố, thành phần hay quảng cáo cũng có thể khiến doanh nghiệp trả giá đắt.
"Không hiểu luật" không còn là lý do
Mở đầu tọa đàm "Quản trị rủi ro sản phẩm: Từ nguyên liệu đến hồ sơ", DS. Nguyễn Thị Thu Hiền cho rằng rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở cạnh tranh hay chi phí mà ở yếu tố pháp lý, đặc biệt từ khâu công bố sản phẩm. "Nhiều doanh nghiệp mất thị trường, mất uy tín, thậm chí bị thu hồi sản phẩm không phải vì sản phẩm kém, mà vì hồ sơ không đúng và tuân thủ không đến nơi đến chốn", bà Thu Hiền chỉ ra.
DS. Nguyễn Thị Thu Hiền cho rằng, rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở cạnh tranh hay chi phí, mà ở yếu tố pháp lý, đặc biệt từ khâu công bố sản phẩm.
Trong bối cảnh quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, doanh nghiệp được trao quyền nhiều hơn nhưng cũng phải chịu trách nhiệm toàn diện. Điều này khiến những lỗ hổng trong cách tiếp cận công bố mỹ phẩm ngày càng bộc lộ rõ.
Từ thực tế triển khai, DS. Nguyễn Thị Thu Hiền chỉ ra 3 nhóm rủi ro cốt lõi. Thứ nhất là sai từ gốc, liên quan đến thành phần và hồ sơ, như ghi sai danh pháp INCI, không cập nhật danh mục chất cấm hoặc công thức thực tế không khớp với hồ sơ công bố. "Sai INCI không chỉ là sai kỹ thuật mà là sai về pháp lý và an toàn sản phẩm", bà nhấn mạnh.
Thứ hai là sai trong truyền thông: Không ít doanh nghiệp "đẩy" mỹ phẩm thành sản phẩm điều trị thông qua quảng cáo, sử dụng các cụm từ như "trị mụn", "trị nám", "tái tạo da", vượt qua ranh giới cho phép và tiềm ẩn rủi ro pháp lý.
Thứ ba là thiếu hệ thống kiểm soát nội bộ, khi nhiều doanh nghiệp có số công bố nhưng không có đầy đủ hồ sơ PIF, thiếu dữ liệu chứng minh công dụng hoặc không kiểm soát được chất lượng sản xuất.
Để minh họa, DS Thu Hiền dẫn 2 trường hợp thực tế. Với các sản phẩm dưỡng trắng chứa Corticoid, doanh nghiệp có thể bị thu hồi sản phẩm trên toàn quốc, bị xử phạt từ 50 triệu đến 70 triệu đồng mỗi sản phẩm và buộc phải tiêu hủy sản phẩm. Một số sản phẩm chống nắng công bố sai chỉ số SPF cũng bị xử phạt từ 30–50 triệu đồng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.
"Sai một dòng INCI có thể không bị phát hiện ngay nhưng khi bị hậu kiểm, cái giá phải trả có thể là toàn bộ uy tín thương hiệu", bà Thu Hiền lưu ý.
Theo bà Hiền, cốt lõi của vấn đề không nằm ở quy định phức tạp mà ở tư duy tuân thủ. Doanh nghiệp cần làm đúng ngay từ đầu, đặc biệt với thành phần, hồ sơ và nội dung truyền thông.
BS. Ngô Thị Thu Yến chia sẻ tại tọa đàm
Ở góc độ chuyên môn, bác sĩ Ngô Thị Thu Yến, Chủ tịch Hội Nam y Hưng Yên, cho rằng rủi ro không chỉ nằm ở pháp lý mà còn ở sức khỏe khách hàng. Việc không kiểm soát thành phần có thể tạo ra "hiệu ứng domino": từ tổn thương da, khiếu nại dịch vụ đến khủng hoảng vận hành và sụp đổ thương hiệu.
"Không hiểu thành phần cũng đồng nghĩa không thể làm chủ kết quả điều trị", bà Thu Yến nhấn mạnh, đồng thời cho rằng người chịu trách nhiệm cuối cùng vẫn là doanh nghiệp.
Thực tế vận hành cho thấy, nhiều doanh nghiệp vẫn mắc những sai lầm lặp lại, tin vào quảng cáo hơn kiểm chứng, bỏ qua việc đọc bảng thành phần, sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc phối hợp hoạt chất sai nguyên tắc. Đây là những "điểm mù" có thể đẩy doanh nghiệp vào rủi ro pháp lý.
Tăng trưởng bằng mọi giá hay tồn tại bằng tuân thủ quy định?
Một trong những tranh luận đáng chú ý tại tọa đàm là lựa chọn giữa tăng trưởng nhanh hay tuân thủ quy định để phát triển bền vững.
Thực tế, không ít cơ sở vẫn chạy theo "hiệu quả tức thì" để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, chính những sản phẩm này lại tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt khi chứa thành phần bị cấm hoặc sử dụng sai nồng độ. Ngay cả các hoạt chất phổ biến như AHA, BHA hay Retinoids cũng có thể trở thành "con dao hai lưỡi" nếu không kiểm soát đúng liều lượng.
Quan niệm "mỹ phẩm thiên nhiên là an toàn" cũng được cảnh báo là ngộ nhận, bởi ngay cả thành phần tự nhiên vẫn có thể gây rủi ro nếu sử dụng sai cách hoặc không phù hợp với từng loại da.
"Người làm nghề giỏi không phải là người làm nhanh nhất mà là người làm đúng và có trách nhiệm nhất".
Bác sĩ Ngô Thị Thu Yến
Một số ý kiến tại tọa đàm cho rằng, việc siết chặt quy định có thể tạo áp lực chi phí với doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, đa số chuyên gia thống nhất rằng, tuân thủ không phải là rào cản mà là điều kiện bắt buộc để thị trường phát triển bền vững.
Từ các phân tích tại tọa đàm, một điểm chung được rút ra: Nếu chỉ được chọn một yếu tố để giảm thiểu rủi ro, đó không phải là marketing hay mở rộng thị trường mà là kiểm soát thành phần và hiểu rõ sản phẩm.
Trong bối cảnh ngành làm đẹp đang chuyển từ "cảm tính" sang "chuẩn hóa", doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng tốc độ tăng trưởng mà bằng khả năng kiểm soát rủi ro. Những đơn vị tuân thủ tốt có thể không đi nhanh nhất nhưng là những doanh nghiệp có khả năng tồn tại bền vững trong một thị trường cạnh tranh ngày càng cao.
Chuỗi hội thảo chuyên ngành mỹ phẩm – da liễu tại Beautycare Expo 2026
Tọa đàm "Quản trị rủi ro sản phẩm: Từ nguyên liệu đến hồ sơ" nằm trong chuỗi hội thảo do Báo Phụ nữ Việt Nam tổ chức trong 2 ngày 16–17/4/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế I.E.C Hà Nội. Chuỗi hoạt động tập trung vào các vấn đề pháp lý, chuyên môn và thực hành trong ngành mỹ phẩm – thẩm mỹ. Cụ thể:
Ngày 16/4: Hội thảo "Hiểu luật để phát triển bền vững trong ngành mỹ phẩm" (diễn ra từ 14h00 đến 17h00), với các nội dung về chính sách quản lý, xu hướng hậu kiểm, nhận diện rủi ro và kiểm soát hồ sơ – thành phần – quảng cáo.
Ngày 17/4: Hội thảo khoa học Da liễu – Thẩm mỹ 2026 (diễn ra từ 9h00 đến 17h00), tập trung vào điều trị, công nghệ, chuẩn hóa vận hành và khung pháp lý trong thực hành thẩm mỹ.
