Hiểu luật để phát triển bền vững: Góc nhìn từ hội thảo ngành mỹ phẩm

Chiều 16/4/2026, tại khu hội thảo chuyên ngành trong khuôn khổ Beautycare Expo 2026 (I.E.C Hà Nội), Báo Phụ nữ Việt Nam tổ chức hội thảo chuyên đề "Hiểu luật để phát triển bền vững trong ngành mỹ phẩm".

Chương trình có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, trong đó có lãnh đạo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cùng các chuyên gia, bác sĩ, dược sĩ và đông đảo doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối mỹ phẩm, các chủ spa và cơ sở thẩm mỹ. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Phí Quốc Thuyên, Tổng Biên tập Báo Phụ nữ Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của công tác quản lý mỹ phẩm trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đồng thời khẳng định sự cần thiết của việc nâng cao nhận thức và tuân thủ các quy định pháp luật trong toàn ngành. 

Theo ông Phí Quốc Thuyên, trong bối cảnh thị trường mỹ phẩm phát triển nhanh, việc hiểu luật và thực hành đúng quy định không chỉ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro mà còn là yếu tố nền tảng để phát triển bền vững.

Nâng cao năng lực tuân thủ pháp lý trong toàn chuỗi hoạt động

Trong khuôn khổ hội thảo, các tham luận đã tập trung làm rõ bối cảnh chính sách và xu hướng quản lý mỹ phẩm trong thời gian tới.

TS. Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), đã có phần trình bày chuyên sâu về xu hướng quản lý mỹ phẩm và định hướng hậu kiểm tại Việt Nam. Theo ông, thị trường mỹ phẩm Việt Nam hiện đạt quy mô hơn 3 tỷ USD mỗi năm, với tốc độ tăng trưởng hai con số, phản ánh nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng cũng như sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và các kênh phân phối mới.

Tuy nhiên, đi cùng với sự tăng trưởng là nhiều thách thức như: Tình trạng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, hàng giả, quảng cáo sai sự thật, một bộ phận doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng mà còn làm méo mó môi trường cạnh tranh.

Trước bối cảnh đó, ông Tạ Mạnh Hùng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm – một xu hướng phù hợp với thông lệ quốc tế. "Hậu kiểm không phải là nới lỏng quản lý, mà là quản lý chặt chẽ hơn theo hướng dựa trên rủi ro, trong đó doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng và tính an toàn của sản phẩm", ông nhấn mạnh.

Một trong những hạn chế hiện nay là nhiều doanh nghiệp chưa xây dựng được hệ thống quản lý nội bộ đầy đủ, từ hồ sơ sản phẩm, kiểm soát nguyên liệu đến quy trình vận hành. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong quá trình lưu hành sản phẩm trên thị trường.

Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và kinh doanh xuyên biên giới cũng đặt ra thách thức mới cho công tác hậu kiểm, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý.

Trong thời gian tới, Cục Quản lý Dược sẽ tiếp tục thực hiện công tác hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh hậu kiểm theo hướng quản lý rủi ro, tăng cường chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả thanh tra, kiểm tra. 

Từ góc độ quản lý, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược Tạ Mạnh Hùng cho rằng, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy "đáp ứng thủ tục" sang "tuân thủ hệ thống", coi minh bạch và chất lượng là nền tảng phát triển bền vững.

Ông cũng nhấn mạnh 3 thông điệp cốt lõi: Hậu kiểm là xu hướng tất yếu; tuân thủ không phải là chi phí mà là điều kiện tồn tại và minh bạch là nền tảng của niềm tin thị trường.

An toàn mỹ phẩm trong spa: Cần tiếp cận dưới góc độ khoa học và hệ thống

Tham luận tại hội thảo, bác sĩ Ngô Thị Thu Yến, Chủ tịch Hội Nam y Hưng Yên, đã đưa ra nhiều phân tích đáng chú ý về việc kiểm soát thành phần mỹ phẩm và đảm bảo an toàn trong môi trường spa.

Theo bác sĩ Thu Yến, một trong những thách thức lớn hiện nay là việc nhiều cơ sở làm đẹp tiếp cận mỹ phẩm theo hướng kinh nghiệm, trong khi bản chất của việc sử dụng mỹ phẩm trong liệu trình chăm sóc da chuyên sâu đòi hỏi phải có nền tảng khoa học rõ ràng. Việc lựa chọn và sử dụng sản phẩm cần dựa trên hiểu biết về cơ chế tác động của từng hoạt chất, đặc điểm làn da và mức độ can thiệp của từng liệu trình.

Bà phân tích, các nhóm hoạt chất như acid, retinoid hay các thành phần điều chỉnh sắc tố nếu được sử dụng đúng cách có thể mang lại hiệu quả rõ rệt nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ cao nếu không được kiểm soát chặt chẽ về nồng độ, tần suất và sự phù hợp với từng loại da. Đặc biệt, việc phối hợp nhiều hoạt chất trong cùng một quy trình mà không đánh giá đầy đủ về tính tương thích có thể dẫn đến kích ứng, tổn thương hàng rào bảo vệ da hoặc phản ứng viêm.

Một vấn đề khác được bác sĩ Thu Yến nhấn mạnh là kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và sản phẩm. Việc sử dụng mỹ phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chưa được công bố không chỉ vi phạm quy định mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho khách hàng. Trong khi đó, nhiều cơ sở vẫn chưa xây dựng được hệ thống kiểm soát nội bộ bài bản, từ khâu lựa chọn sản phẩm đến theo dõi hiệu quả và phản ứng sau dịch vụ.

Theo Chủ tịch Hội Nam y Hưng Yên, an toàn trong spa cần được nhìn nhận như một hệ thống tổng thể, bao gồm việc lựa chọn sản phẩm đạt chuẩn, xây dựng hồ sơ sản phẩm đầy đủ, hiểu rõ tình trạng da của khách hàng, thực hiện đúng kỹ thuật và duy trì quy trình theo dõi sau dịch vụ. Việc lưu trữ dữ liệu khách hàng, ghi nhận phản ứng và thiết lập quy trình xử lý sự cố không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn là yếu tố quan trọng để nâng cao tính chuyên nghiệp.

"An toàn không phải là yếu tố đi kèm mà phải là nền tảng xuyên suốt toàn bộ hoạt động chăm sóc da. Khi kiểm soát được toàn bộ quy trình, từ sản phẩm đến kỹ thuật và theo dõi sau dịch vụ, các cơ sở spa mới có thể phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin lâu dài với khách hàng", bác sĩ Ngô Thị Thu Yến nhấn mạnh.