Đồng Tháp: Phụ nữ khởi nghiệp, đưa đặc sản quê nhà ra thị trường lớn

Biến nông sản quê thành sản phẩm có thương hiệu

Khởi nghiệp từ nông sản quê nhà không phải câu chuyện mới nhưng với nhiều phụ nữ Đồng Tháp, hành trình ấy đang có một diện mạo khác: bài bản hơn, chú trọng chất lượng, thương hiệu và thị trường hơn.

Chị Hoàng Thị Thu Thảo, xã Vĩnh Bình, là một trong những người lựa chọn hướng đi đó. Từ nguồn trái cây phong phú của địa phương, chị phát triển sản phẩm trái cây sấy dẻo, ứng dụng công nghệ sấy chân không nhằm nâng cao chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản.

Nếu trước đây trái cây chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng tươi, phụ thuộc nhiều vào mùa vụ và giá cả thị trường, thì chế biến sâu mở ra một hướng đi khác. Sản phẩm có thể bảo quản lâu hơn, vận chuyển xa hơn và quan trọng là có thể xây dựng thương hiệu riêng.

Sau khi đoạt giải Nhì Cuộc thi Phụ nữ khởi nghiệp cấp tỉnh, chị Thảo tiếp tục đầu tư mở rộng dự án. Sản phẩm trái cây sấy dẻo từng bước tiếp cận những thị trường như Nga, Mỹ, Hàn Quốc.

Câu chuyện ấy cho thấy, một loại nông sản vốn rất quen thuộc ở miền Tây hoàn toàn có thể bước vào những thị trường cách quê nhà hàng nghìn cây số nếu được đầu tư đúng cách.

Không chỉ có công nghệ hiện đại, nhiều phụ nữ Đồng Tháp còn chọn cách khởi nghiệp từ chính những sản vật gắn với ký ức quê hương.

Bà Nguyễn Thị Phương Mai, phường Cao Lãnh, bắt đầu với đặc sản từ trái mận Hòa An dựa trên công thức gia truyền của gia đình. Từ một sản phẩm làm trong phạm vi nhỏ, bà từng bước cải tiến, xây dựng thương hiệu và đưa sản phẩm tiếp cận thị trường.

Điểm đáng chú ý ở những mô hình như vậy là phụ nữ không phải tìm kiếm một sản phẩm hoàn toàn mới để bắt đầu. Họ nhìn lại những gì quê hương đang có, tìm cách tạo thêm giá trị cho chúng.

Một trái mận, một quả xoài hay những loại trái cây quen thuộc, khi được chế biến, đóng gói và xây dựng thương hiệu, có thể trở thành một sản phẩm hàng hóa có giá trị cao hơn nhiều so với nguyên liệu ban đầu.

Hội LHPN trở thành "bệ đỡ"

Đằng sau sự thay đổi trong tư duy khởi nghiệp của nhiều phụ nữ Đồng Tháp là quá trình đồng hành của tổ chức Hội LHPN các cấp.

Thực hiện Đề án "Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp" giai đoạn 2017-2025, các cấp Hội trong tỉnh không chỉ dừng ở việc tuyên truyền, vận động mà từng bước hỗ trợ phụ nữ về kiến thức kinh doanh, vốn, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và hoàn thiện sản phẩm.

Theo Hội LHPN tỉnh Đồng Tháp, đến tháng 6/2025, các cấp Hội đã tìm kiếm, phát hiện và thẩm định 1.254 sản phẩm khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh; hỗ trợ, hướng dẫn thành lập 53 doanh nghiệp do nữ làm chủ và hỗ trợ 66 sản phẩm của Hội được công nhận OCOP 3 sao.

Trong nhiệm kỳ qua, hơn 3.500 ý tưởng khởi nghiệp được hình thành, hơn 600 ý tưởng được hỗ trợ hoàn thiện và 120 ý tưởng tiêu biểu được trao giải, nhân rộng. Các cấp Hội cũng tổ chức hơn 2.300 lớp tập huấn, trang bị kiến thức khởi sự kinh doanh cho hơn 120.000 lượt cán bộ, hội viên, phụ nữ.

Những con số ấy cho thấy hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp đang dần chuyển từ những hoạt động riêng lẻ sang một hệ sinh thái hỗ trợ tương đối toàn diện.

Phụ nữ được tiếp cận vốn, được tập huấn kỹ năng quản trị, được hướng dẫn hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.

Đặc biệt, việc đưa sản phẩm lên chuẩn OCOP giúp nhiều sản phẩm do phụ nữ làm ra có thêm cơ hội tiếp cận hệ thống phân phối và người tiêu dùng ở những thị trường rộng lớn hơn.

Từ căn bếp nhỏ đến thị trường lớn

Với nhiều phụ nữ nông thôn, khởi nghiệp ban đầu có thể chỉ bắt đầu từ căn bếp gia đình, vài sào ruộng, một sản phẩm truyền thống hoặc một công thức được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Nhưng khi có thêm kiến thức và sự hỗ trợ, những mô hình nhỏ ấy có thể thay đổi.

Một ví dụ là chị Bùi Kim Nhanh ở phường Cao Lãnh, khởi nghiệp với bánh ú mang thương hiệu "Bánh ú bếp nhà Khang". Từ căn bếp nhỏ, chị cải tiến công thức, mẫu mã và kênh phân phối. Hiện sản phẩm được đưa đến nhiều tỉnh, thành; mỗi tháng tiêu thụ khoảng 800 chiếc, tạo thu nhập ổn định và giải quyết việc làm cho một số phụ nữ tại địa phương.

Những câu chuyện như vậy cho thấy khởi nghiệp với phụ nữ không chỉ được đo bằng quy mô doanh thu hay số lượng sản phẩm bán ra.

Đó còn là việc một người phụ nữ có thể tự tạo việc làm cho mình, tạo thêm việc làm cho những phụ nữ khác và từng bước làm chủ kinh tế gia đình.

Ở cấp độ rộng hơn, các mô hình phụ nữ tham gia quản lý tổ hợp tác, hợp tác xã đang trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình tổ chức lại sản xuất nông nghiệp.

Đồng Tháp hiện duy trì nhiều mô hình sản xuất, kinh doanh do phụ nữ tham gia quản lý trong các lĩnh vực như sản phẩm từ sen, mật ong, thực phẩm chế biến, hàng thủ công từ lục bình, cỏ bàng… Các cấp Hội cũng đẩy mạnh hình thành các tổ liên kết, tổ hợp tác, hợp tác xã để phụ nữ có thể liên kết với nhau trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Để đặc sản quê nhà đi xa hơn

Thách thức lớn nhất đối với các sản phẩm khởi nghiệp từ nông sản không còn chỉ là "làm ra được sản phẩm".

Muốn bước vào thị trường lớn, sản phẩm phải đáp ứng nhiều yêu cầu hơn: chất lượng ổn định, an toàn thực phẩm, bao bì, truy xuất nguồn gốc, thương hiệu, khả năng cung ứng và hệ thống phân phối.

Đây cũng là lý do việc Hội LHPN đồng hành cùng phụ nữ không thể chỉ dừng ở việc trao vốn hay tổ chức các cuộc thi khởi nghiệp.

Trong năm 2026, các cấp Hội LHPN Đồng Tháp tiếp tục triển khai nhiều hình thức hỗ trợ như vốn, sinh kế, đào tạo nghề, kết nối phụ nữ khởi nghiệp, ứng dụng chuyển đổi số và hình thành các mô hình liên kết sản xuất. Hội cũng tăng cường kết nối nữ doanh nhân, phụ nữ sản xuất - kinh doanh với hội viên có nhu cầu khởi nghiệp.

Đáng chú ý, việc kết nối thị trường đang được mở rộng. Mới đây, Hội LHPN TPHCM và Hội LHPN tỉnh Đồng Tháp đã phối hợp giao lưu, trao đổi kinh nghiệm phát triển kinh tế tập thể, kết nối cung - cầu và quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng địa phương. Các sản phẩm của phụ nữ Đồng Tháp được giới thiệu tới các đối tác, thương nhân và thị trường TPHCM.

Đó là cách để những sản phẩm được làm ra từ làng quê không chỉ quanh quẩn trong phạm vi địa phương.

Từ trái cây sấy dẻo đến bánh dân gian, từ sản phẩm chế biến từ sen đến những món đặc sản truyền thống, mỗi sản phẩm đều có thể mang theo câu chuyện về vùng đất và người phụ nữ đã tạo ra nó.

Khi phụ nữ làm chủ sản phẩm, làm chủ thương hiệu và từng bước làm chủ thị trường, khởi nghiệp không chỉ tạo thêm thu nhập cho một gia đình.

Nó còn góp phần giữ lại giá trị của sản vật quê hương, tạo việc làm tại chỗ và mở ra một con đường mới cho nông nghiệp địa phương.

Với Đồng Tháp, hành trình đưa đặc sản quê nhà ra thị trường lớn vì thế cũng là hành trình khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của phụ nữ trong phát triển kinh tế.

Từ căn bếp nhỏ, mảnh vườn, cánh đồng hay những sản vật tưởng như bình dị, họ đang từng bước tạo dựng những thương hiệu mang tên quê hương.