Dự báo 5,4 triệu trẻ dưới 5 tuổi sẽ mất cơ hội sống vì thiếu vaccine và dinh dưỡng cơ bản
Một trẻ bị suy dinh dưỡng tại trung tâm y tế ở Tudun Gambo, Nigeria, nơi nguồn viện trợ từ USAID đã bị cắt giảm vào năm ngoái. Ảnh: Sodiq Adelakun/Reuters.
Theo nghiên cứu của Viện Sức khỏe Toàn cầu Barcelona (ISGlobal), việc cắt giảm ngân sách đột ngột từ các "ông lớn" như Mỹ và Anh đang đẩy hệ thống y tế tại các nước đang phát triển vào tình trạng báo động.
Nghiên cứu mới nhất từ Viện Sức khỏe Toàn cầu Barcelona (ISGlobal) công bố trên tạp chí Lancet Global Health đã đưa ra những dự báo đáng lo ngại về tác động của việc cắt giảm ngân sách viện trợ.
Theo đó, nếu xu hướng thắt chặt tài trợ từ các quốc gia giàu tiếp diễn, thế giới có nguy cơ đối mặt với 22,6 triệu ca tử vong thặng dư trong vòng 5 năm tới. Đáng chú ý, hơn 5 triệu trẻ em dưới 5 tuổi sẽ là nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp do thiếu hụt các điều kiện y tế và dinh dưỡng cơ bản.
Trong suốt hai thập kỷ qua, nhờ vào nguồn viện trợ quốc tế, thế giới đã chứng kiến những bước tiến thần kỳ trong việc đẩy lùi bệnh truyền nhiễm và giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ em. Tuy nhiên, thành quả này đang đứng trước nguy cơ bị xóa sổ.
Các bà mẹ cùng con nhỏ chờ đợi tại một phòng khám ở Kisumu, Kenya. Dịch vụ y tế tại khu vực có tỷ lệ nhiễm HIV cao này đã bị gián đoạn nghiêm trọng do các đợt cắt giảm viện trợ từ USAID. Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images
Lý giải về nguyên nhân của đợt cắt giảm này, các chuyên gia chỉ ra rằng nhiều quốc gia phương Tây đang ưu tiên ngân sách cho quốc phòng và các vấn đề nội bộ. Điển hình là Mỹ đã cắt giảm chi tiêu viện trợ từ 68 tỷ USD xuống còn 32 tỷ USD vào năm 2025. Tại Anh, ngân sách viện trợ cũng bị thu hẹp đáng kể để phục vụ chi phí quân sự...
Trên cơ sở dữ liệu viện trợ và tỷ lệ tử vong giai đoạn 2002 - 2021, các nhà khoa học đã đưa ra ba kịch bản dự báo cho 5 năm tới. Ở kịch bản tồi tệ nhất, khi nguồn viện trợ giảm một nửa so với mức năm 2025, thế giới sẽ có thêm 22,6 triệu ca tử vong thặng dư.
Đau lòng hơn, 5,4 triệu trẻ em dưới 5 tuổi sẽ mất đi cơ hội được sống chỉ vì thiếu vaccine và dinh dưỡng cơ bản.
Giáo sư Davide Rasella, tác giả chính của nghiên cứu, chia sẻ: "Các bác sĩ tại vùng nông thôn Mozambique nói, họ không còn thuốc kháng sinh cho trẻ em, vì toàn bộ nguồn cung đều phụ thuộc vào USAID (Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ). Tại Afghanistan, 300 cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu đã phải đóng cửa vì mất nguồn kinh phí duy trì. Tình hình đang trở nên hỗn loạn".
Sự thiếu hụt này không chỉ là những con số trên giấy tờ mà là sự sụp đổ dây chuyền của các chương trình điều trị HIV/AIDS, sốt rét và hỗ trợ sức khỏe sinh sản tại các nước nghèo.
Một phòng khám tại làng Kamarak, Afghanistan đã phải đóng cửa do Mỹ cắt giảm kinh phí, khiến người dân địa phương gần như hoàn toàn mất đi cơ hội tiếp cận chăm sóc y tế. Ảnh: Getty Images.
Ông Eric Pelofsky, Phó Chủ tịch Quỹ Rockefeller, khẳng định:"Báo cáo này cho thấy một thực tế rõ ràng, những quyết định cắt giảm này không chỉ là bài toán kinh tế, mà nó còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định toàn cầu và vai trò lãnh đạo đạo đức của các quốc gia trên thế giới".
Đồng quan điểm, ông Gideon Rabinowitz, Giám đốc chính sách tại mạng lưới các tổ chức phi chính phủ Bond (Anh), cảnh báo rằng viện trợ là khoản đầu tư công hiệu quả nhất để ngăn chặn đại dịch tương lai và giữ cho thế giới an toàn hơn.
Thông điệp từ nghiên cứu là lời cảnh báo, nếu nguồn vốn nhân đạo không được duy trì, mục tiêu phát triển bền vững về sức khỏe vào năm 2030 sẽ thất bại. Khi đó, thế giới sẽ phải trả giá bằng hàng triệu sinh mạng mà lẽ ra có thể cứu sống.
