Đưa Nghị quyết Đại hội Phụ nữ XIV vào đời sống bằng giá trị thực chất

Mỗi kỳ Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc luôn là một dấu mốc chính trị - xã hội quan trọng, mở ra chặng đường mới cho phong trào phụ nữ và sự phát triển của tổ chức Hội LHPN Việt Nam. Tuy nhiên, giá trị thực chất của kỳ đại hội không nằm ở câu chữ trên nghị trường hay dừng lại ở các buổi học tập, quán triệt. 

Thước đo cao nhất của sự thành công chính là câu trả lời cho các bài toán thực tiễn: Đời sống của hàng chục triệu phụ nữ có thực sự chuyển biến? Cơ hội tham gia và thụ hưởng của họ mở rộng ra sao? Và tổ chức Hội sẽ làm gì để biến những định hướng vĩ mô thành kết quả cụ thể, đo đếm được? 

Nhìn vào các quyết sách mới của Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, điều cốt lõi không phải là việc lặp lại những mục tiêu mang tính khẩu hiệu, mà là sự thay đổi mang tính cách mạng trong cách tiếp cận, cách triển khai và chuẩn mực hành động của cả hệ thống Hội. 

Thay đổi căn bản vị thế, cơ hội tham gia và thụ hưởng của phụ nữ 

Tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc XIV thể hiện rõ nét qua quan điểm cốt lõi: Lấy quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng và sự tiến bộ, hạnh phúc của phụ nữ, trẻ em làm trung tâm. Khi đặt con người và hạnh phúc cụ thể của hội viên vào vị trí trung tâm, cách tiếp cận đối với đời sống phụ nữ đã có bước dịch chuyển căn bản. 

Đời sống người phụ nữ hiện đại không thể đo bằng những kỳ vọng trừu tượng hay những khuôn mẫu đạo đức truyền thống mang tính áp đặt, mà phải được lượng hóa bằng sự giải phóng thực tế khỏi những rào cản vô hình. Chính vì vậy, Nghị quyết đặt ra vấn đề từng bước giảm bớt gánh nặng lao động chăm sóc không tên trong gia đình, tiếp cận bình đẳng với hệ thống an sinh xã hội, dịch vụ chăm sóc y tế toàn diện và một môi trường sống an toàn, không có bạo lực hay định kiến giới. Khi đời sống tinh thần và thể chất được bảo đảm, người phụ nữ mới có đủ thời gian và tâm thế để tự chủ cuộc đời mình. 

Đi cùng với sự thay đổi trong đời sống là một bước chuyển biến mang tính bước ngoặt về nhận thức: Phụ nữ không chỉ là đối tượng được chăm lo, bảo vệ mà là chủ thể tích cực, chủ động tham gia kiến tạo tương lai đất nước. Cách tiếp cận này phá vỡ tư duy cũ, nhìn nhận phụ nữ như một nhóm yếu thế cần được cứu trợ thụ động. 

Thay vào đó, quyết sách mới mở ra một không gian rộng lớn để phụ nữ chủ động tham gia vào đời sống chính trị, hoạt động kinh tế tri thức, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuỗi giá trị toàn cầu. Cơ hội tham gia giờ đây không dừng lại ở những con số mang tính cơ cấu tại các hội nghị hay phong trào bề nổi, mà là sự hiện diện thực chất của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo, quản lý và làm chủ kinh tế. 

Cùng với đó, khái niệm "thụ hưởng" cũng được nâng tầm tương xứng. Thụ hưởng trong bối cảnh mới không đơn thuần là đón nhận các phần quà cứu trợ hay các gói hỗ trợ nhỏ lẻ, mà là quyền tiếp cận bình đẳng và thuận lợi các nguồn lực phát triển mang tính nền tảng, bao gồm vốn vay ưu đãi, tri thức khoa học - công nghệ, các chương trình đào tạo kỹ năng số và mạng lưới an toàn xã hội. Sự thụ hưởng này trao cho phụ nữ công cụ và bệ phóng để tự vươn lên, làm chủ cuộc sống và đóng góp trở lại cho cộng đồng một cách bền vững. 

Chuyển mạnh từ "tuyên truyền hành chính một chiều" sang "cung ứng dịch vụ và giải pháp trực tiếp" 

Để hiện thực hóa những thay đổi to lớn trong đời sống hội viên, Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc XIV đã đưa ra định hướng chiến lược mang tính sống còn: Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động Hội theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả, lấy cơ sở làm địa bàn trọng tâm, lấy nhu cầu thực tiễn của hội viên làm căn cứ hành động. Đây là mệnh lệnh dứt khoát nhằm đoạn tuyệt với căn bệnh "hành chính hóa" vốn đã bám rễ lâu năm trong công tác đoàn thể, nơi các hoạt động thường chỉ xoay quanh hội họp và những đợt phát động phong trào rập khuôn nhưng thiếu công cụ giải quyết bài toán cụ thể của đời sống. 

Cách tiếp cận mới đòi hỏi tổ chức Hội phải chuyển dịch vai trò từ một cơ quan quản lý phong trào thuần túy sang một đơn vị kiến tạo và cung ứng dịch vụ công ích chuyên nghiệp, trực tiếp đồng hành cùng phụ nữ.

Trong lĩnh vực kinh tế, thay vì chỉ dừng lại ở các hội nghị tuyên truyền chủ trương khởi nghiệp, làm giàu chính đáng, Hội LHPN Việt Nam hướng đến tổ chức các dịch vụ hỗ trợ thiết thực như tư vấn pháp lý thành lập doanh nghiệp, đào tạo kỹ năng quản trị kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, kết nối chuỗi cung ứng sản phẩm và bảo lãnh tiếp cận nguồn vốn ngân hàng với lãi suất hợp lý. Hội viên, phụ nữ tham gia sinh hoạt Hội để nhận được những giải pháp sinh kế cụ thể, giúp tăng thu nhập cho gia đình. 

Trong các vấn đề xã hội phức tạp như bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em hay khủng hoảng tâm lý, cách tiếp cận mới không chỉ là phát tờ rơi tuyên truyền mà thay vào đó, tổ chức Hội phải thiết lập các kênh tiếp nhận thông tin khẩn cấp, các mô hình tư vấn tâm lý - pháp lý chuyên sâu và mạng lưới "ngôi nhà tạm lánh" an toàn, có khả năng can thiệp bảo vệ quyền lợi nạn nhân ngay lập tức khi sự việc phát sinh. Lấy sự hài lòng, tiến bộ và mức độ giải quyết triệt để các vấn đề của hội viên làm thước đo hiệu quả chính là bản chất của sự chuyển hướng sang cung cấp giải pháp. 

Biến mục tiêu thành kết quả đo đếm được bằng chuyển đổi số và chuẩn hóa đầu ra 

Một trong những hạn chế lớn nhất của công tác phong trào trước đây là tính định tính, chung chung, khó kiểm chứng hiệu quả thực chất. Khắc phục triệt để điểm nghẽn này, Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc XIV đã xác định rõ: "Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội và chuẩn hóa các chỉ tiêu đánh giá phong trào gắn với kết quả đầu ra đo đếm được". Việc chuyển đổi này là nền tảng kỹ thuật và phương pháp luận quan trọng nhất để đưa mọi mục tiêu của nhiệm kỳ mới vào quỹ đạo đo lường thực chứng.

Theo đó, tính thực thi đòi hỏi toàn bộ hệ thống Hội phải kiên quyết loại bỏ các thuật ngữ mơ hồ như "tích cực nâng cao", "đẩy mạnh tuyên truyền", "tăng cường phối hợp" trong các kế hoạch hành động. Thay vào đó, mỗi chương trình, đề án phải được thiết kế với bộ chỉ số đo lường hiệu suất rõ ràng, lượng hóa chi tiết từng đầu ra. Kế hoạch hành động phải trả lời chính xác: Có bao nhiêu phụ nữ được cấp chứng chỉ kỹ năng số và tạo ra doanh thu từ bán hàng trực tuyến; bao nhiêu hợp tác xã do phụ nữ làm chủ được kết nối vào hệ thống siêu thị; bao nhiêu nạn nhân của bạo lực gia đình được hỗ trợ tư vấn pháp lý thành công và phục hồi sinh kế; bao nhiêu trẻ em mồ côi, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được đỡ đầu lâu dài với nguồn tài chính bảo đảm. 

Cùng với đó, quá trình chuyển đổi số trong tổ chức Hội không chỉ đơn giản là việc lập fanpage hay gửi văn bản điện tử, mà cốt lõi là ứng dụng công nghệ dữ liệu để quản trị hội viên và lắng nghe nhu cầu từ cơ sở. Khi xây dựng được cơ sở dữ liệu số hóa toàn diện, tổ chức Hội có thể phân luồng chính xác từng nhóm đối tượng với những đặc thù riêng biệt, từ nữ thanh niên đô thị khởi nghiệp, lao động nữ nhập cư tại các khu công nghiệp, đến phụ nữ trung niên nông thôn hay phụ nữ dân tộc thiểu số vùng sâu, vùng xa. Ứng dụng dữ liệu cho phép Hội thiết kế các gói giải pháp "trúng và đúng" nhu cầu, chấm dứt hoàn toàn tình trạng "may một cỡ áo cho mọi người" - nguyên nhân chính khiến nhiều hoạt động phong trào trở nên xơ cứng và xa rời thực tế. 

Những yêu cầu mang tính chiến lược đối với đội ngũ cán bộ Hội 

Mọi quyết sách dù mang tầm nhìn chiến lược xuất sắc đến đâu cũng sẽ trở thành vô nghĩa nếu đội ngũ cán bộ không nỗ lực đổi mới tư duy và phương pháp làm việc. Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc XIV đã nhấn mạnh yêu cầu then chốt: "Xây dựng đội ngũ cán bộ Hội có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, có tư duy đổi mới, năng lực chuyên môn và kỹ năng công tác xã hội chuyên nghiệp". Đây vừa là tiêu chuẩn, vừa là sự cảnh báo đối với những thói quen trì trệ, bảo thủ trong bộ máy cơ sở. 

Trước hết, người cán bộ Hội LHPN Việt Namtrong giai đoạn mới phải kiên quyết từ bỏ tư duy bàn giấy và tác phong hành chính hóa. Cán bộ Hội không thể ngồi tại văn phòng để "chỉ đạo phong trào" qua báo cáo hay tự thỏa mãn với các con số về tỷ lệ tập hợp hội viên trên danh nghĩa. Thay vào đó, cán bộ phải bám sát địa bàn, lăn lộn với đời sống thực tế, đối thoại trực tiếp để thấu hiểu những lo toan, bức xúc thường nhật của chị em. Thước đo năng lực của một cán bộ Hội cơ sở không phải là việc tổ chức được bao nhiêu cuộc mít tinh, mà là việc đã giải quyết được bao nhiêu vụ việc bức xúc của phụ nữ địa phương, giúp đỡ được bao nhiêu gia đình hội viên thoát nghèo bền vững và ngăn chặn được bao nhiêu vụ bạo lực gia đình ngay từ khi manh nha.

Cùng với đó, lòng nhiệt huyết và sự tận tụy của các cán bộ Hội là điều kiện cần, nhưng điều kiện đủ trong thời đại số đòi hỏi cán bộ Hội phải nâng cao trình độ chuyên môn, am hiểu sâu sắc về chính sách, pháp luật, tài chính vi mô và đặc biệt là kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin. Cán bộ Hội phải là những chuyên gia công tác xã hội thực thụ, có năng lực tham vấn, kỹ năng kết nối các nguồn lực xã hội hóa và khả năng vận động chính sách nhạy bén nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của phụ nữ. Nếu cán bộ không am hiểu về kinh tế số, họ không thể đồng hành cùng phụ nữ khởi nghiệp; nếu cán bộ thiếu kiến thức pháp lý và kỹ năng tâm lý, họ không thể trở thành điểm tựa an toàn cho các nạn nhân bị tổn thương. 

Việc đưa Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc XIV vào cuộc sống là một cuộc cách mạng về tư duy hành động, đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật và quyết tâm chuyển mình mạnh mẽ của cả bộ máy từ trung ương đến cơ sở. Chuyển từ tuyên truyền thụ động sang kiến tạo giải pháp thực chất chính là chiếc cầu nối vững chắc nhất để biến khát vọng vĩ mô thành hiện thực sinh động, khẳng định vai trò không thể thay thế của tổ chức Hội LHPN Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.