Fed tăng lãi suất: Câu chuyện nâng hạng, dòng vốn ngoại và áp lực tỷ giá trên thị trường vốn Việt Nam

Dự báo lộ trình lãi suất của Fed thời gian tới

Rạng sáng 17/9 theo giờ Việt Nam, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã bỏ phiếu với tỷ lệ tuyệt đối 12-0, nhất trí tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa phạm vi lãi suất quỹ liên bang mục tiêu lên mức 3,75-4%. 

Đây là lần đầu tiên Fed tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023, khép lại giai đoạn cơ quan này đã 3 lần giảm lãi suất vào cuối năm 2025 rồi giữ nguyên trong suốt nửa đầu năm 2026. Điều này vốn được dự báo từ trước; trong khi đó, điều khiến giới đầu tư quan tâm thời điểm này là những tín hiệu Fed phát đi về chặng đường chính sách trong thời gian tới ra sao.

Biểu đồ dự báo lãi suất của các quan chức Fed, hay còn gọi là "dot plot", cho thấy chỉ có 2 trên 18 thành viên dự báo lãi suất sẽ giữ nguyên trong 3 tháng còn lại của năm 2026. Trong khi phần lớn còn lại nghiêng về khả năng tiếp tục thắt chặt. 

Cụ thể, 16 quan chức dự kiến sẽ có thêm ít nhất một lần tăng lãi suất từ nay đến cuối năm. Trong đó 4 người dự tính tăng thêm hai lần. Mức lãi suất trung vị dự báo cho năm 2026 được nâng lên 4,1%, cao hơn mức 3,75% đưa ra hồi tháng 6. Đi kèm với đó, Fed cũng nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên 3,7%, lạm phát lõi lên 3,4%, đồng thời hạ dự báo tỷ lệ thất nghiệp xuống 4,1%. Những con số này cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn đủ sức chống chịu để Fed tiếp tục ưu tiên mục tiêu kiểm soát lạm phát thay vì hỗ trợ tăng trưởng. Phát biểu tại họp báo, Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là ổn định giá cả, trong bối cảnh lạm phát đã ở mức cao và kéo dài quá lâu.

Theo khảo sát của một số công ty môi giới, xác suất thị trường đặt cược cho kịch bản Fed có thêm hai lần tăng lãi suất trong năm 2026 đã tăng lên khoảng 83% ngay sau cuộc họp. Tuy nhiên, khi bàn về thời điểm và số lần tăng cụ thể trong thời gian tới, giới chuyên gia quốc tế lại chưa đạt được sự đồng thuận.

Ông Haigh, Giám đốc toàn cầu mảng giải pháp thu nhập cố định và thanh khoản của Goldman Sachs Asset Management, cho rằng kịch bản cơ sở là Fed sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa vào tháng 12. Đồng thời nhiều khả năng sẽ bỏ qua cuộc họp tháng 10 do thời điểm này khá sát với kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Dù vậy, ông cũng lưu ý kịch bản này còn phụ thuộc nhiều vào các báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) sắp tới và diễn biến giá năng lượng. 

Cùng chung nhận định về khả năng còn một đợt điều chỉnh vào cuối năm, ông Christopher Hodge, chuyên gia hàng đầu về kinh tế Mỹ của Natixis, cho rằng đợt tăng lãi suất tháng 9 giúp Fed có thêm thời gian quan sát dữ liệu trước khi đưa ra một đợt điều chỉnh nhẹ vào tháng 12 rồi tạm dừng, song diễn biến thực tế vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào các chỉ số lạm phát công bố trong những tháng tới.

Ở chiều ngược lại, không phải chuyên gia nào cũng đồng tình với kịch bản Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất. Ông Brian Jacobsen, chuyên gia kinh tế trưởng của Annex Wealth Management, tỏ ra hoài nghi về khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất trong năm nay. Ông cho rằng thông điệp của Fed về việc hỗ trợ lạm phát quay trở lại mục tiêu sớm hơn không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải thắt chặt thêm. 

Nhìn chung, điểm đồng thuận lớn nhất giữa các chuyên gia là lãi suất của Mỹ nhiều khả năng sẽ neo ở vùng cao trong thời gian dài hơn so với kỳ vọng trước đây, và cuộc tranh luận trong nội bộ Fed đã dịch chuyển từ câu hỏi "khi nào giảm lãi suất" sang việc liệu duy trì mặt bằng lãi suất cao có đủ sức kiềm chế lạm phát hay ngân hàng trung ương Mỹ còn cần thắt chặt thêm nữa.

Thị trường vốn Việt Nam: Nâng hạng, dòng vốn ngoại và áp lực tỷ giá

Với triển vọng lãi suất Mỹ duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tác động đến thị trường vốn Việt Nam trong thời gian tới sẽ không chỉ dừng ở một vài phiên biến động ngắn hạn. Trong khi đó, trên thị trường chứng khoán Việt Nam, khối ngoại đã bán ròng khoảng 92.000 tỷ đồng từ đầu năm 2026 đến nay. Một rủi ro khác cần theo dõi sát là dư nợ cho vay ký quỹ (margin) hiện ở mức khoảng 450.000 tỷ đồng, khiến thị trường trở nên nhạy cảm hơn mỗi khi xuất hiện biến động mạnh từ bên ngoài.

Tuy nhiên, áp lực bán ròng nói trên có thể được bù đắp một phần đáng kể bởi một sự kiện mang tính bước ngoặt: Từ phiên giao dịch ngày 21/9/2026, tổ chức xếp hạng FTSE Russell chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp. 

Theo nhiều dự báo, thị trường có thể đón nhận khoảng 2 tỷ USD từ các quỹ đầu tư thụ động theo lộ trình phân bổ vốn gồm 4 giai đoạn của FTSE. Đây được xem là yếu tố đối trọng quan trọng, giúp trung hòa phần nào áp lực rút vốn do chênh lệch lãi suất VND-USD nới rộng.

Dù vậy, giới chuyên gia trong nước cũng cảnh báo không nên kỳ vọng dòng vốn nâng hạng sẽ kéo thị trường đi lên bằng mọi giá. Ông Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng phòng nghiên cứu Ngành và Cổ phiếu của Chứng khoán MBS, nhận định dù cổ phiếu lọt vào danh mục nâng hạng, dòng vốn ngoại chủ động vẫn sẽ cân nhắc kỹ triển vọng doanh nghiệp, biến động tỷ giá và mức lợi suất tính bằng USD, trong khi chỉ có dòng vốn thụ động theo chỉ số mới giải ngân gần như chắc chắn theo lộ trình.

Về dài hạn, ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc Công ty Chứng khoán FIDT, cho rằng để thị trường chứng khoán Việt Nam có được xu hướng tăng trưởng sôi động và bền vững, cần hội tụ đồng thời 2 điều kiện: Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới phải chuyển sang xu hướng nới lỏng chính sách rõ ràng thay vì chỉ dừng thắt chặt hay duy trì trạng thái thận trọng như hiện nay. Đồng thời các kênh dẫn vốn cho tăng trưởng trong nước (thị trường trái phiếu doanh nghiệp, tín dụng chất lượng, vốn cho khu vực tư nhân...) cần được khơi thông đồng bộ. 

Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Lương Duy Phước, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Kafi, cho rằng thị trường trong nước đã có sự chuẩn bị nhất định cho kịch bản Fed duy trì chính sách tiền tệ chặt hơn. Do đó yếu tố đáng theo dõi sát hơn trong thời gian tới sẽ là phản ứng thực tế của lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ và đồng USD, thay vì bản thân quyết định lãi suất đã được dự báo từ trước.

Một điểm tựa khác cho thị trường vốn trong nước đến từ chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Nhờ các biện pháp cung ứng thanh khoản cho hệ thống tổ chức tín dụng, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn 1 tuần đã giảm mạnh từ mức cao 13,44% hồi đầu năm 2026 xuống còn 4,4% vào đầu tháng 9, tạo tiền đề để duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý, hỗ trợ dòng vốn cho khu vực sản xuất - kinh doanh trong nước. 

Theo ông Phan Tấn Nhật, chuyên gia cao cấp Chiến lược Thị trường của Chứng khoán SHS, quyết định lãi suất tháng 9 của Fed chỉ là một trong nhiều biến số tác động đến dòng tiền quay lại thị trường chứng khoán trong những tháng cuối năm, bên cạnh yếu tố nâng hạng của FTSE và diễn biến lãi suất VND trong nước. Do đó việc xác định chính xác đâu là nguồn lực chính dẫn dắt thị trường - khối ngoại hay nhà đầu tư cá nhân trong nước - vẫn còn nhiều ẩn số.

Nhìn tổng thể, thị trường vốn Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn đan xen giữa thách thức và cơ hội: Áp lực tỷ giá và khả năng dòng vốn ngoại tiếp tục thận trọng do lãi suất Mỹ neo cao. Nhưng đồng thời cũng có lực đỡ đáng kể từ sự kiện nâng hạng thị trường mới nổi và nỗ lực ổn định lãi suất trong nước. 

Trong bối cảnh đó, phần lớn khuyến nghị từ giới chuyên gia đều hướng đến việc nhà đầu tư cần theo dõi sát các cuộc họp tiếp theo của Fed, diễn biến tỷ giá USD/VND cũng như tiến độ giải ngân thực tế của dòng vốn ngoại sau nâng hạng, thay vì đặt cược vào một kịch bản duy nhất cho thị trường vốn Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026.