Giá bất động sản tăng bất hợp lý, đại biểu Quốc hội đề nghị sớm có giải pháp "hạ nhiệt"

Chiều 20/4, Quốc hội đã dành thời gian thảo luận tại hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Bàn về động lực tăng trưởng, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn TP Hải Phòng) nhấn mạnh yêu cầu điều hành chính sách vĩ mô nhất quán. Theo ông, cần xác định rõ thứ tự ưu tiên trong bối cảnh có thể phát sinh xung đột giữa mục tiêu tăng trưởng cao và yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công. "Việc làm rõ nguyên tắc điều hành sẽ giúp chính sách chủ động hơn, giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế", đại biểu Ngọc Sơn nói.

Bên cạnh đó, vấn đề nguồn lực cho tăng trưởng cũng cần được làm rõ. Theo đại biểu Ngọc Sơn, không chỉ thiếu vốn mà còn tồn tại tình trạng giải ngân chậm, chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục kéo dài và phân bổ dàn trải. Do đó, Chính phủ cần đánh giá kỹ để "biến nguồn lực thành tăng trưởng thực chất, đo lường được".

Đối với thị trường bất động sản, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng các khó khăn cốt lõi vẫn nằm ở thể chế, từ quy hoạch, thủ tục đầu tư đến xác định giá đất, bồi thường, tái định cư. Khi nguồn cung hợp pháp bị ách tắc, trong khi đầu cơ và cơ chế "xin - cho" còn tồn tại, thị trường khó ổn định.

Đại biểu đề nghị cần có giải pháp hạ nhiệt mặt bằng giá đang tăng bất hợp lý, đồng thời xử lý hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường và thực tế nhiều địa phương còn phụ thuộc vào nguồn thu từ đất.

Một nội dung quan trọng khác là xử lý các dự án vướng mắc pháp lý. Theo đại biểu Ngọc Sơn, cần rà soát, phân loại rõ: dự án đủ điều kiện thì tiếp tục triển khai; dự án không đủ năng lực phải kiên quyết thu hồi, đấu giá lại hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng, bảo đảm công khai, minh bạch.

Về phát triển hạ tầng, đại biểu đề nghị làm rõ tiêu chí lựa chọn dự án ưu tiên, hướng tới mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết vùng, giảm chi phí logistics và sớm phát huy hiệu quả trong giai đoạn 2026-2027. Đồng thời, cần siết chặt giám sát tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư, tránh tình trạng chậm tiến độ, đội vốn.

Đặc biệt, vấn đề hạ tầng năng lượng được nhấn mạnh là điều kiện tiên quyết cho tăng trưởng. Nếu không bảo đảm đủ điện và hệ thống truyền tải ổn định, mục tiêu phát triển kinh tế sẽ đối mặt với rủi ro lớn.

Khu vực kinh tế tư nhân cần "bệ đỡ" thể chế để bứt phá

Đề cập đến động lực tăng trưởng, đại biểu Phạm Trọng Nhân (TPHCM) nhấn mạnh, những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam không chỉ đến từ khu vực kinh tế nhà nước và đầu tư nước ngoài (FDI), mà còn có sự đóng góp "bền bỉ, quan trọng" của khu vực tư nhân. Theo ông, khu vực này duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 51% mỗi năm, đóng góp hơn 30% ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho hơn 82% lực lượng lao động và chiếm gần 60% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.

Tuy nhiên, đằng sau các con số tích cực vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Số doanh nghiệp rút khỏi thị trường còn lớn, trong khi năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu còn yếu. "Dù đóng góp hơn một nửa GDP, khu vực tư nhân chỉ chiếm khoảng 30% kim ngạch xuất khẩu", đại biểu Trọng Nhân dẫn chứng, cho thấy phần lớn doanh nghiệp vẫn tập trung ở thị trường nội địa hoặc các khâu gia công, giá trị gia tăng thấp.

Đáng chú ý, các lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, hạ tầng hay các ngành dẫn dắt tăng trưởng vẫn thiếu vai trò rõ nét của khu vực tư nhân. Từ đó, đại biểu Trọng Nhân đặt vấn đề: "Phải chăng một khu vực được xác định là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế vẫn đang vận hành trong khuôn khổ thể chế chưa tương xứng?".

Một trong những điểm nghẽn lớn là khả năng tiếp cận nguồn lực, đặc biệt là tín dụng. Dẫn báo cáo của VCCI, đại biểu Trọng Nhân cho biết chỉ khoảng 30% doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chính thức, dù các chính sách hỗ trợ đã được ban hành từ lâu. Điều này cho thấy khoảng cách giữa chính sách và thực thi vẫn còn đáng kể.

Không chỉ vậy, các cơ chế hỗ trợ hiện nay vẫn mang tính điều kiện, gắn với tiêu chí "xanh" hay ESG, nên chưa tạo được nền tảng bảo đảm quyền một cách thực chất. "Cách tiếp cận thiên về hỗ trợ có thể duy trì cơ chế 'xin - cho'", đại biểu nhận định.

Từ thực tiễn đó, đại biểu Phạm Trọng Nhân kiến nghị cần xây dựng một đạo luật nền tảng nhằm bảo đảm quyền phát triển kinh tế tư nhân. Theo ông, luật này cần tập trung vào 3 trụ cột: bảo đảm bình đẳng thực chất giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận đất đai, tín dụng và thị trường; thiết lập "vùng an toàn pháp lý" để bảo vệ quyền tài sản dài hạn; và xây dựng cơ chế giám sát thông qua báo cáo thường niên của Chính phủ trước Quốc hội.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, đại biểu Trọng Nhân cho rằng các nền kinh tế như Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc) thành công không phải nhờ ưu đãi vượt trội, mà nhờ thiết lập được nền tảng thể chế ổn định, minh bạch, tạo niềm tin cho khu vực tư nhân đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược.