Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII: Tinh gọn cơ cấu, mở rộng đề cử, tăng sức lan tỏa
Tác phẩm "Gia Định - Sài Gòn - Thành phố Hồ Chí Minh: Dặm dài lịch sử (1698-2020)" của nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư đạt giải A tại giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VII. Ảnh: NXB
Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục được tổ chức với nhiều điểm mới trong cơ cấu, tiêu chí và phương thức xét chọn. 50 cuốn, bộ sách sẽ được vinh danh tại lễ trao giải vào tối 8/3, được truyền hình trực tiếp trên VTV1.
Tinh gọn cơ cấu, nâng tiêu chí
Ngày 3/3, Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức họp báo thông tin về Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Để tiếp tục nâng cao chất lượng và tạo sự lan tỏa mạnh mẽ đến bạn đọc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Điều lệ, Quy định Giải thưởng với nhiều điểm mới.
Đầu tiên là việc điều chỉnh cơ cấu giải từ 5 mảng xuống còn 4 mảng. Trong đó, mảng sách chính trị, kinh tế được hợp nhất với mảng sách khoa học xã hội và nhân văn, tạo thành một mảng chung nhằm tạo điều kiện để đánh giá tác phẩm một cách toàn diện, liên ngành và thực chất hơn. Vì đây là những mảng có tính tương đồng về nội dung học thuật và định hướng tư tưởng.
Quang cảnh buổi họp báo về Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII. Ảnh: Cục Xuất bản, In và Phát hành
Đồng thời, mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh đúng yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức. Cách tiếp cận mới giúp tăng khả năng lựa chọn những bộ sách có giá trị ứng dụng cao, gắn với thực tiễn phát triển đất nước.
Hệ thống tiêu chí chấm giải được rà soát, cụ thể hóa theo hướng minh bạch, rõ ràng hơn. Cơ cấu điểm điều chỉnh nhằm đề cao giá trị tư tưởng, học thuật, đóng góp thực tiễn của tác phẩm; nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở các lĩnh vực giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tiêu chí về khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa trong xã hội cũng được tăng tỷ trọng. Riêng sách dịch có tiêu chí riêng nhằm bảo đảm sự công bằng và phù hợp đặc thù.
Mở rộng đề cử
Bên cạnh đề cử từ các nhà xuất bản, Giải thưởng tiếp tục mở rộng đối tượng đề cử, cho phép bạn đọc và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục "Sách được bạn đọc yêu thích" được duy trì và hoàn thiện quy trình xét chọn, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai.
Đáng chú ý, với các tác phẩm được đề nghị trao giải cao, Ban tổ chức phối hợp đơn vị công nghệ tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và nền tảng truyền thông. Việc tham chiếu dữ liệu khách quan này nhằm hỗ trợ Hội đồng trong quá trình xem xét, bảo đảm tính thận trọng và phản ánh mức độ quan tâm thực tế của xã hội đối với tác phẩm.
Theo kế hoạch của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã phối hợp với Hội Xuất bản tổ chức tiếp nhận sách đề cử tham dự Giải từ các nhà xuất bản, công ty liên kết, các cơ quan báo chí và bạn đọc.
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đình Tư (thứ 2 từ phải sang) nhận giải A tại giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VII. Ảnh: NXB
Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII thu hút sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tựa sách và bộ sách (512 cuốn). Số lượng tác phẩm tham dự tiếp tục tăng so với kỳ trước, cho thấy sự quan tâm và hưởng ứng tích cực của các đơn vị xuất bản.
Hạng mục "Sách được bạn đọc yêu thích" ghi nhận hơn 150 cuốn được độc giả đề cử. Qua 2 vòng sơ khảo và bình chọn, các tác phẩm tiêu biểu được trình Hội đồng Chung khảo xem xét.
Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII quy tụ trên 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia uy tín đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc, khoa học, qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín, bảo đảm tính khách quan và chuyên môn.
Theo đó, định hướng chung của mùa giải năm nay là ưu tiên những bộ sách có giá trị bền vững, đóng góp thiết thực cho đời sống tinh thần và tri thức của cộng đồng.
Căn cứ kết quả bỏ phiếu tại Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia, Cục Xuất bản, In và Phát hành và Hội Xuất bản Việt Nam đã tổng hợp trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII cho 50 cuốn sách, bộ sách, gồm: 2 Giải A, 17 Giải B, 23 Giải C, 5 Giải Khuyến khích, 5 Giải "Sách được bạn đọc yêu thích" (có 2 cuốn sách đạt đồng thời 2 giải mỗi cuốn).
Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII sẽ diễn ra lúc 20h ngày 8/3 tại Trường quay S1, Đài Truyền hình Việt Nam, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 và các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình ở Trung ương và địa phương.
Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức phối hợp với các nhà xuất bản tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao được xuất bản trong thời gian qua và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ. Hoạt động này nhằm tiếp tục lan tỏa giá trị của sách, tạo không gian kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc.
Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII: Tinh gọn cơ cấu, mở rộng đề cử, tăng sức lan tỏa
Được tổ chức thường niên từ năm 2018 theo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia uy tín trong lĩnh vực xuất bản.
Qua 7 kỳ tổ chức, Giải thưởng đã trở thành sự kiện văn hóa có uy tín, góp phần phát hiện, tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ; đồng thời, định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản.
