Giữ “nếp nhà” trong gia đình nhiều thế hệ

TRUYỀN GIÁ TRỊ BẰNG CÁCH SỐNG 

PV: Gia đình mình hiện có 3 thế hệ cùng sinh sống dưới một mái nhà. Điều gì giúp các thành viên vẫn gắn bó với nhau suốt nhiều năm qua, thưa ông bà?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi nghĩ điều quan trọng nhất là sự thấu hiểu. Gia đình tôi có vợ chồng tôi, vợ chồng con trai và hai cháu nội. Mỗi thế hệ có cách suy nghĩ khác nhau nhưng mọi người luôn cố gắng lắng nghe nhau. Chúng tôi không đặt nặng chuyện ai đúng ai sai mà cùng tìm cách để mọi người đều cảm thấy thoải mái trong ngôi nhà của mình.

Ông Lê Khắc Hiếu: Tôi vẫn thường nói với các con, nhà cửa có thể rộng hay hẹp nhưng tình cảm phải đủ lớn. Khi các thành viên biết quan tâm đến nhau thì sẽ muốn ở gần nhau, chia sẻ với nhau nhiều hơn.

PV: Khi nhìn lại chặng đường xây dựng gia đình, điều khiến ông bà tự hào nhất là gì?

Ông Lê Khắc Hiếu: Điều khiến tôi vui nhất là các thế hệ trong gia đình vẫn giữ được sự hòa thuận. Con cháu biết kính trọng ông bà, cha mẹ. Người lớn cũng tôn trọng những suy nghĩ riêng của con cháu. Với tôi, đó là điều quý giá hơn bất cứ thành tích vật chất nào.

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Gia đình nhiều năm liền được công nhận là gia đình văn hóa. Thế nhưng điều làm tôi hạnh phúc không phải là danh hiệu mà là khoảng thời gian cả nhà quây quần bên nhau, cùng ăn bữa cơm tối, cùng chia sẻ chuyện học hành, công việc.

PV: Theo ông bà, những giá trị nào cần được gìn giữ qua các thế hệ?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Trước hết là kính trên nhường dưới. Tôi luôn dạy các cháu phải lễ phép với người lớn tuổi, biết quan tâm đến người thân trong gia đình. Bên cạnh đó là tinh thần chăm chỉ học tập, sống trung thực và có trách nhiệm với việc mình làm.

Ông Lê Khắc Hiếu: Tôi bổ sung thêm một điều là lòng biết ơn. Các cháu cần hiểu rằng những gì mình có hôm nay đều được vun đắp từ công sức của nhiều thế hệ đi trước. Khi biết trân trọng điều đó, các cháu sẽ sống có trách nhiệm hơn.

THU HẸP KHOẢNG CÁCH BẰNG SỰ LẮNG NGHE 

PV: Nhiều gia đình hiện nay gặp khó khăn vì khoảng cách thế hệ. Gia đình mình có từng trải qua những khác biệt như vậy không?

Ông Lê Khắc Hiếu: Chắc chắn là có. Thời nào cũng vậy thôi, người trẻ có cách nghĩ của người trẻ, người lớn tuổi lại có những kinh nghiệm sống riêng. Nếu ai cũng cho rằng mình đúng thì rất dễ xảy ra mâu thuẫn.

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi nhớ khi con dâu mới về nhà, cháu còn trẻ nên chưa quen với nếp sinh hoạt của gia đình. Có những việc bếp núc, nội trợ hay cách sắp xếp công việc trong nhà cháu chưa biết làm. Nếu lúc đó mình trách móc hay phê bình thì chắc chắn sẽ tạo áp lực cho con.

PV: Ông bà đã giải quyết điều đó như thế nào?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi chọn cách hướng dẫn từng chút một. Tôi nghĩ ai cũng có thời gian để học hỏi và thích nghi. Ngày trước khi mới làm dâu, bản thân tôi cũng từng được mẹ chồng chỉ bảo rất nhiều. Vì thế tôi luôn nhắc mình phải đặt mình vào vị trí của con để hiểu con hơn.

Ban đầu có những việc con dâu làm chưa đúng ý mình nhưng thay vì góp ý trước mặt mọi người, tôi lựa chọn lúc phù hợp để chia sẻ nhẹ nhàng. Dần dần con hiểu hơn, tôi cũng hiểu con hơn. Đến nay mẹ chồng nàng dâu rất hòa hợp.

PV: Theo bà, điều gì quan trọng nhất trong mối quan hệ mẹ chồng - nàng dâu?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi nghĩ là sự tôn trọng. Mẹ chồng không nên coi con dâu là người ngoài. Ngược lại, con dâu cũng cần coi gia đình chồng là gia đình của mình. Khi hai bên đều chân thành thì mọi khoảng cách sẽ dần được xóa bỏ.

PV: Còn với các cháu nội, ông bà làm thế nào để giữ được sự gần gũi trong thời đại công nghệ số?

Ông Lê Khắc Hiếu: Các cháu bây giờ có điện thoại, internet, nhiều thứ hấp dẫn hơn ngày xưa. Vì vậy người lớn không thể chỉ cấm đoán. Chúng tôi cố gắng dành thời gian trò chuyện với các cháu nhiều hơn.

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Mỗi tối cả nhà thường ăn cơm cùng nhau. Đó là khoảng thời gian mọi người chia sẻ những câu chuyện trong ngày. Tôi thấy những bữa cơm gia đình rất quan trọng. Chúng giúp các thế hệ hiểu nhau hơn và giữ được sự gắn kết.

"SỢI DÂY" KẾT NỐI CÁC THẾ HỆ 

PV: Là dâu trưởng trong gia đình, bà đã quán xuyến công việc gia đình như thế nào để giữ được sự hòa thuận?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi luôn nghĩ rằng muốn gia đình yên ấm thì trước hết mình phải gương mẫu. Từ việc quan tâm gia đình chồng, chăm lo chồng con cho đến cách cư xử với họ hàng, hàng xóm đều phải giữ sự chân thành.

Người phụ nữ thường là người kết nối các thành viên, nếu mình nóng nảy hoặc thiên vị thì rất dễ làm nảy sinh mâu thuẫn. Vì vậy tôi luôn cố gắng lắng nghe mọi người trước khi đưa ra ý kiến.

PV: Theo bà, làm thế nào để vừa giữ được nề nếp gia đình vừa không khiến con cháu cảm thấy bị áp đặt?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi không ép buộc các cháu phải làm mọi thứ theo ý mình. Điều quan trọng là giải thích để các cháu hiểu vì sao cần làm như vậy. Ví dụ khi dạy các cháu chào hỏi người lớn, giúp đỡ việc nhà hay quan tâm đến ông bà, tôi giải thích đó là cách thể hiện tình yêu thương và sự tôn trọng. Khi hiểu được ý nghĩa của việc mình làm, các cháu sẽ tự giác hơn.

PV: Có lời dạy nào mà ông bà luôn nhắc con cháu?

Ông Lê Khắc Hiếu: Tôi thường nói với các con, các cháu rằng: "Gia đình thuận hòa thì mọi việc đều thuận". Dù đi đâu, làm gì cũng phải nhớ về gia đình, biết yêu thương và đùm bọc lẫn nhau.

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Còn tôi luôn nhắc các cháu sống tử tế. Học giỏi là điều đáng quý nhưng trước hết phải biết làm người tốt.

NẾP NHÀ ĐƯỢC GIỮ TỪ NHỮNG ĐIỀU NHỎ NHẤT

PV: Theo ông bà, đâu là bí quyết lớn nhất để giữ được nếp nhà qua 3 thế hệ?

Ông Lê Khắc Hiếu: Nhiều người nghĩ phải có những nguyên tắc rất đặc biệt, thực ra không phải vậy. Nếp nhà được hình thành từ những điều nhỏ nhất như lời ăn tiếng nói, cách cư xử hằng ngày, sự quan tâm giữa các thành viên.

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Tôi đồng ý. Nếu người lớn làm gương, sống có trách nhiệm và biết yêu thương nhau thì con cháu sẽ nhìn vào đó để học theo. Trẻ con không chỉ nghe những điều mình dạy mà còn quan sát cách mình sống.

PV: Nếu gửi một thông điệp tới các gia đình trẻ hôm nay, ông bà muốn chia sẻ điều gì?

Bà Nguyễn Tuyết Vụ: Cuộc sống hiện đại rất bận rộn nhưng đừng để sự bận rộn làm mất đi những khoảnh khắc dành cho gia đình. Hãy dành thời gian trò chuyện với nhau nhiều hơn.

Ông Lê Khắc Hiếu: Tôi mong các gia đình luôn giữ được sự tôn trọng và yêu thương giữa các thế hệ. Khi mỗi người biết lắng nghe và nghĩ cho nhau thì ngôi nhà sẽ luôn là nơi bình yên nhất để trở về.

PV: Xin cảm ơn ông bà về cuộc trò chuyện!

CỤC VĂN HOÁ CƠ SỞ, GIA ĐÌNH VÀ THƯ VIỆN - BỘ VĂN HOÁ, THỂ THAO VÀ DU LỊCH PHỐI HỢP THỰC HIỆN!