Giữ sạch môi trường học đường trước cạm bẫy thuốc lá điện tử

Thuốc lá điện tử đang len lỏi vào trường học dưới những hình thức ngụy trang ngày càng tinh vi. Không còn là những điếu thuốc lá truyền thống dễ nhận biết, loại sản phẩm độc hại này được thiết kế bắt mắt như chiếc bút chì, cục tẩy, thỏi son, hay chiếc USB nhỏ gọn nằm lọt thỏm trong cặp sách, hộc bàn. Đi kèm với đó là thứ hương vị thơm ngọt dễ gây nhầm lẫn cùng nhận thức sai lệch của học sinh khi cho rằng đây "chỉ là hơi nước vô hại". Sự xuất hiện tràn lan cùng giá thành rẻ trên các mạng xã hội khiến nguy cơ trẻ hóa ngày càng gia tăng, không chỉ thu hút học sinh nam mà lan sang cả học sinh nữ bởi tâm lý tò mò, thích thể hiện cái tôi hay sợ bị coi là "lạc hậu".

Đứng trước thực trạng đáng báo động ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và nề nếp học đường, Trường THPT A Trần Hưng Đạo (tỉnh Ninh Bình) đã quyết tâm đẩy mạnh chiến dịch "Môi trường học đường không khói thuốc". Bằng việc tiếp cận vấn đề một cách hệ thống và nhân văn, nhà trường đang từng bước xây dựng tấm lá chắn vững chắc bảo vệ học sinh trước cạm bẫy này.

Khi "môi trường an toàn" là ưu tiên hàng đầu

Chia sẻ về quyết tâm của nhà trường, cô Trần Thị Thuý Mùi, Phó Hiệu trưởng Trường THPT A Trần Hưng Đạo cho biết: "Học sinh trường THPT A Trần Hưng Đạo có nền tảng học tập tốt, gia đình quan tâm và định hướng tương lai rõ ràng. Chính vì các em là những "hạt giống tốt", nhà trường càng quyết tâm đẩy mạnh chiến dịch này. Chúng tôi muốn bảo vệ năng lực trí tuệ, sức khỏe và bản lĩnh của các em trước những cạm bẫy tinh vi của thuốc lá điện tử. Trường giỏi không chỉ dừng lại ở điểm số, mà phải là môi trường an toàn nhất để các em phát triển toàn diện thành những công dân văn minh, lối sống lành mạnh".

Để thông điệp "Nói không với thuốc lá" đi vào thực chất chứ không chỉ là slogan khô khan, nhà trường đã đưa ra hàng loạt giải pháp cụ thể. 100% học sinh và phụ huynh đều ký cam kết không sử dụng, buôn bán hay tiếp tay cho thuốc lá điện tử. Tiêu chí này được đưa trực tiếp vào đánh giá thi đua lớp và xếp loại rèn luyện cá nhân.

Hằng tuần, thông qua các giờ sinh hoạt lớp và chuyên đề ngoại khóa, giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn học sinh kỹ năng nhận diện những hình thức ngụy trang tinh vi. Lực lượng Công an, Y tế cũng được mời về trường chia sẻ các câu chuyện thực tế để tăng tính thuyết phục và răn đe. Bên cạnh đó, nhà trường phát huy vai trò của Ban Chấp hành Đoàn trường và cán bộ lớp trong việc nắm bắt tâm lý bạn bè, triển khai kênh tiếp nhận thông tin bảo mật để học sinh tự giác phản ánh. Ban Giám thị tăng cường kiểm tra xác suất nề nếp tại các khu vực điểm mù, kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường để phối hợp chặt chẽ với gia đình.

Giáo dục và hỗ trợ quan trọng hơn trừng phạt

Điểm nổi bật trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại trường THPT A Trần Hưng Đạo nằm ở nguyên tắc ứng xử khi phát hiện học sinh vi phạm. Quan điểm xuyên suốt của nhà trường là "giáo dục và hỗ trợ quan trọng hơn trừng phạt".

"Ở lứa tuổi học sinh, việc thử sử dụng thuốc lá điện tử nhiều khi xuất phát từ sự bồng bột, tò mò hoặc do bạn bè lôi kéo. Việc áp dụng ngay các hình thức kỷ luật nặng nề hay bêu xấu trước tập thể dễ dẫn đến tâm lý chống đối hoặc đứt quãng việc học.

Do đó, khi phát hiện vi phạm, nhà trường tiếp cận khéo léo để bảo vệ tự trọng của học sinh, tuyệt đối không bêu xấu trước lớp, trước trường. Nhà trường nhanh chóng kết nối với phụ huynh trên tinh thần đồng hành chứ không đổ lỗi. Các em được giao những nhiệm vụ mang tính thức tỉnh như: Tìm hiểu chuyên đề tác hại của thuốc lá điện tử, tham gia lao động công ích học đường và trao đổi trực tiếp với giáo viên tư vấn tâm lý để tháo gỡ áp lực cá nhân.

Đặc biệt, nhà trường luôn mở ra cơ hội sửa sai: Nếu học sinh thực sự chuyển biến tích cực, kết quả rèn luyện sẽ được xem xét điều chỉnh. Mục tiêu cuối cùng là giúp các em nhận ra lỗi sai từ sự thấu hiểu và tự giác, chứ không phải vì sợ hãi", cô Trần Thị Thuý Mùi chia sẻ.

Chung tay đồng hành và sự thay đổi từ chính học sinh

Trong chiến dịch này, nhà trường xác định Phụ huynh và Đoàn Thanh niên là hai trụ cột quyết định. Phụ huynh là kênh quản lý trực tiếp về tài chính, thời gian và tâm lý của con ngoài giờ lên lớp. Sự lắng nghe, đồng hành và làm gương từ cha mẹ giúp phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, phối hợp cùng nhà trường giúp con vượt qua tâm lý thích "thể hiện".

Trong khi đó, Đoàn Thanh niên là lực lượng tiên phong biến các quy định thành phong trào hấp dẫn. Thông qua các mô hình tự quản, câu lạc bộ và truyền thông sáng tạo, Đoàn trường đưa thông điệp "Sống xanh - Nói không với khói thuốc" trở thành một xu hướng thời thượng, lan tỏa rộng rãi trong học sinh.

Sau thời gian kiên trì triển khai, môi trường học đường tại THPT A Trần Hưng Đạo đã có những thay đổi tích cực rõ nét. Hiện tượng lén lút sử dụng hay mang thuốc lá điện tử vào trường giảm đáng kể, các "điểm mù" không còn ghi nhận vi phạm.

"Quan trọng hơn cả là sự thay đổi trong tư duy của học sinh. Từ chỗ tò mò, coi thuốc lá điện tử là "thời thượng", các em đã nhìn nhận đây là hành vi nguy hại, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và hình ảnh bản thân. Học sinh không chỉ tự giác tránh xa mà còn chủ động nhắc nhở bạn bè, coi lối sống lành mạnh, nói "không" với khói thuốc là thước đo cho sự bản lĩnh và văn minh", cô Trần Thị Thuý Mùi cho biết.