Hà Nội: "Nín thở" chờ công bố môn thi thứ 3 tuyển sinh lớp 10 công lập

Môn tổ hợp hay Ngoại ngữ có lợi cho học sinh?

Nguyễn Bảo Anh, học sinh lớp 9, Trường THCS Nguyễn Văn Huyên (Hà Nội) chia sẻ: Trong thời gian chờ đợi Hà Nội chọn môn thi thứ 3, nhà trường và học sinh vẫn học tập theo kế hoạch năm học. Riêng Toán và Ngữ văn, Bảo Anh phân bổ thời gian học tập nhiều hơn, những môn còn lại ôn tập đồng đều không dám học lệch, học tủ.

Ở góc độ phụ huynh, chị Trần Bích Ngọc, Long Biên, Hà Nội cho rằng: "Mọi năm, phải tới tháng 3, thành phố công bố môn thi còn lại. Nếu năm nay, Sở GD&ĐT chọn môn tổ hợp và sát cuối tháng 3 mới công bố, học sinh cảm thấy vô cùng áp lực. Kiến thức rộng cộng thêm thời gian ôn tập không dài khiến các con hoang mang".

Bên cạnh đó, chị Bích Ngọc bày tỏ mong muốn thành phố sớm công bố môn thi thứ 3 và nếu giữ nguyên môn Ngoại ngữ sẽ phần nào giảm bớt áp lực cho học sinh và phù hợp với định hướng của nhiều gia đình.

Trao đổi với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, bà Nguyễn Thu Hà, Hiệu trưởng Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội) cho rằng, phụ huynh và học sinh đều mong muốn được công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 càng sớm càng tốt để chủ động trong việc học tập và ôn luyện, đồng thời tránh dồn áp lực vào giai đoạn cuối năm học. Khi biết sớm, cả học sinh lẫn nhà trường đều có thể xây dựng kế hoạch phù hợp, nhẹ nhàng hơn về mặt tâm lý.

"Nếu Hà Nội lựa chọn môn thi tổ hợp cho môn thứ ba thì cũng có những ưu điểm nhất định, như giúp học sinh học đều các môn, hướng tới giáo dục toàn diện. Tuy nhiên, trong bối cảnh áp lực vào trường công lập ở Hà Nội rất lớn, việc thi tổ hợp có thể khiến học sinh cảm thấy căng thẳng hơn, đặc biệt là trong năm đầu tiên áp dụng. 

Dù vậy, bà cho rằng phương án nào cũng có 2 mặt và mức độ căng thẳng còn phụ thuộc rất lớn vào cách ra đề. Nếu đề thi chủ yếu kiểm tra kiến thức cơ bản, không đánh đố, thì áp lực sẽ giảm đi đáng kể.

Bà Thu Hà nhận định, một lợi thế rõ nét của học sinh ở các đô thị lớn như Hà Nội là năng lực ngoại ngữ. "Phụ huynh thường có định hướng dài hạn, đầu tư nhiều cho việc học ngoại ngữ của con, vừa để các em thể hiện năng lực, vừa tạo động lực thúc đẩy việc học và sử dụng ngoại ngữ, phù hợp với chủ trương đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học", Hiệu trưởng Trường THCS Trưng Vương phân tích.

Về thời điểm công bố môn thi, bà Hà cho rằng: "Dù công bố sớm hay muộn thì về nguyên tắc, các học sinh trên cùng một địa bàn đều có thời gian ôn tập như nhau, không có sự bất công. Tuy nhiên, yếu tố tâm lý là điều không thể bỏ qua, bởi phần lớn phụ huynh vẫn muốn biết sớm để chủ động hơn và tránh cảm giác bị dồn ép vào phút cuối", bà Thu Hà bày tỏ.

Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Duy Tuấn, Hiệu trưởng Trường THCS Tây Tựu, Hà Nội cho biết, hiện nhà trường chưa triển khai ôn thi vào lớp 10 theo hướng chuyên biệt. "Thời điểm này mới đang trong học kỳ I nên việc dạy học vẫn chủ yếu bám theo chương trình chính khóa, chưa tổ chức ôn thi lớp 10 nhiều. Đặc biệt, Hà Nội hiện vẫn chưa công bố môn thi thứ 3, nên các trường cũng rất khó để xây dựng kế hoạch ôn tập cụ thể".

Cũng theo ông Nguyễn Duy Tuấn, điều này cũng không tạo ra sự thiệt thòi cho học sinh. "Bởi khi Sở GD&ĐT công bố môn thi thứ 3 thì tất cả học sinh của các trường trên địa bàn thành phố sẽ cùng có một mốc thời gian ôn thi như nhau để triển khai ôn tập. Việc công bố sớm hay muộn không làm chênh lệch cơ hội giữa các em trong cùng địa phương".

Tuy nhiên, Hiệu trưởng Trường THCS Tây Tựu cho rằng nếu địa phương sớm công bố môn thi thứ 3, cấu trúc đề thi, thời gian làm bài... giúp học sinh, phụ huynh an tâm hơn.

Đáng lo ngại hơn theo bà Thu Hà là thời điểm tổ chức kỳ thi. Nếu kỳ thi vào lớp 10 được đẩy lùi đến cuối tháng 6, sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, áp lực tâm lý đối với học sinh sẽ rất lớn, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Khi đó, các trường gần như buộc phải tổ chức ôn tập cho học sinh, trong khi chỉ còn mỗi khối 9 đến trường, khiến không khí học tập càng căng thẳng.

Ngoài ra, bà cũng bày tỏ băn khoăn về bài toán kinh phí. Nếu yêu cầu ôn tập miễn phí cho học sinh trong khoảng thời gian kéo dài thêm một tháng, các nhà trường sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc cân đối nguồn chi trả cho giáo viên.

Từ thực tế đó, bà Nguyễn Thu Hà cho biết: Trong khi chờ công bố môn thi thứ 3, các trường vẫn đang dạy học bình thường theo thời khóa biểu và Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Học sinh học đều các môn, chưa thể tổ chức ôn tập chuyên sâu cho môn thi chưa được xác định.

Công bố môn thi thứ 3 trước ngày 31/3

Đại diện lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội cho biết, Sở chưa có lịch công bố môn thi thứ 3 vào lớp 10 năm học 2026-2027. Việc chưa công bố không phải “quên” hay hồ sơ chuẩn bị yếu, mà là do đang nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng nhằm đảm bảo phù hợp với định hướng đổi mới giáo dục, hạn chế tình trạng học lệch, học tủ.

Bên cạnh đó, lãnh đạo ngành giáo dục tại Hà Nội nhấn mạnh khi công bố sớm môn thi thứ 3, học sinh dễ ôn lệch, tập trung quá mức vào 1 môn có thể ảnh hưởng tới việc học toàn diện. Vì thế, họ khuyến khích học sinh ôn tập đều các môn học có thể trở thành môn thứ 3.

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, các địa phương có thể công bố môn thi thứ 3 trước ngày 31/3, nên Hà Nội vẫn còn thời gian hợp pháp cho đến thời hạn đó.

Từ năm 2025, công tác tuyển sinh lớp 10 trong cả nước bắt đầu thực hiện theo quy chế mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các địa phương được lựa chọn thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp. Riêng phương thức thi tuyển, kỳ thi gồm 2 môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và 1 môn thi/bài thi thứ ba do địa phương lựa chọn, bảo đảm không chọn cùng một môn thi thứ ba quá 3 năm liên tiếp.

Kỳ thi tuyển sinh các năm học trước (năm 2024 và 2025), Hà Nội đều chọn môn thi thứ 3 là ngoại ngữ.