Hà Nội tiếp nhận 127 vòm cầu Phùng Hưng để tái thiết không gian văn hóa đô thị
Các vòm cầu đường sắt trăm tuổi đoạn Phùng Hưng
Việc tiếp nhận 127 vòm cầu đường sắt Phùng Hưng đánh dấu bước ngoặt trong nỗ lực đánh thức không gian di sản của Hà Nội. Đoạn đường sắt lịch sử xuyên qua lòng phố cổ không chỉ mang sứ mệnh kết nối giao thông mà sắp tới sẽ khoác lên mình diện mạo mới - một tuyến phố văn hóa, ẩm thực và trải nghiệm độc đáo cho Thủ đô.
Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định điều chuyển 127 vòm cầu dẫn đường sắt Phùng Hưng (đoạn Km1+399 - Km2+215) về UBND TP Hà Nội quản lý. Động thái này nằm trong chủ trương bàn giao kết cấu hạ tầng đường sắt từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, bao gồm cả cầu Long Biên, nhằm giúp Thủ đô triển khai cải tạo, chỉnh trang và phát huy giá trị lịch sử - văn hóa khu vực trung tâm.
Phạm vi tiếp nhận có chiều dài 0,635 km, nguyên giá 7,35 tỷ đồng với kết cấu hiện còn sử dụng tốt. Hà Nội sẽ tiếp quản toàn bộ vòm dẫn, không gian bên trong và hành lang an toàn giao thông. Ngược lại, phần kết cấu phía trên đỉnh vòm như mặt ray, nền đường, hệ thống tín hiệu và 4 cầu đường sắt cắt ngang qua các phố Cửa Đông, Lê Văn Linh, Hàng Cót, Hàng Giấy vẫn thuộc thẩm quyền của ngành đường sắt.
Sau khi nhận bàn giao, thành phố dự kiến giao UBND phường Hoàn Kiếm trực tiếp khai thác các vòm cầu thành không gian văn hóa, thương mại và ẩm thực, trong khi Sở Xây dựng chịu trách nhiệm quản lý kết cấu hạ tầng.

Ô vòm tàu số 56 được trang trí bởi bích họa
Để phục vụ thi công và đảm bảo không làm đứt gãy chuỗi vận tải quốc gia, phương án chạy tàu trên tuyến Hà Nội - Gia Lâm sẽ được điều chỉnh đáng kể. Toàn bộ tàu hàng Bắc - Nam sẽ dừng lưu thông qua đoạn nội đô này để chuyển hướng chạy vòng theo tuyến vành đai phía Tây hiện hữu (Bắc Hồng - Văn Điển). Đối với tàu khách và tàu du lịch, tần suất qua trung tâm sẽ giảm dần và dừng chặng tại ga Gia Lâm. Nhằm hỗ trợ người dân đi lại, thành phố sẽ bố trí điểm kết nối xe buýt tại khu vực Nhà máy Xe lửa Gia Lâm để trung chuyển miễn phí hành khách về ga Hà Nội và ngược lại.
Để sớm triển khai dự án, Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất thực hiện theo hình thức dự án khẩn cấp đối với 2 nhiệm vụ trọng tâm: Đóng các lối đi tự mở, làm đường gom trên tuyến vành đai phía Tây và xây dựng bãi đón tiễn khách trung chuyển tại Gia Lâm với tổng chi phí khoảng 61,6 tỷ đồng. Bên cạnh đó, kinh phí vận hành xe buýt trung chuyển hành khách dự kiến tốn khoảng 9,8 tỷ đồng mỗi năm, ngân sách thành phố sẽ chi trả kết hợp kêu gọi nguồn vốn xã hội hóa.
Về phía Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, đơn vị này lưu ý việc điều chỉnh phân luồng phải được thực hiện chặt chẽ để không ảnh hưởng đến hoạt động vận tải và đời sống người dân. Việc chuyển giao toàn bộ tuyến đường sắt Ngọc Hồi - Yên Viên sau này cũng chỉ được xem xét sau khi các tuyến đường sắt thay thế hoàn thành đồng bộ.