Hà Tĩnh: Gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa từ những gương điển hình

Tôn vinh những người gìn giữ văn hóa truyền thống

Ở nhiều địa phương của Hà Tĩnh, nhiều nghệ nhân dân gian, già làng và những người có uy tín trong cộng đồng vẫn ngày ngày miệt mài truyền dạy tiếng nói, chữ viết, các làn điệu dân ca, dân vũ và nhạc cụ truyền thống cho thế hệ trẻ. Họ không chỉ là người lưu giữ ký ức văn hóa mà còn đóng vai trò cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp các giá trị truyền thống tiếp tục "sống" trong đời sống đương đại.

Bên cạnh đó, nhiều trưởng thôn, già làng và cán bộ cơ sở đã phát huy tốt vai trò nòng cốt trong việc vận động nhân dân duy trì các nghi lễ, lễ hội truyền thống; bảo tồn và phát triển các nghề thủ công như đan lát, dệt thổ cẩm và chế biến ẩm thực truyền thống. Những hoạt động tưởng chừng giản dị ấy lại chính là nền móng quan trọng giúp bản sắc văn hóa không bị mai một trước tác động của đời sống hiện đại.

Đáng chú ý, thế hệ trẻ Hà Tĩnh ngày càng thể hiện rõ tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến trong công cuộc bảo tồn văn hóa. Điển hình là các nghệ nhân như Phan Thị Thùy Diễm (sinh năm 1986, xã Nghi Xuân) và Phạm Thị Huyền, nghệ danh Khánh Huyền (sinh năm 1988, xã Hương Sơn) đang bền bỉ trao truyền tình yêu dân ca ví, giặm cho cộng đồng. Là giáo viên âm nhạc, cô Thùy Diễm đã đào tạo nhiều thế hệ học sinh hát ví, giặm, đưa di sản vào trường học. Trong khi đó, nghệ nhân Khánh Huyền ghi dấu ấn qua nhiều liên hoan, giải thưởng, lan tỏa ví, giặm bằng giọng hát truyền cảm và phong cách biểu diễn chỉn chu. Họ đang ngày ngày gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương trong nhịp sống đương đại.

Chia sẻ về hành trình gắn bó với làn điệu quê hương, Nghệ nhân Phan Thị Thùy Diễm, cho biết: "Với tôi, ví, giặm không chỉ là một loại hình nghệ thuật mà còn là hơi thở của cuộc sống, là ký ức, là tâm hồn của người Hà Tĩnh. Mỗi lần cất tiếng hát, tôi luôn mong có thể truyền tải được trọn vẹn tình cảm, sự mộc mạc và nhân văn của dân ca đến với người nghe, nhất là thế hệ trẻ".

Phát triển du lịch cộng đồng từ nền tảng văn hóa bản địa

Một điểm sáng trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống ở Hà Tĩnh là việc gắn kết chặt chẽ với phát triển du lịch cộng đồng. Từ nền tảng văn hóa bản địa, nhiều địa phương đã xây dựng thành công các mô hình du lịch trải nghiệm, vừa bảo tồn giá trị truyền thống, vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Các mô hình homestay gắn với trải nghiệm văn hóa ngày càng được quan tâm và đầu tư bài bản. Du khách không chỉ tham quan, nghỉ dưỡng mà còn cùng người dân tham gia các hoạt động sinh hoạt thường ngày, làm đồ thủ công, thưởng thức ẩm thực truyền thống và hòa mình vào không gian lễ hội, văn hóa cộng đồng. Nhiều làng quê đang từng bước xây dựng mô hình làng văn hóa du lịch, nơi các giá trị truyền thống được bảo tồn có hệ thống, trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Thực tế, nhiều cá nhân và tập thể tiêu biểu trong bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch cộng đồng cũng đồng thời là những điển hình trong ứng dụng chuyển đổi số. Họ sử dụng nền tảng số để quảng bá sản phẩm du lịch, giới thiệu văn hóa địa phương; thực hiện đăng ký kinh doanh, thủ tục hành chính trực tuyến; áp dụng định danh điện tử trong giao dịch. Điều này thể hiện sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa bảo tồn văn hóa truyền thống và phát triển hiện đại.

Lan tỏa giá trị tốt đẹp hướng tơi phát triển bền vững

Cùng với việc triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, Hà Tĩnh đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng các gương điển hình tiên tiến. Giai đoạn 2022–2025, hoạt động này được xác định là nhiệm vụ quan trọng, góp phần cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, giữ vững quốc phòng an ninh và nâng cao đời sống nhân dân.

Bên cạnh các hình thức truyền thống, tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và cổng thông tin điện tử để lan tỏa các câu chuyện đẹp, cách làm hay từ cơ sở. Những tấm gương bình dị nhưng giàu ý nghĩa đã khơi dậy tinh thần thi đua và ý chí vươn lên trong cộng đồng. Việc kịp thời phát hiện, tuyên truyền và nhân rộng các gương điển hình tiên tiến không chỉ dừng lại ở biểu dương, khen thưởng mà còn tạo động lực cho sự phát triển bền vững. Nhiều mô hình, sáng kiến sau khi được tuyên truyền đã được áp dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực trong thực tiễn.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của nhân dân và vai trò nòng cốt của các gương điển hình, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống, gắn với phát triển du lịch cộng đồng và chuyển đổi số, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.