Huế hỗ trợ 100% chi phí hỏa táng, hướng tới nếp tang văn minh

Những quy định mới được nhiều người đồng tình vì hướng đến việc giảm bớt những tập quán rườm rà, tốn kém trong tang lễ. Với người Huế, tang lễ không chỉ là nghi thức tiễn đưa người đã khuất mà còn gắn với đạo hiếu, nếp nhà và phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, điều nhiều người quan tâm là làm sao bỏ được những hủ tục không còn phù hợp mà vẫn giữ được những giá trị truyền thống.

Theo ThS. Lê Thị Phương, Trưởng khoa Văn hóa - Du lịch, Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật TPHCM, chuyên gia nghiên cứu và giảng dạy về quản lý văn hóa, việc Huế có thể đi đầu trong thay đổi các hủ tục trong tang lễ không phải là điều bất ngờ.

Bà cho biết, nhiều năm qua, Huế là một trong những địa phương làm khá tốt công tác xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội. Những chủ trương liên quan đến đời sống văn hóa đều được triển khai từng bước, gắn với thực tế địa phương nên nhận được sự đồng thuận của người dân.

"Người dân đồng tình khi thấy chính sách mang lại lợi ích thiết thực cho cuộc sống. Đây cũng là cơ sở để những thay đổi trong tang lễ được đón nhận thuận lợi hơn", bà nói.

Theo bà Phương, nếu nhìn vào thực tế sẽ thấy nhiều tập quán trong tang lễ hiện nay đã không còn phù hợp. Không ít gia đình phải tổ chức tang lễ nhiều ngày để chờ người thân ở xa trở về, kéo theo nhiều khoản chi phí phát sinh. Việc dựng rạp dài ngày, tổ chức ăn uống, thuê nhân công, âm thanh... vừa tốn kém vừa ảnh hưởng đến những hộ dân xung quanh.

Quy định mới cũng khuyến khích sử dụng vòng hoa luân chuyển, thực hiện hỏa táng và hạn chế tổ chức ăn uống linh đình. Trước đó, HĐND TP Huế đã ban hành chính sách hỗ trợ 100% chi phí hỏa táng đến năm 2030 nhằm khuyến khích người dân lựa chọn hình thức mai táng phù hợp.

Theo bà Phương, điều quan trọng không chỉ nằm ở những quy định mới mà còn ở sự thay đổi trong cách nghĩ của người dân về việc tang.

"Nhiều tập quán được duy trì đơn giản vì mọi người vẫn nghĩ từ trước đến nay đều làm như vậy. Khi có sự hướng dẫn và thấy những cách làm mới vẫn bảo đảm sự trang nghiêm, thành kính thì người dân sẽ dần thay đổi", bà chia sẻ.

Là người con của Huế, đồng thời nhiều năm nghiên cứu về văn hóa vùng đất này, ThS. Lê Thị Phương cho rằng điều đáng quý nhất trong văn hóa tang lễ của người Huế không nằm ở việc tổ chức lớn hay nhỏ, kéo dài bao nhiêu ngày, mà ở sự hiếu kính đối với người đã khuất.

Theo bà Phương, sự thay đổi trước hết phải bắt đầu từ mỗi gia đình. Khi ông bà, cha mẹ đồng thuận thì con cháu cũng dễ tiếp nhận. Bên cạnh đó, những người cao tuổi, người có uy tín trong dòng họ vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức tang lễ.

Theo bà, sự nêu gương của người trẻ cũng rất quan trọng trong việc lan tỏa cách tổ chức tang lễ văn minh nhưng vẫn giữ được sự thành kính với người đã khuất.

"Nếu vẫn giữ được sự thành kính, lòng biết ơn thì hình thức tổ chức có thể thay đổi để phù hợp với điều kiện mới", bà nói.

Quy định mới của TP Huế cũng khuyến khích sử dụng vòng hoa luân chuyển và hỏa táng. Theo bà Phương, đây là những giải pháp phù hợp với điều kiện hiện nay, góp phần từng bước thay đổi những tập quán đã tồn tại nhiều năm.

Trước đó, HĐND TP Huế cũng đã ban hành chính sách hỗ trợ 100% chi phí hỏa táng theo mức giá dịch vụ trên địa bàn đến năm 2030 nhằm khuyến khích người dân lựa chọn hình thức mai táng phù hợp.

Theo bà Phương, kinh nghiệm của Huế có thể là gợi ý cho nhiều địa phương. Tuy nhiên, mỗi nơi có phong tục, tập quán riêng nên cách làm cũng cần linh hoạt, phù hợp với thực tế.

"Tang lễ là chuyện rất nhạy cảm trong đời sống của người Việt. Vì vậy, việc thay đổi cần có thời gian, sự mềm mỏng và linh hoạt. Quan trọng nhất vẫn là sự chia sẻ của chính quyền và sự đồng thuận của người dân. Khi người dân thấy những thay đổi mang lại lợi ích cho chính gia đình mình thì họ sẽ sẵn sàng thực hiện", ThS. Lê Thị Phương chia sẻ.

Thay đổi một thói quen đã tồn tại nhiều năm chưa bao giờ là việc dễ dàng. Nhưng nếu những giá trị cốt lõi như lòng hiếu kính, sự trang nghiêm và tình cảm dành cho người đã khuất vẫn được gìn giữ thì việc loại bỏ những hủ tục không còn phù hợp sẽ là bước đi cần thiết để tang lễ trở nên văn minh, tiết kiệm và bớt áp lực hơn cho mỗi gia đình.