Kể chuyện di sản qua tà áo dài Việt
Nhà thiết kế Hoàng Ly
Chọn áo dài làm “chất liệu kể chuyện”, nhà thiết kế (NTK) Hoàng Ly bền bỉ đưa giá trị văn hóa Việt vào từng bộ sưu tập, góp phần đánh thức sức sống của di sản trong đời sống đương đại, để mỗi tà áo dài trở thành một nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại và lan tỏa niềm tự hào dân tộc.
Kể chuyện văn hóa bằng tà áo dài
Là Chủ tịch Câu lạc bộ Văn hóa Áo dài Việt Nam, đồng thời là người sáng lập thương hiệu Lysoie, Hoàng Ly đã dành nhiều năm theo đuổi hành trình tôn vinh bản sắc Việt thông qua tà áo dài. Với chị, văn hóa chỉ thực sự có sức sống khi hiện diện trong đời sống hôm nay, được con người cảm nhận, sử dụng và tự hào gìn giữ mỗi ngày. "Điều truyền cảm hứng cho tôi nhiều nhất không chỉ là màu sắc, chất liệu hay hoa văn, mà chính là những câu chuyện văn hóa ẩn sau mỗi vùng đất của Việt Nam", chị chia sẻ.
Những chuyến đi, những lần tìm hiểu về di sản và đời sống bản địa đã trở thành nguồn chất liệu quý giá cho sáng tạo. Mỗi vùng miền, mỗi công trình văn hóa hay mỗi dấu ấn lịch sử đều mở ra một lát cắt riêng của bản sắc Việt. Từ những chất liệu từ cuộc sống đó, chị đã chuyển hóa thành những thiết kế mang đậm hơi thở dân tộc.
Trong các bộ sưu tập của mình, Hoàng Ly đặc biệt quan tâm đến hệ thống hoa văn cổ truyền Việt Nam. Đó là những họa tiết cung đình, hoa văn dân gian hay các biểu tượng gắn liền với tín ngưỡng, lịch sử và đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ. Theo chị, phía sau mỗi đường nét trang trí là một câu chuyện về thời gian - đó là ký ức văn hóa được lưu giữ, trao truyền và tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Thay vì sao chép nguyên bản các hoa văn cổ, Hoàng Ly lựa chọn cách tiếp cận mang tính sáng tạo hơn. Chị tái hiện các giá trị truyền thống bằng ngôn ngữ thiết kế hiện đại, kết hợp giữa kỹ thuật thêu tay thủ công, đính kết tinh xảo và những xử lý chất liệu mới để tạo nên các thiết kế vừa sang trọng, thời thượng, vừa giữ được tinh thần nguyên bản của di sản.

Các mẫu thiết kế áo dài của NTK Hoàng Ly
Điều tạo nên dấu ấn riêng của Hoàng Ly không nằm ở sự cầu kỳ hay lộng lẫy, mà ở cách chị biến mỗi tà áo dài thành một không gian kể chuyện. Người mặc không chỉ khoác lên mình một bộ trang phục đẹp mà còn mang theo một phần ký ức văn hóa dân tộc. "Với tôi, những hoa văn trên tà áo dài không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và bản sắc Việt Nam", chị nói.
Chính vì thế, trong nhiều bộ sưu tập của mình, Hoàng Ly luôn tìm cách đưa di sản đến gần hơn với công chúng. Những giá trị vốn chỉ xuất hiện trong bảo tàng, sách sử hay các công trình văn hóa được chị tái hiện trên tà áo dài, để di sản không còn là điều xa vời mà trở thành một phần của cuộc sống đương đại.
Kết nối thế hệ trẻ bằng ngôn ngữ thời trang
Trong khi công tác bảo tồn văn hóa thường gắn với nghiên cứu, lưu trữ hoặc trưng bày, Hoàng Ly lại chọn một hướng đi khác, đưa văn hóa vào đời sống thông qua thời trang. Theo chị, thách thức lớn nhất hiện nay không phải là thiếu những giá trị di sản mà là làm sao để thế hệ trẻ cảm thấy gần gũi và tự nhiên tiếp nhận chúng. Và thời trang chính là một trong những cây cầu kết nối hiệu quả nhất. "Tôi luôn mong muốn tái hiện những câu chuyện lịch sử trên tà áo dài bằng ngôn ngữ thiết kế hiện đại, để văn hóa không chỉ nằm trong sách vở hay bảo tàng mà hiện hữu trong đời sống thường ngày", chị bộc bạch.

Áo dài của chị nhận được sự yêu thích của bạn bè quốc tế
Từ quan điểm đó, các thiết kế của Hoàng Ly luôn hướng tới sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại: vẫn giữ phom dáng mềm mại, thanh lịch đặc trưng của áo dài Việt nhưng được làm mới bằng tư duy thẩm mỹ phù hợp với nhịp sống đương đại. Nhờ vậy, áo dài không chỉ xuất hiện trong những dịp lễ hội hay sự kiện trang trọng mà còn có thể đồng hành cùng người phụ nữ trong nhiều không gian khác nhau của cuộc sống.
Nhà thiết kế cho rằng, mỗi khi người trẻ lựa chọn mặc áo dài, đó là cách thể hiện sự trân trọng với cội nguồn văn hóa dân tộc, một sự tiếp nối của dòng chảy văn hóa đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong bối cảnh thời trang toàn cầu ngày càng đề cao bản sắc địa phương, áo dài đang có thêm nhiều cơ hội để khẳng định vị thế riêng. Với Hoàng Ly, sức sống của áo dài không phải là một xu hướng nhất thời mà là biểu tượng văn hóa được bồi đắp qua hàng trăm năm lịch sử.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Hoàng Ly chia sẻ, điều khiến chị cảm thấy hạnh phúc nhất là ngày càng có nhiều người yêu mến và lựa chọn áo dài trong đời sống thường nhật. Với mong muốn để áo dài mãi là sứ giả văn hóa, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế, chị đã, đang và sẽ luôn kiên trì theo đuổi con đường kết nối thời trang với di sản.
Năm 2023, NTK Hoàng Ly xác lập Kỷ lục Việt Nam với tác phẩm "Dấu ấn thời gian" - chiếc áo dài lụa dài 189 mét tái hiện 468 hoa văn, họa tiết cổ của Việt Nam. Tác phẩm được xem là dự án nghệ thuật đặc biệt nhằm tôn vinh di sản văn hóa dân tộc thông qua áo dài - lĩnh vực mà chị đã dành nhiều năm tâm huyết theo đuổi.