Khám phá chợ Đồng Xuân qua những tác phẩm nghệ thuật

Không nằm trong một không gian trưng bày riêng, các tác phẩm nghệ thuật của Chạm Đồng Xuân xuất hiện ở nhiều vị trí trong chợ: Bên đài phun nước, dọc hành lang, chiếu nghỉ cầu thang hay những góc ít người chú ý. Người tham quan có thể tự tìm kiếm, quan sát và tương tác với các tác phẩm mà không cần đi theo một lộ trình cố định.

Với 25 tác phẩm của nghệ sĩ trong nước và quốc tế, Triển lãm nghệ thuật đa giác quan mang đến nhiều cách nhìn về chợ Đồng Xuân. Hình ảnh tiểu thương, hoạt động mua bán, những vật liệu quen thuộc và câu chuyện về người lao động được đưa vào các sáng tác.

Trong đó, Vang vọng Đồng Xuân của nghệ sĩ Australia Alexander Pug William và nghệ sĩ Việt Nam Tuấn Nị sử dụng những chiếc hộp xốp thu nhặt tại chợ để tạo thành nhạc cụ. Người tham quan có thể trực tiếp gõ, tạo âm thanh và hòa vào tiếng rao hàng. Chuỗi tranh tương tác Fauna của bộ đôi nghệ sĩ Pháp Adrien và Claire kết hợp công nghệ với sự tương tác của người xem.

Nghệ sĩ Lê Vũ giới thiệu những đồng xu nghệ thuật in họa tiết ở mặt sau tiền giấy Việt Nam. Dự án nhiếp ảnh sắp đặt của nghệ sĩ Nguyễn Minh Hoàng và cộng sự hướng sự chú ý đến những người lao động ít được nhắc đến trong đời sống khu chợ như người khuân vác, trông hàng, bảo vệ. Họ trở thành nhân vật chính trong các tác phẩm.

Nghệ sĩ gốc Việt tại Đan Mạch Phúc Văn Đặng mang đến những tác phẩm vải hoa với sắc hồng hoa sen gợi nhớ cội nguồn Việt Nam, kết hợp với sắc xanh lam của vùng biển Bắc Âu.

Theo Giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn, một số nghệ sĩ quốc tế đã dành cả tháng nghiên cứu, tìm hiểu đời sống chợ Đồng Xuân để sáng tác. Hình ảnh, âm thanh, vật liệu và những câu chuyện về con người trở thành chất liệu cho các tác phẩm.

Nghệ sĩ Phúc Văn Đặng cho rằng, việc đưa tác phẩm và các workshop vào không gian chợ tạo cơ hội để người trẻ tiếp xúc trực tiếp với di sản. Thay vì chỉ tìm hiểu lịch sử qua tư liệu, họ có thể quan sát kiến trúc, khám phá những dấu tích văn hóa và tìm hiểu đời sống của khu chợ.

Nhiều hoạt động văn hóa tại không gian chợ

Bên cạnh triển lãm nghệ thuật, Chạm Đồng Xuân còn có nhiều hoạt động văn hóa khác. Đáng chú ý, lần đầu tiên sân mái chợ Đồng Xuân được mở cửa đón công chúng. Không gian này được bố trí sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ, tạo nơi nghỉ chân giữa khu chợ đông đúc.

Tại đây, người tham quan có thể đọc sách, chơi cờ, ngắm những mái phố cổ, đồng thời tham gia các buổi biểu diễn âm nhạc và chiếu phim từ ngày 15/11 đến hết lễ hội.

Cuộc thi thời trang Market to Mode cũng mang đến cách tiếp cận mới với những mặt hàng quen thuộc tại chợ. Người tham gia sử dụng các sản phẩm được bày bán ở đây để phối hợp, biến tấu thành những bộ trang phục theo phong cách riêng.

Theo Giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn, tên gọi Chạm Đồng Xuân thể hiện mong muốn đưa công chúng đến gần hơn với khu chợ qua nhiều giác quan: Quan sát kiến trúc, hàng hóa, lắng nghe âm thanh, cảm nhận mùi hương và nhịp sinh hoạt thường ngày. Qua các tác phẩm nghệ thuật, những điều vốn quen thuộc có thể được nhìn nhận theo một cách khác.

Chợ Đồng Xuân có lịch sử hơn một thế kỷ, gắn với những đổi thay của Hà Nội. Giá trị của khu chợ không chỉ nằm ở kiến trúc hay lịch sử hình thành mà còn hiện diện trong tiếng rao, hoạt động mua bán và những câu chuyện của các thế hệ tiểu thương.

Thông qua Chạm Đồng Xuân, công chúng có thêm cơ hội khám phá những giá trị văn hóa của khu chợ qua các tác phẩm nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm. Đây cũng là dịp để người dân và du khách, đặc biệt là người trẻ, tìm hiểu thêm về một địa chỉ lâu đời của Hà Nội.

Cô Trịnh Thị Thắng, tiểu thương kinh doanh quần áo tại chợ Đồng Xuân, cho biết các hoạt động triển lãm khiến không gian chợ trở nên thú vị hơn. Lượng khách đến chợ trong những ngày diễn ra sự kiện cũng tăng lên, nhiều người mua hàng có phản hồi tích cực. Cô mong muốn có thêm những hoạt động nghệ thuật để không khí buôn bán tại chợ thêm vui vẻ, khởi sắc.