Xem thêm thông tin của Báo PNVN trên
Phụ nữ Việt Nam
MỚI NHẤT ĐỘC QUYỀN MULTIMEDIA CHUYÊN ĐỀ

Khi mẹ dần quên mọi thứ, các con cần yêu thương theo một cách khác

Thanh Tâm
Khi mẹ dần quên mọi thứ, các con cần yêu thương theo một cách khác

Ảnh minh họa

Một ngày, người mẹ từng quán xuyến mọi việc trong gia đình, nhớ từng thói quen, sở thích của chồng con, bỗng quên mất những điều quen thuộc. Mẹ trở nên hồn nhiên, vui vẻ như một đứa trẻ, không còn cáu gắt, lo toan. Nhưng đằng sau sự bình yên ấy là nỗi lo ngày càng lớn của những người thân: Làm thế nào để mẹ được an toàn, được chăm sóc tốt nhất mà vẫn giữ được niềm vui và phẩm giá trong những năm tháng còn lại?

Người mẹ từng lo cho tất cả giờ cần được chở che

Người con trai kể rằng, trước đây, mẹ anh là người phụ nữ luôn đặt gia đình lên trên hết. Từ bữa cơm hằng ngày đến những việc lớn nhỏ của bố con, ông cháu, mẹ đều nhớ rõ. Ai thích ăn món gì, người nào đang có chuyện buồn, đứa cháu nào sắp đến kỳ thi, bố cần uống thuốc vào lúc nào… dường như chẳng điều gì "thoát" khỏi sự quan tâm của mẹ. Mẹ ít khi nói về những vất vả của mình. Cũng hiếm khi đòi hỏi ai phải quan tâm, chăm sóc lại.

Rồi trí nhớ của mẹ bắt đầu có những dấu hiệu bất thường. Ban đầu chỉ là quên một vài việc vừa xảy ra, hỏi đi hỏi lại một câu chuyện, không nhớ đã cất đồ ở đâu. Theo thời gian, những biểu hiện ấy xuất hiện thường xuyên hơn. Mẹ quên những việc vừa được nhắc, nhầm lẫn trong sinh hoạt, đôi khi không còn nhớ rõ những điều vốn đã trở thành thói quen.

Điều khiến anh vừa ngạc nhiên, vừa xót xa là tính tình mẹ cũng thay đổi. Người phụ nữ trước kia hay lo lắng, đôi khi cáu gắt vì mọi việc trong nhà không được như ý, giờ lại trở nên vui vẻ, hồn nhiên. Mẹ có thể cười rất tươi vì một chuyện nhỏ, vui vẻ trò chuyện, không còn bận tâm nhiều đến những điều từng khiến mình suy nghĩ.

Khi mẹ dần quên mọi thứ, các con cần yêu thương theo một cách khác - Ảnh 1.

Hạnh phúc nhất là mẹ có những niềm vui giản dị và cảm giác mình vẫn là một thành viên có ích trong gia đình - Ảnh minh họa

Những ngày đầu, anh có cảm giác mẹ như vừa trút bỏ được gánh nặng đã mang suốt mấy chục năm. Mẹ dường như được sống nhẹ nhàng hơn, không còn những lo toan thường trực. Có lẽ sau bao năm vất vả vì gia đình, mẹ đang được tận hưởng một trạng thái bình yên mà trước đây chưa từng có.

Nhưng cảm giác ấy nhanh chóng nhường chỗ cho nỗi bất an. Mẹ không chỉ quên những chuyện nhỏ mà dần không thể tự ghi nhớ những việc cần thiết trong sinh hoạt. Có những tình huống gia đình phải tìm cách phòng ngừa để mẹ không gặp nguy hiểm. Mọi người bắt đầu chú ý hơn đến việc mẹ đi đâu, làm gì, có tự ý ra khỏi nhà hay không, đã ăn uống, uống thuốc chưa. Anh nhận ra, người mẹ từng là chỗ dựa của cả gia đình giờ đang cần được mọi người chở che trong từng việc nhỏ.

Gia đình anh đã cùng nhau hoàn tất các thủ tục liên quan đến nhà đất, tiền gửi tiết kiệm, các loại bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm y tế của mẹ. Nhưng cũng chính lúc ấy, anh cảm nhận rõ hơn sự thay đổi trong cuộc sống của mẹ: Nhiều việc trước đây mẹ có thể tự quyết định, tự thực hiện, nay phải có chồng, con hoặc các cháu hỗ trợ. Mẹ vẫn ở đó, vẫn cười nói, vẫn có những khoảnh khắc vui vẻ bên con cháu, nhưng dường như một phần ký ức và những điều làm nên con người mẹ đang xa dần.

Anh không tránh khỏi cảm giác hụt hẫng. Có lúc anh tự hỏi liệu mình đã làm đủ chưa, có cách nào chăm sóc mẹ tốt hơn không? Nên để mẹ sống cùng gia đình, thuê người hỗ trợ hay tìm một cơ sở chăm sóc người cao tuổi có chuyên môn? Làm sao để lựa chọn được phương án phù hợp với tình trạng của mẹ, điều kiện kinh tế và khả năng chăm sóc của các thành viên? Anh muốn tìm được một cách để giải tỏa nỗi buồn của mình, đồng thời học cách chăm sóc mẹ sao cho những năm tháng phía trước của mẹ vẫn có sự bình yên, yêu thương và an toàn.

Đừng vội xem sự hay quên là điều tất yếu của tuổi già

Thanh Tâm chia sẻ với nỗi đau không đến từ một biến cố đột ngột mà đến từ việc chứng kiến người mình yêu thương thay đổi từng ngày của anh. Người thân vừa muốn níu giữ những hình ảnh quen thuộc về mẹ, vừa phải học cách chấp nhận một thực tế mới.

Suy giảm trí nhớ không đơn thuần là một biểu hiện bình thường của tuổi già. Nếu tình trạng quên lặp lại, ngày càng nghiêm trọng và ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt, người cao tuổi cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Vì vậy, điều đầu tiên gia đình nên làm là đưa mẹ đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh, lão khoa hoặc tâm thần để được đánh giá. Bác sĩ sẽ khai thác diễn biến bệnh, kiểm tra nhận thức, rà soát thuốc đang sử dụng và chỉ định những xét nghiệm cần thiết.

Một điều nữa người con trai cần hiểu, người suy giảm nhận thức vẫn có những nhu cầu tình cảm, cảm giác an toàn, sự tự trọng và mong muốn được tôn trọng. Có thể mẹ không nhớ một cuộc trò chuyện, nhưng vẫn cảm nhận được giọng nói dịu dàng, cái nắm tay ấm áp hay thái độ thiếu kiên nhẫn của người thân. Bởi vậy, thay vì liên tục kiểm tra xem mẹ còn nhớ gì, hãy dành nhiều thời gian trò chuyện, tạo cho mẹ những niềm vui giản dị và cảm giác mình vẫn là một thành viên có ích trong gia đình.

Chọn cách chăm sóc phù hợp, không nhất thiết phải tốn kém nhất

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người con trai là lựa chọn hình thức chăm sóc. Không có một mô hình chung phù hợp với tất cả người mắc suy giảm trí nhớ. Gia đình cần căn cứ vào mức độ suy giảm nhận thức, khả năng tự chăm sóc, bệnh lý đi kèm, nguy cơ mất an toàn và điều kiện thực tế.

Chăm sóc tại nhà với sự tham gia của các thành viên gia đình là lựa chọn phù hợp nếu mẹ vẫn có thể thực hiện một số sinh hoạt cơ bản, môi trường gia đình an toàn và có người hỗ trợ thường xuyên. Người thân nên duy trì lịch sinh hoạt ổn định, giờ ăn, giờ ngủ, giờ uống thuốc và vận động nhẹ nhàng. Không gian sống cần được điều chỉnh để hạn chế nguy cơ té ngã, bỏng, điện giật hoặc đi lạc. Những vật dụng nguy hiểm như dao kéo, hóa chất, thuốc men cần được cất giữ cẩn thận. Nhà vệ sinh nên có tay vịn, sàn chống trượt; lối đi cần đủ ánh sáng, hạn chế đồ đạc vướng víu. Nếu mẹ có nguy cơ đi lạc, gia đình nên có thông tin liên hệ khẩn cấp trên người mẹ và bố trí người giám sát phù hợp.

Kết hợp chăm sóc tại nhà với người hỗ trợ chuyên nghiệp nếu các thành viên trong gia đình đều đi làm, không thể thường xuyên túc trực. Người hỗ trợ có thể giúp mẹ ăn uống, vệ sinh cá nhân, vận động, trò chuyện và theo dõi sinh hoạt. Cần hướng dẫn rõ những thói quen, sở thích, tình trạng sức khỏe, cách xử lý khi mẹ lo lắng hoặc mất phương hướng. Con cháu cần duy trì sự hiện diện, kết nối tình cảm và theo dõi chất lượng chăm sóc.

Cân nhắc cơ sở chăm sóc người cao tuổi chuyên biệt khi tình trạng của mẹ tiến triển nặng, cần giám sát liên tục, có nguy cơ đi lạc, té ngã, không thể tự chăm sóc hoặc gia đình không còn đủ khả năng đáp ứng.

Thanh Tâm khẳng định, người con trai không có lỗi khi cảm thấy buồn, hụt hẫng, thậm chí đôi lúc bất lực trước những thay đổi của mẹ. Nhiều người chăm sóc cha mẹ già thường tự đặt lên mình một áp lực vô hình: Phải đủ kiên nhẫn, phải luôn vui vẻ, phải biết cách xử lý mọi tình huống và không được than phiền. Nhưng chăm sóc một người suy giảm trí nhớ là hành trình dài, có thể kéo theo sự mệt mỏi cả về thể chất, tinh thần lẫn tài chính. Người chăm sóc cũng có thể trải qua cảm giác mất mát khi người thân vẫn ở bên mình nhưng những kết nối quen thuộc ngày càng thay đổi. Người thân cũng nên dành thời gian nghỉ ngơi, duy trì công việc, các mối quan hệ và những niềm vui riêng.

Gia đình nên cùng nhau xây dựng kế hoạch chăm sóc, phân chia công việc cụ thể giữa các thành viên. Người này phụ trách lịch khám và thuốc men, người khác hỗ trợ ăn uống, sinh hoạt, người khác đảm nhận tài chính hoặc thay phiên ở bên mẹ. Có thể lập một cuốn sổ theo dõi những thay đổi về sức khỏe, giấc ngủ, ăn uống, hành vi và những tình huống bất thường để các thành viên cùng nắm bắt.

Sau cùng, có lẽ điều người thân cần học không phải là tìm mọi cách để mẹ trở lại như trước, mà là học cách yêu thương mẹ trong trạng thái hiện tại. Ngày trước, mẹ chăm sóc gia đình bằng cách nhớ mọi điều về từng người. Bây giờ, khi mẹ không còn nhớ được nhiều, gia đình có thể chăm sóc mẹ bằng cách ghi nhớ thay mẹ những điều quan trọng. Con cháu có thể dành cho mẹ những bữa cơm đủ đầy, những giấc ngủ bình yên và những buổi chiều có người ngồi bên trò chuyện.

Ý kiến của bạn
Bình luận