Khoảng cách "xa đến mức đáng kinh ngạc" giữa luật và thực thi bình đẳng giới
Ảnh minh họa
Ngân hàng Thế giới (WB) vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về một hố sâu ngăn cách "xa đến mức đáng kinh ngạc" giữa các quy định pháp luật và việc thực thi thực tế trong vấn đề bình đẳng giới. Theo báo cáo mới nhất, hiện không có bất kỳ quốc gia nào trên thế giới đảm bảo được đầy đủ các quyền pháp lý cần thiết để phụ nữ có thể tham gia trọn vẹn vào nền kinh tế.
Báo cáo thường niên công bố ngày 23/2/2026 nhấn mạnh một nghịch lý: Dù nhiều quốc gia đã nỗ lực ban hành luật thúc đẩy quyền kinh tế của phụ nữ, nhưng hệ thống thực thi yếu kém và những lỗ hổng thể chế đã cản trở tác động thực tế của các chính sách này.
Chỉ số toàn cầu theo dõi bình đẳng kinh tế của phụ nữ cho thấy điểm trung bình là 67/100 về quyền pháp lý, nhưng giảm xuống còn 53 về thực thi pháp luật và 47 về tính đầy đủ của các hệ thống, chính sách và thể chế pháp lý hỗ trợ.
Báo cáo ghi nhận: "Chưa đến 5% phụ nữ trên toàn thế giới sống trong các nền kinh tế đảm bảo bình đẳng pháp lý hoàn toàn. Và không một nền kinh tế nào đảm bảo đầy đủ tất cả các quyền pháp lý cần thiết cho sự tham gia kinh tế đầy đủ của phụ nữ".
Ngay cả tại các quốc gia có khung pháp lý hiện đại, phụ nữ vẫn vấp phải những "rào cản vô hình" về loại hình công việc được phép làm hoặc quy mô doanh nghiệp có thể thành lập. Ngân hàng Thế giới gọi tình trạng này là "ngớ ngẩn", đặc biệt khi đặt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với tăng trưởng trì trệ và dân số già hóa nhanh chóng.
Các khu vực đang cần sự đóng góp của phụ nữ nhất như châu Phi cận Sahara, Nam Á, Trung Đông và Bắc Phi lại là nơi tồn tại những rào cản pháp lý và thực thi khắc nghiệt nhất, bất chấp làn sóng phụ nữ trẻ gia nhập thị trường lao động đang tăng cao.
Báo cáo đã đánh giá cơ hội kinh tế của phụ nữ trên 10 lĩnh vực: An toàn, di chuyển, việc làm, tiền lương, hôn nhân, làm cha mẹ, chăm sóc trẻ em, khởi nghiệp, tài sản và lương hưu. Chăm sóc trẻ em và an toàn được xác định là những lĩnh vực thiếu hụt nhất trên toàn cầu.
Ngân hàng Thế giới cho biết, những phát hiện này, bao gồm dữ liệu từ 190 nền kinh tế tính đến ngày 1/10/2025, được tổng hợp từ ý kiến đóng góp của hơn 2.600 chuyên gia pháp lý, học giả, đại diện xã hội dân sự và quan chức nhà nước.
Dù bức tranh chung còn nhiều mảng tối, báo cáo vẫn ghi nhận những nỗ lực cải cách đáng khích lệ. Từ tháng 10/2023 đến tháng 10/2025, đã có 68 nền kinh tế thực hiện tổng cộng 113 cải cách pháp luật nhằm mở rộng cơ hội cho phụ nữ. Các quốc gia dẫn đầu trong những tiến bộ này bao gồm Ai Cập, Madagascar, Somalia, Oman, Jordan và Kyrgyzstan.
