Khối ngoại bán ròng hơn 750 tỷ đồng, vì sao cổ phiếu ngân hàng tiếp tục thành "tâm điểm"?

Diễn biến này cho thấy khối ngoại vẫn chưa thực sự quay lại với nhóm bank, bất chấp nhiều ngân hàng đã ghi nhận kết quả kinh doanh phục hồi và lợi nhuận tăng trưởng trở lại sau giai đoạn trích lập dự phòng mạnh trong năm 2024.

Trên HOSE, nhà đầu tư nước ngoài mua vào 41,4 triệu cổ phiếu với giá trị hơn 1.422 tỷ đồng, trong khi bán ra tới 65,3 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị hơn 2.125 tỷ đồng. Qua đó, khối ngoại bán ròng gần 703 tỷ đồng, tăng gần 20% về giá trị so với phiên trước.

Đáng chú ý, trong top các mã bị bán ròng mạnh nhất thị trường, nhóm ngân hàng tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo. CTG bị bán ròng mạnh nhất với giá trị xấp xỉ 93 tỷ đồng, tương đương hơn 2,67 triệu cổ phiếu. VPB đứng tiếp theo với quy mô bán ròng hơn 71 tỷ đồng, còn ACB bị rút ròng khoảng 68 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, MSB là điểm sáng hiếm hoi khi được mua ròng hơn 93 tỷ đồng. Tuy nhiên, lực mua này chưa đủ để thay đổi xu hướng chung khi dòng tiền ngoại vẫn nghiêng mạnh về phía bán ra đối với nhóm tài chính - ngân hàng.

Trên HNX, khối ngoại cũng đảo chiều bán ròng gần 50 tỷ đồng, trong đó SHS bị bán mạnh hơn 32 tỷ đồng. UPCoM ghi nhận trạng thái mua ròng nhẹ hơn 2 tỷ đồng, quy mô không đáng kể so với áp lực rút vốn trên HOSE.

Tính chung toàn thị trường, khối ngoại bán ròng hơn 25,7 triệu cổ phiếu với tổng giá trị gần 751 tỷ đồng, tăng hơn 26% so với phiên 28/5. Đây tiếp tục là một trong những phiên bán ròng mạnh nhất của nhà đầu tư nước ngoài trong tháng 5.

Ngân hàng vẫn là "rổ hàng" lớn nhất của khối ngoại

Việc dòng vốn ngoại liên tục bán mạnh nhóm ngân hàng trước hết đến từ yếu tố cơ cấu danh mục. Hiện nhóm bank vẫn là "rổ hàng" lớn nhất mà nhà đầu tư ngoại nắm giữ trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trong nhóm VN30, các ngân hàng như VCB, BID, CTG, TCB, VPB, MBB, ACB hay STB chiếm tỷ trọng vốn hóa và thanh khoản rất lớn. Nhiều cổ phiếu ngân hàng cũng đã kín room ngoại trong thời gian dài, khiến đây trở thành nhóm được các quỹ ngoại ưu tiên giải ngân khi thị trường tích cực và đồng thời cũng là nơi bị rút vốn đầu tiên khi dòng tiền có xu hướng phòng thủ.

Theo thống kê thị trường, nhóm ngân hàng hiện đóng góp khoảng 35-40% tổng lợi nhuận toàn sàn HOSE. Tuy nhiên, chính việc nắm giữ tỷ trọng lớn khiến áp lực bán từ khối ngoại thường tập trung mạnh vào nhóm này mỗi khi các quỹ thực hiện tái cơ cấu.

Đáng chú ý, không chỉ riêng phiên 29/5, xu hướng bán ròng ngân hàng đã kéo dài nhiều tháng. Từ đầu quý II/2026 đến nay, hàng loạt cổ phiếu bank liên tục nằm trong top bị rút vốn mạnh như CTG, VPB, STB, TCB hay BID.

Một số công ty chứng khoán cho rằng dòng vốn ETF (Quỹ đầu tư) ngoại đang có xu hướng giảm tỷ trọng tại các thị trường cận biên và mới nổi để quay về các tài sản an toàn hơn trong bối cảnh lãi suất toàn cầu duy trì ở mức cao. Đồng USD mạnh lên cùng lợi suất trái phiếu Mỹ neo cao cũng khiến áp lực rút vốn tại các thị trường mới nổi gia tăng.

Áp lực nợ xấu, suy giảm NIM và câu chuyện tăng vốn khiến dòng tiền ngoại thận trọng

Dù lợi nhuận nhiều ngân hàng đã phục hồi trong quý I/2026, giới đầu tư ngoại vẫn tỏ ra khá thận trọng với triển vọng chất lượng tài sản.

Theo báo cáo tài chính quý I, nhiều ngân hàng tiếp tục ghi nhận nợ xấu tăng so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng tại không ít nhà băng đã vượt ngưỡng 2%, trong khi nợ nhóm 2, tức các khoản vay cần chú ý, vẫn ở mức cao.

Đáng chú ý, áp lực lớn nhất vẫn đến từ các khoản vay liên quan bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp. Dù thị trường địa ốc đã có dấu hiệu phục hồi cục bộ, thanh khoản nhìn chung vẫn khá yếu, đặc biệt ở phân khúc đất nền và bất động sản nghỉ dưỡng.

Điều này khiến giới đầu tư lo ngại quá trình xử lý tài sản đảm bảo sẽ còn kéo dài. Trong trường hợp thị trường bất động sản phục hồi chậm hơn kỳ vọng, các ngân hàng có tỷ trọng cho vay địa ốc lớn sẽ tiếp tục chịu áp lực tăng trích lập dự phòng.

Không ít ngân hàng trong 2 năm qua đã phải hy sinh lợi nhuận để tăng mạnh "bộ đệm" dự phòng rủi ro. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng quá trình xử lý nợ xấu thực chất vẫn chưa hoàn toàn kết thúc và chi phí tín dụng của ngành ngân hàng năm 2026 có thể tiếp tục neo cao.

Bên cạnh áp lực nợ xấu, dòng vốn ngoại cũng đang dè dặt hơn trước xu hướng suy giảm NIM (biên lãi ròng của các ngân hàng). Trong bối cảnh lãi suất cho vay khó tăng mạnh để hỗ trợ nền kinh tế, nhiều ngân hàng lại phải cạnh tranh huy động vốn khi tín dụng phục hồi nhanh hơn tốc độ tăng tiền gửi. Điều này khiến chênh lệch lãi suất đầu vào - đầu ra bị thu hẹp, ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng tăng trưởng lợi nhuận.

Ngoài ra, kế hoạch tăng vốn quy mô lớn của nhiều ngân hàng để đáp ứng chuẩn Basel III cũng tạo áp lực pha loãng cổ phiếu trong ngắn hạn. Đây là yếu tố khiến nhiều quỹ ngoại tạm thời giảm tỷ trọng nắm giữ, dù về dài hạn việc tăng vốn sẽ giúp cải thiện năng lực tài chính và hệ số an toàn vốn của các nhà băng.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng khối ngoại chưa thực sự "quay lưng" với ngành ngân hàng Việt Nam. Trên thực tế, đây vẫn là nhóm có nền tảng cơ bản tốt nhất thị trường với quy mô tài sản lớn, khả năng tạo lợi nhuận cao và đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế.

Nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục ổn định, thị trường bất động sản phục hồi rõ nét hơn trong nửa cuối năm và áp lực tỷ giá hạ nhiệt, nhóm ngân hàng vẫn có cơ hội trở thành tâm điểm hút vốn trở lại nhờ định giá hiện nay đã giảm đáng kể sau nhịp điều chỉnh kéo dài. Tuy nhiên trong ngắn hạn, xu hướng bán ròng nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn, đặc biệt tại các cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn - nơi các quỹ ngoại đang nắm giữ tỷ trọng cao và có nhu cầu cơ cấu danh mục trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu biến động mạnh.