Lấy văn hóa làm trung tâm cho chiến lược phát triển Thủ đô

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn, Nghị quyết nêu 5 quan điểm phát triển cốt lõi. Trong đó, xây dựng Hà Nội theo định hướng "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Đáng chú ý, văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, trở thành nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của Thủ đô.

Hà Nội được định hướng phát triển nhanh nhưng bền vững, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội. Quy hoạch Thủ đô mang tầm nhìn 100 năm, theo cấu trúc đô thị "đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm", lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái - văn hóa chủ đạo, tăng cường kết nối vùng và quốc tế.

Một điểm nhấn quan trọng là việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, giúp Hà Nội chủ động hơn trong quản trị và phát triển. Song song, hệ thống chính trị được yêu cầu tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, bảo đảm vai trò dẫn dắt trong quá trình đổi mới.

Nghị quyết đặt ra các mục tiêu cụ thể theo từng giai đoạn. Đến năm 2035, Hà Nội phấn đấu trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, hội nhập quốc tế sâu rộng; người dân có cuộc sống chất lượng, thành phố an toàn, thân thiện và hấp dẫn. Đồng thời, hình thành các trung tâm giáo dục, y tế chất lượng cao, trung tâm tài chính, thương mại và đổi mới sáng tạo tầm khu vực.

Đến năm 2045, Hà Nội hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với hạ tầng và quản trị hiện đại, xã hội văn minh, đáng sống. Xa hơn, đến năm 2065, Thủ đô được kỳ vọng trở thành thành phố toàn cầu, có trình độ phát triển cao, bền vững, nằm trong nhóm các đô thị có chất lượng sống và hạnh phúc cao trên thế giới.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Nghị quyết đề ra 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết là quy hoạch phát triển Thủ đô theo tầm nhìn dài hạn, chuyển từ "quy hoạch tĩnh" sang "quy hoạch động và mở", gắn với dữ liệu số và mô hình đô thị thông minh. Hạ tầng được xác định là trục xương sống, trong đó ưu tiên phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị.

Hà Nội cũng sẽ phát triển theo mô hình đa trung tâm, gắn kết với vùng Thủ đô và các khu vực lân cận, thúc đẩy liên kết kinh tế, chia sẻ nguồn lực và xử lý các vấn đề liên vùng như môi trường, hạ tầng.

Một trụ cột quan trọng khác là phát triển toàn diện văn hóa và con người Hà Nội. Bảo tồn, phát huy giá trị nghìn năm văn hiến, kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, nhân văn và giàu ký ức; gắn kết chặt chẽ giữa phát triển văn hoá với phát triển kinh tế, lấy người dân làm trung tâm; chuyển hoá di sản thành tài sản sống, động lực phát triển văn hoá, nghệ thuật, thiết kế và du lịch; gìn giữ và phát huy giá trị con người Hà Nội "thanh lịch, văn minh, trách nhiệm, nghĩa tình".

Bảo tồn, tôn tạo, phục dựng và mở rộng không gian các di tích lịch sử - văn hoá tiêu biểu của Thủ đô như khu di sản Hoàng thành Thăng Long, khu di tích Cổ Loa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám...; phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch văn hoá, công nghiệp văn hóa và giáo dục truyền thống, góp phần khẳng định bản sắc và chiều sâu văn hiến của Thủ đô Hà Nội…

Phát triển công nghiệp văn hóa và thị trường các dịch vụ văn hóa; xây dựng mô hình, thương hiệu, sản phẩm văn hóa Thủ đô đặc sắc, mang tầm quốc tế gắn với du lịch; hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật; phát triển các "mạch sáng tạo" và các cực sáng tạo tiêu biểu "Di sản - Tri thức - Công nghệ", đưa Hà Nội trở thành trung tâm sáng tạo, điểm đến của các sự kiện văn hóa - nghệ thuật, thể thao tầm khu vực và quốc tế.

Xây dựng các công trình văn hóa, kiến trúc tiêu biểu, trường tồn, mang tính biểu tượng của Thủ đô và quốc gia trong kỷ nguyên mới...

Cùng với đó, Thủ đô tập trung phát triển giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; nâng cao chất lượng y tế; bảo đảm an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực.

Về kinh tế, Hà Nội xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Các lĩnh vực như công nghệ cao, công nghiệp sáng tạo, tài chính, logistics, kinh tế đêm, kinh tế số được ưu tiên phát triển. Đồng thời, thúc đẩy chuyển đổi xanh, sử dụng năng lượng sạch, phát triển kinh tế tuần hoàn.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, cải thiện môi trường đầu tư, phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, thu hút các tập đoàn lớn và chuyên gia quốc tế. Song song, bảo đảm quốc phòng - an ninh, nâng cao năng lực quản trị và sức chiến đấu của hệ thống chính trị.

Với định hướng toàn diện, dài hạn và tầm nhìn chiến lược, Nghị quyết 02-NQ/TW được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới để Hà Nội bứt phá, giữ vững vai trò đầu tàu phát triển của cả nước, đồng thời tiếp tục gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của một Thủ đô nghìn năm văn hiến.