Lý do Lễ hội Ná Nhèm năm nay thiếu vắng màn rước độc đáo
Những thanh niên tham gia lễ hội, trang trí bôi nhọ mặt
Lễ hội Ná Nhèm ở Làng Mỏ (xã Trấn Yên xưa, nay là xã Hưng Vũ), tỉnh Lạng Sơn, luôn thu hút nhiều sự chú ý của du khách thập phương khi đến ngày 15 tháng Giêng hàng năm diễn ra màn rước sinh thực khí khổng lồ. Tuy nhiên, năm nay hoạt động này sẽ không được diễn ra như thường lệ.
Ủy ban Nhân dân xã Hưng Vũ vừa có văn bản số 11/TB-UBND ngày 24/2/2026 về việc: "Hiện nay, công trình Đình Làng Mỏ - nơi diễn ra các nghi lễ và hoạt động chính của Lễ hội Nà Nhèm - đang trong quá trình thi công, trùng tu, tôn tạo, chưa đủ điều kiện tổ chức lễ hội theo quy mô hằng năm. Để bảo đảm an toàn và phù hợp với điều kiện thực tế, năm 2026 địa phương không tổ chức Lễ hội Nà Nhèm với quy mô lớn.
Trong ngày 15 tháng Giêng năm 2026, xã chỉ tổ chức nghi lễ dâng hương theo truyền thống, không tổ chức các hoạt động phần hội và nghi lễ rước quy mô lớn như mọi năm. UBND xã Hưng Vũ đề nghị các cơ quan, đơn vị, các thôn và Nhân dân phối hợp tuyên truyền để người dân và du khách được biết, chủ động sắp xếp kế hoạch".
Như vậy, nghi lễ rước sinh thực khí nam- nữ (tàng thinh - mặt nguyệt) mà mọi người mong chờ sẽ không diễn ra trong lễ hội Ná Nhèm năm nay.
Theo truyền thống, Lễ hội Ná Nhèm (hay hội "bôi mặt nhọ") được tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch tại xã Trấn Yên (nay là xã Hưng Vũ) nổi tiếng với nghi thức rước sinh thực khí (tàng thinh - mặt nguyệt) độc đáo nhằm cầu mong sinh sôi nảy nở và mùa màng tươi tốt, tôn vinh tín ngưỡng phồn thực cổ xưa. Tại đây còn có nghi thức, nghi lễ thờ cúng Thành hoàng, đức thánh Cao Sơn Quý Minh, thờ Đức vua Miêu Tĩnh và Đức vua Cao Quyết, gắn liền với sự tích đánh giặc giữ làng và các hoạt động văn hóa, trò chơi, trò diễn của người Tày, Nùng địa phương. Trong lễ hội, các thành viên bôi nhọ lên mặt thể hiện khuôn mặt giặc "Sấc Tài Ngàn" khi còn sống. Đó cũng là quan niệm của đồng bào về linh hồn, thế giới tâm linh. Người tham dự lễ hội phải bôi nhọ mặt bởi họ tin rằng làm như thế sẽ đánh lạc hướng những linh hồn ma giặc.
Lễ hội Ná Nhèm trước kia được tổ chức 3 năm/lần nhưng từ năm 2012 đến nay, lễ hội được duy trì mỗi năm và được chính thức công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể quốc gia vào năm 2015...
