Mở rộng lưới an sinh cho phụ nữ và lao động vùng cao

Khai thông "điểm nghẽn" tiếp cận an sinh ở vùng cao

Đánh giá về vai trò của bảo hiểm thất nghiệp trong bối cảnh Luật Việc làm năm 2025 tiếp tục hoàn thiện chính sách này, Đại biểu Lỳ Mì Lé khẳng định đây là chính sách an sinh quan trọng, giúp người lao động giảm bớt khó khăn về thu nhập khi mất việc, đồng thời tạo điều kiện để họ sớm quay lại thị trường lao động. Chính sách không chỉ có ý nghĩa với cá nhân, gia đình người lao động mà còn góp phần ổn định xã hội.

Tại các tỉnh miền núi như Điện Biên, việc làm và thu nhập của người dân chịu tác động lớn bởi điều kiện địa lý, trình độ lao động và cơ cấu kinh tế địa phương. Là một giáo viên đang công tác tại vùng cao, đại biểu nhận thấy nhiều thanh niên sau khi học xong phải đi làm ăn xa. Tuy nhiên, do hạn chế về chuyên môn, kỹ năng và khả năng tiếp cận thông tin, công việc của họ thường thiếu ổn định. Khi mất việc, việc tìm kiếm công việc thay thế cũng gặp nhiều khó khăn.

Vì vậy, bảo hiểm thất nghiệp không nên chỉ được nhìn nhận là khoản hỗ trợ tài chính đơn thuần mà cần phát huy đầy đủ vai trò tư vấn, đào tạo kỹ năng và kết nối việc làm phù hợp với đặc điểm từng vùng miền.

Theo đại biểu Lỳ Mì Lé, tại vùng sâu, vùng xa, khoảng cách địa lý, rào cản ngôn ngữ và hạn chế trong sử dụng công nghệ là những trở ngại lớn khiến người lao động khó tiếp cận chính sách. Vì vậy, công tác tuyên truyền cần đổi mới theo hướng dễ hiểu, kết hợp các kênh trực tuyến với phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các đoàn thể, cán bộ lao động và người có uy tín trong cộng đồng.

Ở những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, cần nghiên cứu tuyên truyền bằng tiếng dân tộc phù hợp, lồng ghép vào các buổi sinh hoạt cộng đồng, hội nghị thôn, bản để giải thích cụ thể về điều kiện tham gia, quyền lợi, thủ tục hưởng và cơ quan hỗ trợ.

Đặc biệt, ứng dụng công nghệ thông tin là cần thiết nhưng phải đi đôi với tư vấn, hướng dẫn trực tiếp tại các xã xa trung tâm, tránh để những người chưa thành thạo công nghệ gặp thêm khó khăn khi tiếp cận chính sách an sinh.

Mở rộng diện bao phủ và siết chặt giám sát thực thi

Đối với đặc thù lao động miền núi đa dạng như lao động thời vụ, lao động tự do hay người thường xuyên thay đổi công việc, đại biểu Lỳ Mì Lé cho rằng việc nghiên cứu mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp cần căn cứ vào đặc điểm việc làm, khả năng đóng góp, nhu cầu thụ hưởng và tính bền vững của quỹ, theo lộ trình phù hợp.

Đại biểu cũng lưu ý cần quan tâm hơn đến phụ nữ vùng cao, nhất là phụ nữ trẻ phải cân đối giữa việc chăm sóc gia đình và nhu cầu có việc làm, thu nhập ổn định. Các chương trình đào tạo nghề cần được tổ chức linh hoạt, phù hợp với điều kiện và thời gian của họ.

Với những nhóm chưa thuộc diện tham gia bảo hiểm thất nghiệp, cần tập trung tư vấn chuyển đổi sinh kế, đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế và tiềm năng phát triển của địa phương. Đồng thời, cần kết hợp hiệu quả với các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, trước tác động của chuyển đổi số và tự động hóa làm thay đổi cơ cấu ngành nghề, đại biểu kiến nghị gắn chính sách bảo hiểm thất nghiệp với đào tạo kỹ năng số, giáo dục nghề nghiệp và cung cấp thông tin tuyển dụng qua các kênh chính thống. Đây cũng là giải pháp giúp thanh niên, phụ nữ vùng cao nâng cao khả năng thích ứng với thị trường lao động, hạn chế nguy cơ bị lừa đảo khi tìm việc.

Đối với tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm thất nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động, đại biểu đề nghị tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp công khai thông tin đóng bảo hiểm và phát huy vai trò giám sát của công đoàn.

Đại biểu Lỳ Mì Lé khẳng định sẽ tiếp tục giám sát quá trình triển khai Luật Việc làm năm 2025, kịp thời ghi nhận những vướng mắc từ cơ sở để kiến nghị hoàn thiện chính sách, bảo đảm người lao động được tiếp cận an sinh công bằng và bền vững.