Năm 2025, lao động nữ tăng về "lượng" nhưng còn hạn chế về "chất"
Ảnh minh họa
Năm 2025, phụ nữ tham gia thị trường lao động ngày càng đông đảo, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, phần lớn việc làm của phụ nữ vẫn có thu nhập thấp, thiếu ổn định và ít cơ hội thăng tiến, cho thấy chất lượng việc làm chưa theo kịp số lượng.
Khoảng cách thu nhập giới vẫn hiện hữu
Năm 2025, phụ nữ tiếp tục đóng góp vào những chuyển biến tích cực trong bức tranh kinh tế - xã hội của đất nước như cấu trúc dân số, thị trường lao động, tăng trưởng thu nhập... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, phụ nữ vẫn đang đối mặt với không ít thách thức cần được quan tâm giải quyết một cách đồng bộ và bền vững.
Chiều 5/1, Cục Thống kê (Bộ Tài Chính) đã công bố báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025. Theo số liệu thống kê, năm 2025, lực lượng lao động nữ tiếp tục gia tăng, với hơn 25 triệu phụ nữ từ 15 tuổi trở lên tham gia thị trường lao động, tăng đáng kể so với năm trước. Phụ nữ đóng góp quan trọng vào sự gia tăng lao động có việc làm, nhất là trong khu vực dịch vụ - khu vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu việc làm hiện nay.
Tuy nhiên, tỷ lệ lao động nữ làm việc trong khu vực phi chính thức vẫn còn cao, chiếm tới 59,3%. Điều này cho thấy nhiều phụ nữ vẫn chưa được tiếp cận đầy đủ với các việc làm ổn định, có bảo hiểm xã hội và điều kiện lao động bảo đảm.
Đặc biệt, khoảng cách thu nhập giới vẫn hiện hữu một cách rõ nét. Thu nhập bình quân của người lao động năm 2025 đạt 8,4 triệu đồng/tháng, tăng gần 9% so với năm trước. Tuy nhiên, chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ khá rõ rệt. Thu nhập bình quân của lao động nữ chỉ đạt 7,2 triệu đồng/tháng, thấp hơn đáng kể so với mức 9,5 triệu đồng/tháng của lao động nam.
Khoảng cách thu nhập này phản ánh thực tế phụ nữ vẫn tập trung nhiều ở các ngành nghề có thu nhập thấp, thiếu cơ hội thăng tiến, đồng thời gánh vác trách nhiệm gia đình và chăm sóc không được trả lương. Đặc biệt, phụ nữ ở khu vực nông thôn và vùng chịu ảnh hưởng của thiên tai, biến đổi khí hậu là nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các cú sốc kinh tế.
Xu hướng giảm sinh tiếp tục kéo dài
Theo số liệu công bố, dân số trung bình của Việt Nam năm 2025 đạt 102,3 triệu người, trong đó nữ giới chiếm 50,1%, cao hơn nam giới. Tuổi thọ trung bình của phụ nữ tiếp tục duy trì ở mức cao (77,3 tuổi), phản ánh những tiến bộ trong chăm sóc sức khỏe và điều kiện sống.
Tuy nhiên, tổng tỷ suất sinh năm 2025 chỉ đạt 1,93 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con, cho thấy xu hướng giảm sinh tiếp tục kéo dài. Điều này đặt ra thách thức không nhỏ đối với phụ nữ trong việc cân bằng giữa vai trò sinh sản, chăm sóc gia đình và tham gia thị trường lao động, đặc biệt trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh.
Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, các chính sách an sinh xã hội năm 2025 đang nỗ lực hỗ trợ phụ nữ, nhất là phụ nữ nghèo, phụ nữ đơn thân, phụ nữ cao tuổi. Hàng triệu thẻ bảo hiểm y tế miễn phí, các chương trình hỗ trợ nhà ở, trợ giúp xã hội và cứu trợ thiên tai đã giúp phụ nữ giảm bớt gánh nặng chi tiêu, ổn định cuộc sống và yên tâm tham gia lao động sản xuất.
Theo các chuyên gia, bước sang năm 2026, trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng cao, việc phát huy vai trò và tiềm năng của phụ nữ là yêu cầu tất yếu. Để làm được điều đó, chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện chính sách dân số theo hướng hỗ trợ phụ nữ sinh con và nuôi con an toàn; mở rộng cơ hội việc làm chính thức, nâng cao kỹ năng và trình độ cho lao động nữ; thu hẹp khoảng cách thu nhập giới; đồng thời tăng cường các dịch vụ an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và bảo vệ phụ nữ trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh. Thực hiện tốt những giải pháp này không chỉ góp phần nâng cao vị thế phụ nữ mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước trong những năm tới.
Chiều 5/1, Văn phòng Chủ tịch nước đã họp báo, công bố lệnh của Chủ tịch nước về các luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua, trong đó có Luật Dân số. Luật Dân số mới được Quốc hội thông qua đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy và chính sách dân số của Việt Nam, từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang tiếp cận dân số và phát triển bền vững.
Luật lần đầu tiên thiết kế khung chính sách tổng thể nhằm duy trì mức sinh thay thế, gắn chặt các chính sách dân số với giáo dục, chăm sóc sức khỏe, nhà ở và an sinh xã hội.