Ngân hàng Nhà nước tái lập kỷ luật tiền tệ, lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh

Chấm dứt chuỗi bơm ròng, thanh khoản được "nắn" lại

Trong tuần giao dịch từ ngày 26 – 30/1/2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bơm ròng hơn 46,3 nghìn tỷ đồng qua kênh thị trường mở, đánh dấu sự đảo chiều ngắn hạn sau ba tuần liên tiếp hút ròng trước đó. Tuy nhiên, động thái bơm ròng này mang tính kỹ thuật nhiều hơn là sự thay đổi định hướng chính sách, khi mục tiêu chủ yếu nhằm giảm bớt căng thẳng thanh khoản cục bộ vào thời điểm cận Tết.

Tính chung cả tháng 1, NHNN vẫn hút ròng hơn 88,2 nghìn tỷ đồng, qua đó chính thức chấm dứt chuỗi bốn tháng bơm ròng liên tiếp kể từ tháng 9/2025. Diễn biến này đưa tổng lượng tiền lưu hành trên kênh thị trường mở về khoảng 321,1 nghìn tỷ đồng, cho thấy nhà điều hành đã chủ động thu hẹp dần "đệm thanh khoản" sau giai đoạn hỗ trợ mạnh vào cuối năm trước.

Theo giới phân tích, việc ưu tiên hút ròng trong phần lớn thời gian của tháng đầu năm phản ánh rõ quan điểm điều tiết thanh khoản theo nhịp độ, thay vì nới lỏng đồng loạt. Đây được xem là bước đi nhằm tái lập kỷ luật tiền tệ, hạn chế tâm lý chủ quan của hệ thống ngân hàng, đồng thời tạo dư địa điều hành linh hoạt hơn trong các tháng tiếp theo của năm 2026.

Lãi suất liên ngân hàng đảo chiều nhanh, biên độ biến động mở rộng

Tác động từ hoạt động hút – bơm của NHNN nhanh chóng phản ánh lên mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Trong ba tuần đầu tháng 1, lãi suất qua đêm liên tục hạ nhiệt, giảm hơn 5 điểm phần trăm so với đầu tháng, xuống mức 2,6% vào ngày 22/1 – mức thấp hiếm thấy trong nhiều tháng.

Tuy nhiên, việc NHNN hút ròng hơn 139 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn này đã tạo áp lực rõ nét lên thanh khoản ngắn hạn của hệ thống. Hệ quả là lãi suất qua đêm nhanh chóng đảo chiều tăng mạnh, lên 5,6% vào cuối tháng – gần gấp đôi so với đáy thiết lập trước đó chỉ ít ngày.

Ở các kỳ hạn dài hơn, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì ở vùng cao. Kỳ hạn từ một tuần đến một tháng dao động trong khoảng 6 – 7,45%, trong khi kỳ hạn sáu tháng tiếp tục neo trên 7% kể từ tháng 12/2025, hiện ở mức 7,45%. Điều này cho thấy áp lực thanh khoản không chỉ mang tính ngắn hạn mà còn phản ánh kỳ vọng thận trọng của các tổ chức tín dụng về dòng tiền trung – dài hạn.

Tỷ giá hạ nhiệt, dư địa điều hành được mở rộng

Trái ngược với diễn biến "nóng lạnh" của lãi suất liên ngân hàng, thị trường ngoại hối trong tháng 1 lại ghi nhận xu hướng hạ nhiệt rõ rệt. Đến cuối tháng, tỷ giá trung tâm giảm khoảng 0,2% so với đầu năm, xuống 25.074 VND/USD.

Đáng chú ý, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng giảm về 25.918 VND/USD, mức thấp nhất kể từ cuối tháng 5/2025, tương ứng mức giảm 1,44% so với đầu năm. Trên thị trường tự do, tỷ giá cũng giảm khoảng 1,7%, về 26.475 VND/USD.

Diễn biến này cho thấy áp lực ngoại hối đã dịu lại đáng kể, tạo thêm dư địa cho NHNN chấp nhận để lãi suất ngắn hạn biến động trong biên độ rộng hơn mà không gây xáo trộn lớn tới ổn định tỷ giá.

Linh hoạt nhưng không nới lỏng đại trà. Theo các chuyên gia phân tích, chuỗi động thái hút – bơm đan xen cùng biến động mạnh của lãi suất liên ngân hàng trong tháng 1/2026 phản ánh rõ quan điểm điều hành của NHNN: ưu tiên kiểm soát thanh khoản ngắn hạn và giữ kỷ luật tiền tệ, thay vì hạ mặt bằng lãi suất một cách đồng loạt.

Việc chấp nhận để lãi suất liên ngân hàng "nhảy múa" trong bối cảnh tỷ giá ổn định cho thấy nhà điều hành đang chủ động cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và yêu cầu bảo toàn ổn định vĩ mô. Đây cũng là tín hiệu cho thấy chính sách tiền tệ năm 2026 nhiều khả năng sẽ tiếp tục được điều hành theo hướng linh hoạt, có chọn lọc, với trọng tâm là kiểm soát rủi ro hệ thống trong giai đoạn kinh tế bước vào chu kỳ mới.