Ngành Thuế làm sạch dữ liệu mã số thuế để tháo gỡ điểm nghẽn kinh doanh

 Hàng loạt doanh nghiệp "mất tích" tạo áp lực lớn lên môi trường kinh doanh

Cục Thuế vừa ban hành Quyết định số 595/QĐ-CT phát động chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh" trên phạm vi toàn quốc trong năm 2026. Chiến dịch được triển khai đồng bộ từ cấp trung ương đến địa phương với sự phối hợp của cơ quan đăng ký kinh doanh, công an, hải quan và chính quyền các cấp.

Theo cơ quan thuế, mục tiêu trọng tâm của chiến dịch là xử lý tình trạng người nộp thuế ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Đây là nhóm hồ sơ tồn đọng lớn nhiều năm qua, gây áp lực lên công tác quản lý và kéo dài thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ lâu nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống dữ liệu thuế. Không ít trường hợp phát hành hóa đơn điện tử nhưng không kê khai thuế, hoặc để hồ sơ giải thể kéo dài mà chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Theo đánh giá của ngành thuế, tình trạng này không chỉ làm tăng hồ sơ "tồn ảo", gây lãng phí nguồn lực quản lý mà còn tiềm ẩn nguy cơ gian lận hóa đơn, trốn thuế và thất thu ngân sách nhà nước.

Chính vì vậy, việc "làm sạch" dữ liệu mã số thuế được xem là bước đi cần thiết để minh bạch hóa môi trường kinh doanh, đồng thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp hoạt động thực chất và tuân thủ pháp luật.

Chiến dịch được chia làm 3 giai đoạn, tập trung xử lý hồ sơ tồn đọng và siết rủi ro thuế

Theo kế hoạch, chiến dịch sẽ được triển khai theo ba giai đoạn xuyên suốt năm 2026. Giai đoạn đầu kéo dài đến hết ngày 15/7/2026, tập trung kiện toàn bộ máy chỉ đạo, rà soát sơ bộ dữ liệu, chuẩn hóa thông tin người đại diện pháp luật, phân nhóm hồ sơ ban đầu và xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết tại từng địa phương.

Từ ngày 15/7 đến hết ngày 31/10/2026, ngành thuế sẽ bước vào giai đoạn cao điểm khi tập trung gửi thông báo, thư mời làm việc, hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục và xử lý các hồ sơ đơn giản có thể giải quyết nhanh. Đây cũng là giai đoạn cơ quan thuế ưu tiên xử lý dứt điểm những hồ sơ đã tồn đọng trên một năm, đồng thời tăng cường vận động và hỗ trợ người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ theo quy định.

Giai đoạn cuối từ ngày 1/11 đến hết ngày 31/12/2026 sẽ tập trung xử lý các hồ sơ phức tạp, kéo dài hoặc có dấu hiệu rủi ro cao. Những vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng sẽ được củng cố hồ sơ để chuyển cơ quan chức năng điều tra theo quy định pháp luật. Sau đó, toàn ngành sẽ tổng hợp, đánh giá và báo cáo kết quả tổng thể của chiến dịch.

Theo ngành thuế, toàn bộ hồ sơ tồn đọng trên hệ thống sẽ được rà soát lại trạng thái thực tế nhằm xử lý tình trạng dữ liệu "tồn ảo", tức các trường hợp đã ngừng hoạt động hoặc đã xử lý xong nhưng chưa được cập nhật trên hệ thống quản lý. Trong năm 2026, cơ quan thuế đặt mục tiêu tối thiểu 35% hồ sơ thuộc nhóm ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực mã số thuế sẽ được xử lý dứt điểm nếu đủ điều kiện theo quy định.

Bên cạnh đó, tối thiểu 80% người nộp thuế thuộc diện theo dõi sẽ được rà soát, cập nhật thông tin người đại diện pháp luật, địa chỉ liên hệ và dữ liệu quản lý nhằm phục vụ công tác kiểm soát và chuẩn hóa dữ liệu toàn ngành. Cơ quan thuế cũng sẽ tăng cường phát hiện các trường hợp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký để hướng dẫn hoàn thiện thủ tục giải thể hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định.

Đáng chú ý, 100% doanh nghiệp có phát hành hóa đơn điện tử nhưng không kê khai thuế sẽ bị rà soát, đánh giá rủi ro và phân nhóm xử lý. Những trường hợp có dấu hiệu mua bán hóa đơn, vi phạm pháp luật thuế hoặc có dấu hiệu hình sự sẽ được củng cố hồ sơ để chuyển cơ quan công an điều tra, khởi tố theo quy định. Với các doanh nghiệp không hợp tác hoàn thành nghĩa vụ thuế, ngành thuế cho biết sẽ thực hiện công khai thông tin theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Một điểm đáng chú ý khác là ngành thuế sẽ triển khai phương thức phân tầng rủi ro thay vì xử lý đồng loạt. Những hồ sơ đơn giản, đủ điều kiện sẽ được ưu tiên giải quyết nhanh để giảm thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp. Trong khi đó, các hồ sơ có dấu hiệu bất thường sẽ được kiểm soát chặt nhằm tránh việc lợi dụng giải thể hoặc khôi phục mã số thuế để hợp thức hóa hành vi vi phạm.

Ngành thuế cũng đặt mục tiêu từ quý II/2026 giảm thời gian giải quyết hồ sơ giải thể xuống còn không quá 4 tháng đối với hồ sơ đủ điều kiện xử lý, đồng thời giảm tối thiểu 20% số doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đăng ký phát sinh mới so với năm trước.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, chiến dịch lần này không chỉ nhằm xử lý hồ sơ tồn đọng mà còn hướng tới hiện đại hóa công tác quản lý thuế, nâng cao hiệu quả quản trị dữ liệu và tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn cho cộng đồng doanh nghiệp.