Ngày càng nhiều người "không thể đi du lịch mà thiếu ChatGPT"

Nghiên cứu từ Đại học RMIT Việt Nam cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách lên kế hoạch du lịch.

Một du khách đang lên kế hoạch cho kỳ nghỉ sắp tới lần lượt ghé trang Booking.com, tham khảo Google Maps, lướt qua Instagram để tìm cảm hứng, rồi mở ChatGPT. Chỉ trong vài giây, chatbot này đưa ra một lịch trình hoàn chỉnh: nên ở đâu, làm gì, thậm chí nên bỏ qua những địa điểm nào. Có được kế hoạch rõ ràng và mạch lạc như vậy, người này quyết định đóng các trang còn lại và làm theo gợi ý của AI.

Với nhiều người, đây đã trở thành cách quen thuộc để lên kế hoạch du lịch. Thay vì phải chuyển qua chuyển lại giữa nhiều trang web khác nhau để tìm điểm đến, so sánh lựa chọn và ghép nối lịch trình, ngày càng nhiều du khách giao cho AI làm hết bởi công nghệ này nhanh hơn, cá nhân hóa hơn và giàu tính tương tác hơn.

AI - "lối tắt" để ra quyết định

Theo Tiến sĩ Alrence Halibas, giảng viên cấp cao ngành Digital Marketing tại Đại học RMIT và tác giả chính của bài báo khoa học "I can't travel without ChatGPT: Trends, insights, and future research directions of Gen AI in travel planning" (tạm dịch: Không thể đi du lịch mà thiếu ChatGPT: Xu hướng, hiểu biết và hướng nghiên cứu tiếp theo cho ứng dụng AI tạo sinh trong lên kế hoạch du lịch), sự xuất hiện của AI trong du lịch đánh dấu một thay đổi căn bản trong hành vi người tiêu dùng.

"Đang có sự chuyển dịch từ thói quen lên kế hoạch dựa trên tìm kiếm thông tin sang ra quyết định với sự hỗ trợ của AI. Du khách không chỉ tiếp cận thông tin mà đang đồng sáng tạo chuyến đi của mình cùng AI", bà cho biết.

Tại Việt Nam, nơi mức độ tiếp cận công nghệ số cao và người tiêu dùng Gen Z rất thành thạo công nghệ, các công cụ AI đang nhanh chóng thâm nhập vào quá trình ra quyết định du lịch. Từ những chuyến đi ngắn cuối tuần đến du lịch khám phá nước ngoài, người trẻ dùng AI để tạo lịch trình, so sánh lựa chọn và tìm các trải nghiệm phù hợp với sở thích cá nhân.

Nghiên cứu của RMIT cho thấy AI tạo sinh giúp tăng mức độ cá nhân hóa trong lập kế hoạch du lịch, rút ngắn thời gian ra quyết định, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thông tin với nhiều ngôn ngữ và bối cảnh khác nhau.

Theo Tiến sĩ Timothy McBush Hiele, giảng viên ngành Kinh doanh và Công nghệ Đại học RMIT, những lợi ích này đặc biệt hấp dẫn với người trẻ.

"Gen Z mong có được trải nghiệm tức thời, cá nhân hóa và liền mạch. AI đáp ứng rất sát những kỳ vọng đó, nên việc họ dùng AI để lên kế hoạch du lịch là điều tự nhiên", ông nói.

Niềm tin vẫn là yếu tố then chốt

Dù AI mang lại nhiều lợi ích, song nghiên cứu của RMIT cũng chỉ ra rằng niềm tin, quyền riêng tư và độ chính xác vẫn là những mối quan ngại lớn. Du khách tìm đến AI vì sự tiện lợi nhưng họ vẫn thận trọng trước nguy cơ thông tin sai lệch và cách dữ liệu được khai thác.

Rủi ro từ thông tin không chính xác đặt ra nhiều hệ quả đối với các công ty lữ hành. Khi gợi ý do AI đưa ra không đúng, chẳng hạn như giờ mở cửa chưa được cập nhật hoặc mô tả dễ gây hiểu nhầm, du khách thường không đổ lỗi cho công nghệ. Ngay cả khi thông tin đến từ AI, sự thất vọng vẫn có thể hướng về doanh nghiệp hoặc điểm đến.

"Niềm tin quyết định việc du khách có tiếp tục sử dụng AI hay không. Khi các gợi ý từ AI bị xem là kém tin cậy, khoảng cách giữa kỳ vọng của du khách và trải nghiệm du lịch thực tế sẽ rất khó kiểm soát", Tiến sĩ Stanley Teck Lee Yap, Phó chủ nhiệm nhóm ngành Cử nhân Kinh doanh tại RMIT Việt Nam, nhận định.

Công ty du lịch cần làm gì?

Với những người làm trong ngành du lịch và khách sạn, sự phổ biến của việc dùng AI lập kế hoạch du lịch không đồng nghĩa với việc họ phải từ bỏ các kênh thông tin truyền thống, nhưng họ sẽ phải thích ứng với tình hình mới.

Trước hết, tính rõ ràng, độ tin cậy và minh bạch của thông tin là yếu tố then chốt. AI phụ thuộc vào dữ liệu nhất quán và được cập nhật thường xuyên để đưa ra thông tin tổng hợp. Nếu doanh nghiệp đăng tải mô tả mâu thuẫn, chính sách lỗi thời hoặc ngôn ngữ marketing mơ hồ, nguy cơ thông tin bị bóp méo sẽ tăng lên.

Thứ hai, doanh nghiệp cần sẵn sàng cho những khách hàng đã được AI tư vấn. Du khách có thể đến với lịch trình hoặc kỳ vọng do AI "nhào nặn", và đội ngũ nhân sự cần biết cách trao đổi về những kỳ vọng đó một cách xây dựng và tôn trọng.

Thứ ba, việc thiết kế cho mức độ chấp nhận AI cũng rất quan trọng. Khi sự chấp nhận và e ngại AI tồn tại song song, doanh nghiệp nên tích hợp các yếu tố hướng dẫn như gợi ý, so sánh hay tính năng dùng thử để hỗ trợ khách hàng ra quyết định tự tin hơn.

Cuối cùng, tính khác biệt giờ đây quan trọng hơn bao giờ hết. Những trải nghiệm được trình bày rõ ràng, gắn với văn hóa địa phương và bối cảnh cụ thể sẽ có nhiều cơ hội được giữ lại trong bối cảnh AI có xu hướng "đồng hóa" các lựa chọn.

"AI đang trở thành một yếu tố chi phối cách du khách hiểu và ra quyết định về thế giới xung quanh. Để tác động vào quá trình đó, các công ty du lịch cần làm cho sản phẩm và dịch vụ của họ rõ ràng, chính xác, khác biệt và có hướng dẫn đầy đủ", Tiến sĩ Halibas nói.

Khi AI ngày càng thâm nhập sâu hơn vào hành trình du lịch, các doanh nghiệp còn cần chủ động tích hợp AI vào hoạt động.

Theo Tiến sĩ Justin Matthew Pang, Chủ nhiệm cấp cao bộ môn Quản trị du lịch và khách sạn tại Đại học RMIT, các doanh nghiệp du lịch Việt Nam nên thiết kế những trải nghiệm có ứng dụng AI một cách minh bạch và đáng tin cậy, cung cấp những gợi ý được cá nhân hóa và phù hợp với bối cảnh, đồng thời kết hợp hiệu quả của công nghệ với chuyên môn con người.

Ông nhấn mạnh vào tầm quan trọng của sự cân bằng. "Tương lai không phải AI thay thế con người, mà là AI làm việc cùng con người để nâng cao trải nghiệm du lịch", ông nói.

Khi AI tạo sinh tiếp tục phát triển, việc lên kế hoạch du lịch ngày càng trở nên trực quan, mang tính trò chuyện và cá nhân hóa hơn. Trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, đây là cơ hội để kết nối tốt hơn với nhóm du khách thuộc thế hệ "người bản địa kỹ thuật số", đồng thời vẫn đề cao độ tin cậy, tính minh bạch và trải nghiệm người dùng.