Ngày của Mẹ: Lời ru âm thầm nối những yêu thương

Ký ức đẹp trong vòng tay mẹ

Nhiều người khi lớn lên vẫn nhớ tiếng mẹ hát ru những đêm còn nhỏ, có khi chỉ là tiếng mẹ vỗ về lúc ngủ, tiếng võng đưa hay vài câu ca dao quen thuộc. Những điều rất giản dị ấy lại khiến tuổi thơ của một đứa trẻ trở nên ấm áp hơn.

Hoa hậu Việt Nam Đặng Thị Ngọc Hân hiện đã là mẹ của một em bé gần một tuổi. Chị cho biết mình thường hát ru, đọc thơ và đọc sách cho con nghe trước khi đi ngủ. Với chị, lời ru là một phần ký ức tuổi thơ rất đẹp mà chị muốn dành lại cho con mình.

"Tôi tin rằng những điều đó không chỉ giúp bé cảm thấy an toàn, gần gũi mà còn nuôi dưỡng cảm xúc và tâm hồn của con từ rất sớm", chị chia sẻ.

Theo Ngọc Hân, mỗi khi con quấy khóc hay khó ngủ, chỉ cần nghe giọng mẹ đọc sách nhẹ nhàng là bé sẽ dần bình tĩnh lại. Điều khiến chị xúc động hơn cả là bản thân mình cũng từng lớn lên trong những lời ru của bà và mẹ. Đó là những ký ức dịu dàng mà đến khi trưởng thành vẫn không thể quên.

Hoa hậu các Dân tộc Việt Nam 2022 Nông Thúy Hằng cũng duy trì thói quen hát ru con vào mỗi tối. "Mình vẫn cố gắng dành cho con những phút giây nhẹ nhàng đó, dù đôi khi khá mệt hoặc bận. Khi được nghe lời ru, bé không chỉ dễ ngủ hơn mà còn cảm nhận được sự yêu thương và kết nối từ mẹ", chị nói.

Theo Thúy Hằng, những âm thanh quen thuộc, nhẹ nhàng ấy giúp trẻ làm quen với ngôn ngữ và cảm xúc từ rất sớm. Nếu thiếu đi lời ru, có thể trẻ sẽ ít có những khoảnh khắc gần gũi và dịu dàng trong tuổi thơ đầu đời.

Tiếng hát từ trái tim nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ

Lời ru hôm nay cũng hiện diện trong nhiều lớp học mầm non như một cách để trẻ cảm nhận sự yêu thương và an toàn trong những năm đầu đời.

Cô giáo Hoàng Thị Xuân - Giáo viên Trường Mầm non Bình Minh (Phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết dù trải qua nhiều thay đổi trong phương pháp giáo dục, chị vẫn luôn sử dụng âm nhạc để ru trẻ trước giờ ngủ.

"Các cô thường cho trẻ nằm thư giãn và bật nhạc ru ngủ nhẹ nhàng, giúp trẻ dễ đi vào giấc ngủ. Nhưng với những bạn nhỏ mới đi học, còn quấy khóc hay khó ngủ, các cô sẽ bế, vỗ về và hát ru trực tiếp để trẻ cảm thấy yên tâm hơn", cô chia sẻ.

Theo cô Xuân, trẻ vẫn thích được nghe cô hát ru trực tiếp hơn là nghe nhạc mở sẵn. Bởi giọng hát của người lớn mang đến cảm giác gần gũi, tình cảm và an toàn mà các thiết bị công nghệ khó có thể thay thế.

Hơn 24 năm đứng lớp, cô nhận ra rằng gia đình giữ vai trò rất quan trọng trong việc duy trì thói quen nghe hát ru cho trẻ. Nếu ở nhà bố mẹ, ông bà thường xuyên hát ru hoặc cho trẻ nghe những làn điệu ru nhẹ nhàng trước khi ngủ, trẻ sẽ cảm thấy quen thuộc, dễ ngủ và có sự gắn kết tình cảm nhiều hơn.

"Việc duy trì lời ru không chỉ giúp trẻ ngủ ngon mà còn góp phần nuôi dưỡng tình cảm gia đình và giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống cho trẻ từ nhỏ" - Cô nói.

Trẻ em hôm nay có thể lớn lên cùng điện thoại thông minh, máy tính bảng và những bài nhạc phát tự động. Nhưng dường như càng đủ đầy vật chất, con người lại càng thiếu đi những điều giản dị từng nuôi dưỡng tâm hồn bao thế hệ.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển - Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Văn hóa Truyền thống cho rằng, lời ru là một di sản văn hóa phi vật thể vô cùng quý giá của dân tộc Việt Nam. Đó không đơn thuần là tiếng hát ru trẻ ngủ mà còn là nơi lưu giữ đạo lý, tình cảm gia đình và cốt cách người Việt qua nhiều thế hệ. Trong những câu hát mộc mạc ấy có tình yêu quê hương, có lòng hiếu thảo, có sự bao dung và cả cách làm người mà cha ông gửi gắm cho con cháu.

"Ngày xưa có những người mẹ không biết chữ nhưng lại thuộc rất nhiều câu hát ru. Họ không dạy con bằng sách vở mà bằng chính tiếng hát từ trái tim mình", ông chia sẻ.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh, giá trị lớn nhất của lời ru nằm ở việc nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ. Một đứa trẻ khi còn rất nhỏ chưa hiểu được ngôn từ nhưng hoàn toàn có thể cảm nhận được hơi ấm, sự che chở và tình yêu thương qua giọng hát của mẹ. Chính điều đó tạo nên cảm giác bình an đầu tiên trong cuộc đời mỗi con người.

Trẻ lớn lên trong lời ru thường giàu cảm xúc hơn, biết yêu thương hơn và có sự gắn kết sâu sắc hơn với gia đình, quê hương. Đây là điều mà không một thiết bị công nghệ hay lớp học kỹ năng nào có thể thay thế hoàn toàn.

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng lời ru đang dần mai một trong đời sống hiện đại. Ngày nay, nhiều gia đình thay tiếng ru của mẹ bằng điện thoại, tivi hay những bản nhạc mở sẵn. Người lớn bận rộn với công việc, trẻ em tiếp xúc công nghệ từ sớm nên không còn nhiều không gian cho những câu hát dân gian giản dị như trước.

Sự thay đổi của mô hình gia đình cũng khiến khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn hơn. Nhiều đứa trẻ không còn được lớn lên bên bà, bên mẹ trong tiếng võng đưa quen thuộc. Và khi một thế hệ không còn thuộc lời ru để hát cho con nghe, cũng đồng nghĩa một phần ký ức văn hóa dân tộc đang dần mất đi.

Ngày của Mẹ vì thế còn là dịp để mỗi người nhìn lại giá trị của gia đình, của tình mẫu tử và những điều giản dị từng nuôi lớn tâm hồn bao thế hệ người Việt.