Nghệ An: Học sinh tự chế, tàng trữ và sử dụng pháo nổ trái phép gia tăng

Dịp cận Tết Nguyên đán, tình trạng học sinh tự chế, tàng trữ và sử dụng pháo nổ trái phép tại Nghệ An đang có dấu hiệu gia tăng với diễn biến phức tạp.

Dù đã bị xử phạt hành chính và sức khỏe các em bị ảnh hưởng, nhưng điều đáng nói vấn nạn này như hồi chuông cảnh báo về sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục các em chấp hành pháp luật và bảo vệ tính mạng của bản thân.

Ẩn họa từ pháo tự chế

Đầu tháng 1/2026, Công an xã Thiên Nhẫn đã phát hiện em N.G.H (sinh năm 2008, học sinh lớp 12) tàng trữ 20 ống trụ nhựa và 5 ống trụ giấy nghi là pháo tự chế, tổng trọng lượng 2,1 kg. Dù khai nhận chỉ chế tạo để sử dụng cá nhân và mới vi phạm lần đầu, H. vẫn phải chịu mức xử phạt hành chính 10 triệu đồng. Đây là một cái giá quá đắt và là bài học cảnh tỉnh cho học sinh về hậu quả pháp lý của hành vi này.

Không chỉ ở Thiên Nhẫn, tại phường Vinh Lộc, lực lượng chức năng cũng đã vận động hai em L.Đ.C (sinh năm 2009) và N.V.B.Q (sinh năm 2011) giao nộp 21 quả pháo tự chế cùng nhiều nguyên liệu cuốn pháo. Trước đó, vào cuối năm 2025, Công an xã Bạch Hà đã bắt giữ 3 đối tượng, thu giữ hàng loạt tiền chất, thuốc pháo và dụng cụ chế tạo nguy hiểm.

Công an xã Hợp Minh cũng phát hiện học sinh P.Đ.T.S (sinh năm 2012) chế tạo pháo nổ để bán cho học sinh khác trong trường học, thu giữ 3.000 quả pháo nổ có khối lượng 45kg và 3kg tiền chất thuốc pháo. Chỉ cần sơ suất nhỏ trong quá trình bảo quản hoặc thử nghiệm cũng có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của bản thân và những người xung quanh.

Trước thực trạng trên, lực lượng công an các địa phương đã chủ động thông báo cho nhà trường để phối hợp quản lý, giáo dục. Hai vụ việc trên cũng được coi là bài học cảnh báo cho học sinh và người dân trên địa bàn về hậu quả pháp lý và mức độ nguy hiểm của việc chế tạo, tàng trữ pháo nổ trái phép.

Do hành vi tự chế pháo hết sức nguy hiểm, trong khi đa số các vụ tai nạn do pháo tự chế xảy ra ở lứa tuổi học sinh, lực lượng công an xã đã đăng công khai vụ việc và cảnh báo về lỗi vi phạm này. Qua đó, khuyến cáo người dân chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật, tuyệt đối không tàng trữ, mua bán, sử dụng các loại pháo nổ trái phép dưới mọi hình thức.

Cần sự chung tay của gia đình và cộng đồng

Trước tình trạng học sinh dễ bị lôi kéo bởi sự tò mò và các loại hóa chất trôi nổi trên mạng, lực lượng công an các địa phương tại Nghệ An đã phối hợp chặt chẽ với nhà trường và ngành chức năng triển khai đợt cao điểm tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống pháo nổ.

Thay vì những bài giảng lý thuyết khô khan, công tác tuyên truyền năm nay được đổi mới sinh động, phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

Tại xã Hợp Minh, Trường Trung học cơ sở Hoàng Tá Thốn sử dụng tiểu phẩm do chính học sinh dàn dựng để lột tả chân thực sự nguy hiểm của pháo tự chế và các hệ lụy pháp lý.

Theo cô Nguyễn Thị Hồng Vinh - Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Hoàng Tá Thốn, cho biết: "Môi trường học đường - nơi tập trung đông học sinh, lứa tuổi dễ tò mò, thiếu kinh nghiệm sống và chưa lường hết được hậu quả của hành vi vi phạm. Việc phối hợp với Công an giúp trang bị cho học sinh một "lá chắn" vững chắc trước những cám dỗ nguy hiểm. Mục tiêu cốt lõi là giúp các em nhận thức rõ: "Pháo tự chế không phải trò chơi, mà là hành vi vi phạm pháp luật."

Sau các buổi tuyên truyền, học sinh không chỉ cam kết không vi phạm mà còn trở thành những "tuyên truyền viên nhỏ tuổi" lan tỏa thông điệp đến gia đình và cộng đồng.

Tại xã Thiên Nhẫn, Công an xã cùng Viện Kiểm sát Nhân dân đồng loạt tổ chức các buổi phổ biến pháp luật cho học sinh các trường Tiểu học và Trung học cơ sở trên địa bàn. Thông qua các buổi tuyên truyền, giáo viên và học sinh được phổ biến những kiến thức pháp luật cơ bản, được trang bị thêm kỹ năng bảo vệ bản thân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Ở xã Quỳnh Văn, với thông điệp “Tết này mang kiến thức về cho mẹ - đừng mang ‘phiền muộn’ về cho cha!”, Công an xã cũng vừa phối hợp với Tổ địa bàn - Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh) tổ chức buổi tuyên truyền pháp luật về phòng, chống pháo nổ tại Trường Trung học cơ sở Quỳnh Tân. Thông qua hoạt động này, học sinh được nhận diện các loại pháo, hiểu rõ sự nguy hiểm chết người của pháo tự chế và các chế tài xử lý nghiêm khắc đối với hành vi chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo trái phép. Cách tiếp cận này đã giúp nhiều học sinh tự nguyện giao nộp pháo và nguyên liệu đang cất giấu.

Dù lực lượng chức năng nỗ lực ra quân, công tác quản lý vẫn gặp khó khăn do địa bàn rộng và việc mua bán hóa chất trên không gian mạng diễn biến phức tạp.

Thiếu tá Nguyễn Văn Quảng - Trưởng Công an xã Quỳnh Văn, nhấn mạnh sự giám sát từ phụ huynh là yếu tố then chốt. Cha mẹ cần đặc biệt lưu tâm nếu con trẻ có biểu hiện tìm mua hóa chất, vật liệu lạ trên mạng để kịp thời ngăn chặn những tai nạn đáng tiếc.

Công an cũng khuyến cáo phụ huynh và các nhà trường thường xuyên quan tâm, quản lý, định hướng cho con em mình; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi tò mò, học theo những nội dung nguy hiểm trên không gian mạng, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật, bảo đảm an toàn cho cộng đồng.

Cuộc chiến với pháo tự chế không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự đồng lòng của toàn xã hội. Bằng sự quyết liệt của lực lượng công an, sự sáng tạo của nhà trường và sự sát sao từ gia đình, hy vọng nhiều gia đình được đón Tết bình an và không có những nỗi đau do pháo gây ra.