Nghệ sĩ Mai Chung kể chuyện Huế bằng dân ca cổ và những thước phim
Nghệ sĩ Mai Chung
Là nhạc công kiêm ca sĩ tại Nhà hát Ca kịch Huế, nghệ sĩ Mai Chung đã kiên trì giữ lửa cho dòng nhạc cổ truyền bằng tư duy cởi mở. Hành trình của chị như một nhịp cầu, đưa di sản ca Huế đến gần hơn với công chúng, nhất là người trẻ.
Nghệ sĩ Mai Chung chia sẻ, tình yêu nghệ thuật của chị bắt nguồn từ gia đình. Mẹ chị, nghệ sĩ Hằng Hoa, từng công tác tại Đoàn Văn công Quân khu 4 và Đoàn Văn công Bình Trị Thiên, đã tham gia nhiều hội diễn và giành được nhiều huy chương. Những năm tháng mẹ gắn bó với sân khấu đã trở thành ký ức tuổi thơ, nuôi dưỡng tình yêu của Mai Chung với lời ru, câu hò và điệu lý xứ Huế.
Khi theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp, Mai Chung chọn gắn bó với ca Huế, dân ca Huế và đàn nguyệt. Điểm đặc biệt là chị chơi đàn bằng tay trái, cách chơi được hình thành từ những ngày đầu học đàn với thầy Tiến Dũng tại Huế. Việc làm quen với thế tay khác biệt không dễ dàng, nhưng bằng sự kiên trì, chị dần làm chủ cây đàn và tìm được cách thể hiện phù hợp.

Hai mẹ con nghệ sĩ Hằng Hoa - nghệ sĩ Mai Chung
Với Mai Chung, tiếng hát và tiếng đàn có mối liên hệ chặt chẽ. Việc hiểu kỹ thuật đàn nguyệt giúp chị cảm nhận rõ hơn giai điệu, nhịp điệu và cách thể hiện từng câu ca. Ngược lại, kinh nghiệm ca hát giúp tiếng đàn không chỉ giữ vai trò đệm mà còn góp phần truyền tải cảm xúc của tác phẩm.
170 MV lưu giữ những giai điệu quê hương
Về công tác tại Nhà hát Ca kịch Huế từ năm 2016, bên cạnh công việc chuyên môn là đệm đàn cho các nghệ sĩ, Mai Chung luôn trăn trở về việc bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật truyền thống. Theo chị, ca Huế là di sản quý giá, nhưng các sản phẩm được đầu tư bài bản về hình ảnh để giới thiệu trên nền tảng số vẫn còn hạn chế.
Từ đó, chị quyết định dành tiền tích lũy sau những chuyến đi diễn để thực hiện các MV âm nhạc. Trong khoảng 6-7 năm, Mai Chung cùng ê-kíp của đạo diễn Philip Phạm sản xuất khoảng 170 MV thuộc nhiều dòng nhạc, trong đó có gần 50 sản phẩm về ca Huế và dân ca Huế.
Nhiều sản phẩm của chị đã ghi dấu ấn trong lòng công chúng như MV Chầu văn Huế, Vè Mẹ Suốt và các ca khúc mang âm hưởng quê hương như Huế buồn chiều mưa, Cố kinh, Tình quê... Để ghi lại cảnh sắc sông Hương và không gian văn hóa cố đô, chị cùng ê-kíp nhiều lần thức dậy từ 2-3 giờ sáng, tìm những góc quay phù hợp.
Không chỉ dừng ở cách thể hiện truyền thống, Mai Chung còn thử nghiệm những bản phối mới, kết hợp âm thanh điện tử để thu hút người nghe trẻ. Tuy nhiên, chị cho rằng việc làm mới cần dựa trên sự am hiểu chất liệu gốc. Theo chị, người nghệ sĩ phải nắm vững bản sắc của ca Huế trước khi tìm cách thể hiện bằng ngôn ngữ âm nhạc đương đại.
Ca Huế kết hợp với rap trong "Thuyền chèo lơ lửng bên bờ cố kinh"
Tối 19/10, nghệ sĩ Mai Chung ra mắt MV Thuyền chèo lơ lửng bên bờ cố kinh. Ca khúc do nhạc sĩ trẻ Trúc Đồng (sinh năm 1999) sáng tác và dành riêng cho giọng hát của chị. Tác phẩm được anh ấp ủ trong 3 năm, sau khi biết đến các sản phẩm âm nhạc của Mai Chung. Anh là người miền Tây nhưng rất đắm say ca Huế và yêu mến tiếng hát của Mai Chung. Anh cũng chính là người thể hiện phần rap trong MV

Nhạc sĩ Trúc Đồng - tác giả ca khúc và cũng là người thể hiện phần rap trong MV
Ca khúc kết hợp chất liệu ca Huế như Lý chiều chiều, Lý hoài nam và Hành vân trong cấu trúc tân nhạc. Dưới góc nhìn của đạo diễn Philip Phạm, MV tái hiện không gian cổ kính của Huế, với hình ảnh con thuyền trên dòng sông Hương.
Với Mai Chung, đây không chỉ là thử nghiệm âm nhạc mà còn là dịp để những người có chung tình yêu với văn hóa Huế gặp gỡ và đồng cảm. Sự kết nối giữa người sáng tác trẻ và nghệ sĩ biểu diễn giúp chất liệu truyền thống được tiếp cận bằng cách thể hiện mới.
Những trải nghiệm trong cuộc sống cũng giúp Mai Chung cảm nhận sâu hơn từng câu hát, khoảng lặng của ca khúc, từ đó chị truyền tải cảm xúc của tác phẩm một cách chân thực hơn.
Bền lòng với nghệ thuật truyền thống
Việc tự đầu tư sản xuất MV và quảng bá sản phẩm cá nhân khiến Mai Chung gặp không ít khó khăn về kinh phí. Dù vậy, chị vẫn tiếp tục công việc đã chọn, xem đó là cách góp sức gìn giữ và giới thiệu văn hóa quê hương.
Hành trình của Mai Chung cũng cho thấy những nỗ lực cần thiết để nghệ thuật truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Bên cạnh sự chủ động của nghệ sĩ, ca Huế cần thêm không gian biểu diễn phù hợp, sự hỗ trợ trong quảng bá và sự quan tâm của công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
"Tôi nghĩ nghề đã chọn mình", Mai Chung chia sẻ. Từ tiếng đàn nguyệt tay trái đến hàng trăm MV đã thực hiện, chị đang tìm cách để những làn điệu ca Huế không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục đến với người nghe hôm nay.