Nghị định 349 thay đổi cách xác định giá gói thầu, nâng hạn mức chỉ định thầu

Chiều 1/10, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị phổ biến quy định mới của Nghị định số 349/2026/NĐ-CP và công tác tài chính về xuất xứ hàng hóa năm 2026.

Tham dự hội nghị có ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu; bà Tào Thị Kim Vân, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính; đại diện Bộ Tài chính cùng cán bộ, công chức làm công tác kế toán, tài chính của các đơn vị thuộc Bộ Công Thương.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thanh Hải cho biết công tác tài chính luôn được Cục Xuất nhập khẩu quan tâm, nhất là trong bối cảnh thực hiện phân cấp, phân quyền, thay đổi chức năng, nhiệm vụ của tổ chức và xuất hiện những quy định mới liên quan đến hoạt động đấu thầu.

Theo ông Hải, việc tổ chức hội nghị nhằm giúp cán bộ, công chức cập nhật những quy định mới về lựa chọn nhà thầu, đồng thời nắm bắt các nội dung liên quan đến lập dự toán, thanh toán và công tác tài chính nói chung để triển khai đúng quy định.

Báo giá phải lên hệ thống, giá lệch trên 30% có thể bị loại

Một trong những thay đổi đáng chú ý của Nghị định 349 là cách xác định giá gói thầu thông qua báo giá. Theo quy định mới, chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Đơn vị quan tâm gửi báo giá trên hệ thống trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu.

Trường hợp có nhiều hơn một báo giá, giá trung bình của các báo giá được sử dụng để xác định giá. Nếu một báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có mức giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá hoặc hạng mục đó khi xác định giá trung bình. Quy định mới làm rõ hơn quy trình thu thập và xử lý báo giá trong quá trình xác định giá gói thầu, đồng thời tăng yêu cầu về tính công khai, minh bạch của thông tin đầu vào.

Trao đổi về những thay đổi này, bà Tào Thị Kim Vân, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, cho rằng việc cập nhật quy định về đấu thầu và tài chính là cần thiết trong bối cảnh các chế độ, chính sách thường xuyên được sửa đổi và việc phân cấp, phân quyền đang được đẩy mạnh.

Theo bà Vân, bên cạnh việc nắm những quy định mới, các đơn vị cần chú trọng kinh nghiệm thực tế trong quá trình triển khai, đặc biệt là những nội dung phải cập nhật trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Đối với các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước, những thay đổi này có liên quan trực tiếp đến khâu lập dự toán, xác định giá gói thầu và tổ chức lựa chọn nhà thầu. Việc yêu cầu báo giá được thực hiện trên hệ thống cũng giúp quá trình thu thập, so sánh và xác định giá có cơ sở kiểm tra, đối chiếu rõ hơn.

Nghị định 349 cũng nâng hạn mức mua sắm nhỏ mà thủ trưởng cơ quan, đơn vị được tự quyết định từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng. Với các khoản mua sắm không quá 100 triệu đồng, đơn vị không phải thực hiện một số điều kiện và quy trình lựa chọn nhà thầu như đối với các gói thầu thông thường, nhưng vẫn phải bảo đảm hóa đơn, chứng từ đầy đủ và chịu trách nhiệm về quyết định mua sắm.

Hạn mức chỉ định thầu được điều chỉnh

Một thay đổi khác đáng chú ý là Nghị định 349 điều chỉnh hạn mức áp dụng chỉ định thầu. Theo đó, đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án, giá gói thầu không quá 1 tỷ đồng được áp dụng chỉ định thầu, thay vì mức 500 triệu đồng trước đây.

Đối với gói thầu dịch vụ tư vấn thuộc dự án, hạn mức được nâng từ 800 triệu đồng lên 3 tỷ đồng. Với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp thuộc dự án, hạn mức được nâng lên 3 tỷ đồng.

Nghị định cũng bổ sung một số trường hợp có thể áp dụng chỉ định thầu. Trong đó có những gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, mời quan tâm hoặc mời sơ tuyển nhưng không có nhà thầu tham dự, hoặc tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng yêu cầu. Một số trường hợp có tính chất đặc thù về chuyên môn, kỹ thuật, công nghệ hoặc thị trường cung ứng cũng được bổ sung.

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Phương Nhung, Chuyên viên chính Cục Quản lý đấu thầu, Bộ Tài chính, trực tiếp phổ biến các điểm mới của Nghị định 349, tập trung vào những nội dung mà các đơn vị cần lưu ý trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu.

Theo đó, bên cạnh quy định về báo giá và hạn mức chỉ định thầu, Nghị định còn có những nội dung liên quan đến quản lý thực hiện hợp đồng, giám sát thường xuyên, giải quyết kiến nghị và xử lý tình huống trong đấu thầu.

Việc cập nhật các quy định này có ý nghĩa trực tiếp đối với cán bộ thực hiện công tác đấu thầu, bởi những tình huống phát sinh trong quá trình lựa chọn và thực hiện hợp đồng đòi hỏi phải được xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự và căn cứ pháp lý.

Bà Tào Thị Kim Vân cho rằng việc cập nhật và chia sẻ kinh nghiệm thực tế cần được thực hiện thường xuyên. Bà đề nghị Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục tổ chức các hội nghị phổ biến quy định theo quý, 6 tháng hoặc hằng năm, đồng thời tăng cường trao đổi, rút kinh nghiệm về những nội dung cần triển khai trong thời gian tới.

Từ đấu thầu đến xuất xứ hàng hóa

Cùng với các nội dung về đấu thầu và tài chính, công tác xuất xứ hàng hóa cũng nằm trong chương trình cập nhật của Cục Xuất nhập khẩu tại hội nghị. Đây là lĩnh vực có liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào các hiệp định thương mại tự do và phải đáp ứng các quy tắc xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế quan.

Cục Xuất nhập khẩu hiện là đơn vị tham mưu và tổ chức thực thi pháp luật trong các lĩnh vực xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, thương mại biên giới, xuất xứ hàng hóa và logistics. Việc cập nhật quy định vì vậy không chỉ đặt ra đối với cán bộ thực hiện công tác quản lý nhà nước mà còn liên quan đến việc hướng dẫn doanh nghiệp xuất khẩu và địa phương.

Từ góc độ quản lý nội bộ, ông Trần Thanh Hải cho rằng việc phổ biến các quy định mới giúp cán bộ, công chức có thêm cơ sở để thực hiện đúng các quy định về tài chính, đấu thầu và các nhiệm vụ chuyên môn được giao.

Trong khi đó, bà Tào Thị Kim Vân nhấn mạnh việc tổ chức các hội nghị chuyên đề là cần thiết để các đơn vị cùng cập nhật quy định, trao đổi những vướng mắc trong thực tế và thống nhất cách triển khai.

Cục Xuất nhập khẩu cho biết sẽ tiếp tục phối hợp tổ chức các hoạt động phổ biến quy định liên quan đến xuất xứ hàng hóa cho doanh nghiệp xuất khẩu và các địa phương. Việc cập nhật đồng thời quy định về đấu thầu, tài chính và xuất xứ hàng hóa được đặt trong yêu cầu chung là nâng cao tính chủ động của cán bộ, đơn vị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đồng thời hạn chế những sai sót phát sinh khi các quy định mới được áp dụng.