Người phụ nữ "mang nghĩa tình trên vai"
Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy (bìa phải) cùng đoàn thiện nguyện đến thăm và tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Đèo, ở xã Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (cũ)
Trải qua 20 năm lặn lội đi tìm hài cốt của người cha liệt sĩ, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Hưng Yên, thấu hiểu nỗi lòng của những gia đình đang ngóng chồng, mong con. Ở tuổi 60, người phụ nữ ấy vẫn nỗ lực không mệt mỏi hỗ trợ các gia đình liệt sĩ.
Nỗi đau riêng hóa thành sứ mệnh
Có những nỗi đau không phai nhạt theo năm tháng mà lặng lẽ khắc sâu vào tâm khảm. Với bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, nỗi đau ấy là ký ức về người cha hy sinh khi bà mới 5 tháng tuổi. Năm 1974, giấy báo tử của cha bà được gửi về gia đình với dòng chữ: Liệt sĩ hy sinh năm 1969 tại Phổ Cường, Đức Phổ, Quảng Ngãi. "Không được biết mặt cha, không một lần được cha ôm vào lòng, lớn lên, tôi đau đáu với việc phải tìm đưa cha về với đất mẹ. Cứ mỗi dịp nghỉ hè, tôi lại lặn lội vào các nghĩa trang ở miền Trung. Không có chuyên môn và cũng không có nhiều thông tin, hành trình ấy kéo dài suốt 20 năm", bà Thủy bộc bạch.
Phải đến năm 2009, tình cờ đọc được thông tin trên báo chí, bà Thủy mới biết cách liên hệ với cơ quan chức năng để giải mã phiên hiệu đơn vị "KN" của cha. Có được "chìa khóa" quan trọng ấy, bà lặn lội vào Bộ Tư lệnh Quân khu 5 xin trích lục hồ sơ rồi tìm đến tận nhà từng cựu chiến binh để xác minh. Sau bao gian nan, bà đã tìm được hài cốt của cha mình tại nhà một hộ dân ở xã Phổ Cường, tỉnh Quảng Ngãi (cũ). Hành trình 20 năm tìm kiếm hài cốt của cha, bà thấu hiểu nỗi khắc khoải của những gia đình liệt sĩ chưa tìm được người thân. Bởi vậy, khi nhận quyết định nghỉ hưu năm 2023, bà Thủy đã xin gia nhập Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), với mong muốn đồng hành, hỗ trợ các gia đình liệt sĩ.

Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Hưng Yên, cùng các thành viên trong Hội rà soát thông tin các liệt sĩ
Những bước chân nối nhịp tri ân
Ở tuổi 60, người phụ nữ này dường như làm việc không có ngày nghỉ. Bất kể ngày hay đêm, hễ nhận được cuộc gọi thông tin về liệt sĩ hay có gia đình cần hỗ trợ, bà lại lập tức bắt tay vào việc. Nhiều đêm, người phụ nữ ấy vẫn cặm cụi đối chiếu từng dòng hồ sơ đến 1-2 giờ sáng. Trong 3 năm qua, bà đã đặt chân đến hơn 60 nghĩa trang, từ Cà Mau, Quảng Nam, Quảng Trị đến Lào Cai... Bà đã chụp lại hàng chục ngàn bia mộ, đăng tải lên mạng xã hội để kết nối thông tin; trực tiếp tư vấn, hướng dẫn thủ tục cho hơn 300 thân nhân liệt sĩ; phối hợp đưa gần 40 liệt sĩ trở về quê hương.
"Tôi chỉ mong có sức khỏe, còn sức là tôi còn đi, còn làm. Đặt mình vào vị trí của người thân liệt sĩ thì không khó khăn nào là mình không vượt qua được. Giúp được một liệt sĩ trở về, nhìn thấy giọt nước mắt nguôi ngoai của gia đình, tôi thấy cuộc đời mình trọn vẹn lắm".
Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy,
Phó Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ
tỉnh Hưng Yên
Bên cạnh công tác tìm kiếm, bà Thủy còn là "cầu nối" đưa các đoàn thiện nguyện về trao tặng quà, xây nhà tình nghĩa cho các gia đình thương binh, liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn. Nửa năm trước, khi chưa có xe ô tô do các con tích góp mua tặng, bà Thủy cùng anh em trong Hội vẫn chở nhau trên chiếc xe máy cũ chạy khắp các xã trong tỉnh để khảo sát thực tế.
Đồng hành cùng bà Thủy trong hành trình thầm lặng ấy luôn có những người đồng đội chung nhịp đập tri ân. Đi cùng bà Thủy về cơ sở, tôi có dịp trò chuyện với ông Phạm Quốc Hội, thành viên Ban chỉ đạo Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Hưng Yên. Bản thân ông Hội cũng từng là một người lính và có cha hy sinh trên chiến trường nhưng đến nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt. Nói về người đồng đội của mình, ánh mắt người cựu chiến binh ấy ánh lên niềm cảm phục: "Dù công việc vất vả, dù thu nhập 0 đồng nhưng mang nghĩa tình trên vai, sự tâm huyết, không quản ngày đêm của cô Thủy đã "giữ lửa" cho cả Hội, làm chỗ dựa tin cậy cho biết bao gia đình liệt sĩ".
Tháng Bảy về trong không khí thiêng liêng kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Nhìn lịch làm việc kín đặc của bà Nguyễn Thị Thanh Thủy và các thành viên của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Hưng Yên những ngày này, chúng tôi thêm hiểu và trân trọng tấm lòng của bà Nguyễn Thị Thanh Thủy cùng những người đồng đội vẫn đang ngày ngày "vác nghĩa tình trên vai". Dù nguồn kinh phí của Hội rất eo hẹp, mỗi chuyến đi đều phải chắt chiu từng đồng nhưng bà Thủy vẫn tất bật kết nối, sắp xếp từng lịch trình, xác minh từng tọa độ với mong muốn giúp thêm nhiều gia đình liệt sĩ tìm được người thân trở về với quê hương, gia đình.
Theo thống kê của Bộ Nội Vụ, hiện cả nước còn khoảng 200.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính hoặc chưa tìm thấy hài cốt. Riêng tại tỉnh Hưng Yên, dữ liệu của Sở Nội vụ ghi nhận địa phương có hơn 24.000 liệt sĩ đã hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh, trong tổng số hơn 78.000 người có công với cách mạng.