Nguồn nhân lực nữ Hà Nội trước yêu cầu mới của thời đại số

Sáng 18/6, phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, bà Lê Kim Anh, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch UB MTTQ Việt Nam Thành phố, Chủ tịch Hội LHPN Thành phố Hà Nội, cho rằng trong kỷ nguyên số, khi tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển quan trọng nhất, chất lượng nguồn nhân lực nữ không chỉ quyết định sự tiến bộ của phụ nữ mà còn góp phần tạo nên sức cạnh tranh của quốc gia.

Kỹ năng số và ngoại ngữ vẫn là "điểm nghẽn" 

Theo bà Lê Kim Anh, Hà Nội có nhiều lợi thế đặc biệt để phát triển nguồn nhân lực nữ. Thành phố hiện tập trung khoảng 70% tổ chức khoa học - công nghệ, trường đại học, viện nghiên cứu và 82% phòng thí nghiệm của cả nước. Đây cũng là nơi quy tụ nhiều bệnh viện đầu ngành, tập đoàn, doanh nghiệp lớn. Bên cạnh đó, Hà Nội đứng đầu cả nước về số lượng làng nghề, trong đó hơn 65% lao động là phụ nữ.

Những năm gần đây, phụ nữ Thủ đô hiện diện ở hầu hết lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, đặc biệt trong giáo dục, y tế, khoa học công nghệ, tài chính - ngân hàng, quản lý nhà nước, du lịch, dịch vụ chất lượng cao và kinh tế số. Nhiều nữ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và cán bộ quản lý đã khẳng định vị thế, đóng góp vào sự phát triển của thành phố.

Ngoài lực lượng lao động trình độ cao tại khu vực đô thị, Hà Nội còn có hàng triệu phụ nữ ở khu vực ngoại thành, làng nghề, hợp tác xã, khu công nghiệp, khu chế xuất, lao động phi chính thức và phụ nữ dân tộc thiểu số.

Sự đa dạng này tạo ra nguồn lực lớn cho phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu phải có chính sách hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Trong nhiệm kỳ qua, Hà Nội triển khai nhiều chính sách về phát triển nguồn nhân lực, giáo dục nghề nghiệp, hỗ trợ việc làm, khởi nghiệp và chuyển đổi số cho phụ nữ.

Nhờ đó, tỷ lệ lao động nữ qua đào tạo tiếp tục tăng, đạt 52,7% trong quý I/2026. Tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp và hợp tác xã đạt gần 28%.

Từ năm 2021 đến hết tháng 5/2025, thành phố tạo việc làm mới cho hơn 952.800 người, trong đó lao động nữ chiếm trên một nửa.

Đội ngũ cán bộ nữ cũng từng bước phát triển, với tỷ lệ nữ tham gia Ban Chấp hành Đảng bộ cấp xã đạt hơn 28%.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, lãnh đạo Hội LHPN Hà Nội cho rằng, chất lượng nguồn nhân lực nữ vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của nền kinh tế số và chuyển đổi xanh.

Tỷ lệ lao động nữ có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp và chưa đồng đều giữa các lĩnh vực. Kỹ năng nghề nghiệp của một bộ phận lao động nữ, đặc biệt ở khu vực nông thôn và phi chính thức, vẫn còn hạn chế.

Khoảng cách về kỹ năng số, trình độ quản trị, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với công nghệ mới còn khá lớn. Bên cạnh đó, tỷ lệ cán bộ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý ở các cấp chưa tương xứng với tiềm năng của lực lượng phụ nữ.

Nhiều phụ nữ vẫn phải đối mặt với áp lực cân bằng giữa công việc và gia đình, trong khi đội ngũ cán bộ Hội cơ sở liên tục biến động, một số cán bộ còn hạn chế về kỹ năng ứng dụng công nghệ và tổ chức hoạt động trong bối cảnh mới.

Đề xuất đào tạo AI, thương mại điện tử cho phụ nữ

Trước yêu cầu phát triển mới, Hội LHPN Hà Nội đề xuất tăng cường đào tạo kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, quản trị dữ liệu và an toàn trên không gian mạng cho phụ nữ.

Các nhóm được ưu tiên gồm phụ nữ khởi nghiệp, nữ doanh nhân, phụ nữ làng nghề, lao động khu vực phi chính thức và phụ nữ nông thôn.

Thành phố cũng định hướng phát triển nguồn nhân lực nữ chất lượng cao trong các lĩnh vực trọng điểm; tăng cường đào tạo về quản trị, ngoại ngữ, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với phụ nữ nông thôn, trọng tâm là nâng cao kỹ năng sản xuất, phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử.

Trong khi đó, lao động nữ tại các khu công nghiệp sẽ được chú trọng đào tạo lại, nâng cao tay nghề để thích ứng với quá trình tự động hóa và chuyển đổi số.

Hội LHPN Hà Nội cũng đề xuất tiếp tục hoàn thiện chính sách bình đẳng giới, tạo điều kiện để nữ trí thức, nữ chuyên gia và nhà khoa học tham gia xây dựng chính sách, phản biện xã hội và phát triển cộng đồng.

Đồng thời, cần tăng cường đầu tư vào các thiết chế xã hội như nhà trẻ, trường học, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi nhằm giảm gánh nặng chăm sóc không được trả công đối với phụ nữ.

Bà Lê Kim Anh nhắc lại, tại lễ kỷ niệm 95 năm thành lập Hội LHPN Việt Nam và Đại hội thi đua yêu nước lần thứ V của Hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh: "Đầu tư cho phụ nữ chính là đầu tư cho năng suất quốc gia, cho tương lai dân tộc".

Theo lãnh đạo Hội LHPN Hà Nội, khi được tạo điều kiện phát triển và khơi dậy khát vọng cống hiến, phụ nữ Thủ đô sẽ tiếp tục phát huy vai trò, đóng góp vào mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, thông minh và trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước.