Nguyên nhân khiến điểm chuẩn ngành Báo chí giảm mạnh

Mùa tuyển sinh đại học năm 2026 ghi nhận một biến động đáng chú ý ở nhóm ngành Báo chí. Tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, điểm chuẩn nhóm ngành Báo chí - Xuất bản theo thang 40, trong đó môn Ngữ văn nhân hệ số 2, dao động từ 28,10 đến 32,83 điểm. Trong khi đó, năm 2025 nhóm ngành này có điểm chuẩn từ 33,64 đến 35,96 điểm.

Một số ngành giảm rất mạnh. Chẳng hạn, điểm chuẩn ngành Ảnh báo chí năm 2026 là 28,10 điểm, trong khi năm 2025 mức cao nhất lên tới 35,08 điểm. Báo mạng điện tử cũng giảm khoảng 3 điểm.

Tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, ngành Báo chí năm 2026 lấy 22 điểm, áp dụng đồng đều cho các tổ hợp được xét tuyển. Nếu đặt cạnh mức 28,20 điểm của tổ hợp C00 năm 2025, mức chênh lệch lên tới 6,2 điểm.

PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết điểm chuẩn của trường năm nay phổ biến trong khoảng 21-26 điểm và không còn những mức điểm chuẩn cao đột biến như một số năm trước. 

Trong đó, chương trình Truyền thông đa phương tiện, được thiết kế với 30% thời lượng giảng dạy bằng tiếng Anh, có điểm chuẩn cao nhất trường và thu hút nhiều thí sinh xét tuyển bằng các tổ hợp D. Theo ông Sơn, mức điểm chuẩn năm nay phù hợp với mức điểm trúng tuyển từ 22-26 điểm mà nhà trường đã công bố trước đó.

Đưa ra nhận định về những biến động điểm chuẩn năm nay, ông Sơn cho rằng có một số nguyên nhân. Đầu tiên phải kể đến đó là việc năm nay Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn không sử dụng tổ hợp C00 để tuyển sinh ở 14/29 ngành đào tạo. Việc giảm số ngành xét tuyển bằng tổ hợp này khiến mặt bằng điểm chuẩn có xu hướng giảm so với những năm gần đây.

Bên cạnh đó, việc tạo độ chênh 1,5 điểm giữa điểm xét tuyển tổ hợp C00 với các tổ hợp A và D nằm trong chiến lược tuyển sinh của nhà trường. Theo đó, trường hướng tới tuyển được nhóm thí sinh thuộc top 10% kết quả thi tốt nghiệp THPT, phù hợp với định hướng đào tạo tinh hoa của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ngoài ra, nhà trường đang chú trọng thu hút thí sinh có năng lực tiếng Anh tốt, thông qua chứng chỉ quốc tế và các tổ hợp có môn tiếng Anh. Đây là một phần trong chiến lược quốc tế hóa chương trình đào tạo của Đại học Quốc gia Hà Nội và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, hướng tới mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong môi trường đại học theo định hướng của Chính phủ và Bộ GD-ĐT.

Dịch chuyển trong cách lựa chọn chuyên ngành 

Một giảng viên đang công tác tại Viện Báo chí - Truyền thông và Khoa học liên ngành, Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên cho biết, nếu nhìn vào những con số về điểm chuẩn của một số trường, nhiều người dễ đưa đến nhận định ngành Báo chí đang giảm sức hút. Tuy nhiên, để có cái nhìn bao quát thì yếu tố điểm chuẩn là chưa đủ. Theo vị này, điểm chuẩn chỉ nên được nhìn nhận là kết quả của tương quan cung - cầu trong tuyển sinh, chứ không phải thước đo trực tiếp về chất lượng hay giá trị của một ngành học.

Một nguyên nhân được giảng viên đưa ra khi chia sẻ về mức điểm chuẩn giảm của ngành Báo chí trong năm 2026 đó là sự thay đổi của phổ điểm Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Khi mặt bằng điểm ở một số tổ hợp xét tuyển thay đổi, điểm chuẩn của các ngành sử dụng những tổ hợp này cũng chịu tác động.

Bên cạnh đó, phương thức xét tuyển đại học ngày càng được các trường điều chỉnh theo hướng đa dạng hóa. Thí sinh có nhiều lựa chọn hơn, không còn tập trung tuyệt đối vào một vài ngành "hot" như trước. Khi số lượng nguyện vọng được phân bổ rộng hơn, điểm chuẩn của một số ngành có thể giảm dù chất lượng đầu vào không nhất thiết giảm tương ứng.

"Điểm chuẩn thực chất là 'điểm cân bằng' giữa số lượng thí sinh đăng ký, chỉ tiêu tuyển sinh, chất lượng phổ điểm và cách thức xét tuyển. Vì vậy, chỉ nhìn vào con số điểm chuẩn để đánh giá sức hút hay chất lượng của một ngành là chưa đủ", vị này nhận xét.

Một nguyên nhân khác được đưa ra đó là việc hiện nay, thí sinh có thêm nhiều lựa chọn trong lĩnh vực truyền thông. Theo vị giảng viên, trước đây, Báo chí từng là một trong những ngành học có sức hút rất lớn đối với học sinh yêu thích các lĩnh vực xã hội, truyền thông và ngôn ngữ. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh của kinh tế số, thị trường lao động xuất hiện nhiều ngành nghề mới như truyền thông đa phương tiện, marketing số, sáng tạo nội dung, thương mại điện tử, quan hệ công chúng, digital marketing...

Những ngành này có sự giao thoa nhất định với Báo chí nhưng được nhiều thí sinh đánh giá là có phạm vi việc làm rộng hơn. Đáng chú ý, ngay tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, trong khi nhiều chuyên ngành Báo chí giảm điểm thì các chương trình như Truyền thông đa phương tiện và Quan hệ công chúng vẫn duy trì sức hút cao.

"Điều này cho thấy thí sinh không quay lưng với lĩnh vực truyền thông, mà đang dịch chuyển trong cách lựa chọn chuyên ngành. Các em có xu hướng tìm đến những chương trình mang tính liên ngành, kết hợp giữa truyền thông, công nghệ, dữ liệu, marketing và kỹ năng số", vị này phân tích.

Một nguyên nhân tiếp theo phân tích cũng ảnh hưởng đến ngành Báo chí đó là thị trường việc làm và bối cảnh xã hội cũng tác động đến lựa chọn của thí sinh. Trong đó, việc tinh giản bộ máy, sáp nhập các cơ quan báo chí phần nào ảnh hưởng đến tâm lý chọn nghề của các bạn trẻ.

Từ những chia sẻ trên, giảng viên cho rằng điểm chuẩn giảm mạnh trong năm 2026 nên được xem như một tín hiệu để các trường đào tạo báo chí nhìn lại chương trình, phương pháp đào tạo và khả năng thích ứng với thị trường lao động.

Theo đó, nếu chương trình vẫn thiên về kiến thức truyền thống trong khi sinh viên phải làm việc trong môi trường số, đa nền tảng và chịu tác động mạnh của AI, sức hút của ngành có thể tiếp tục giảm. Ngược lại, nếu chương trình đào tạo được cập nhật theo hướng kết hợp báo chí với dữ liệu, công nghệ, truyền thông số, sản xuất video, podcast, AI, kiểm chứng thông tin và kỹ năng phân tích, ngành Báo chí vẫn có dư địa phát triển.

"Điểm chuẩn giảm không đồng nghĩa chất lượng ngành Báo chí giảm. Điều đáng quan tâm hơn là sự thay đổi trong nhu cầu của người học và thị trường lao động. Đây có thể là thời điểm ngành Báo chí cần chuyển từ lợi thế 'thương hiệu truyền thống' sang lợi thế về năng lực đào tạo nhân lực truyền thông hiện đại", giảng viên đưa ra nhận định.