Nhà ngoại khép chặt lối về
Ảnh minh họa
Đã bao giờ bạn rời khỏi cuộc cãi vã nghẹn ngào, muốn chạy về vòng tay cha mẹ, nhưng rồi dừng lại chỉ vì một tin nhắn: “Con cố nhẫn nhịn cho êm ấm cửa nhà”? Với không ít phụ nữ, gánh nặng thể diện và những áp đặt từ người thân đang khép chặt lối về, biến ngôi nhà tuổi thơ thành nơi xa xôi. Liệu tình thân có đang vô tình trở thành nỗi cô đơn lớn nhất của họ?
Cuộc chia ly không có lời hẹn gặp
Đã hơn 3 năm trôi qua, kể từ ngày đặt chân lên chuyến bay sang nước ngoài cư trú, Ngọc Mai (33 tuổi, Đà Nẵng) chưa một lần quay trở về Việt Nam, kể cả dịp Tết Nguyên đán. Thỉnh thoảng, cô vẫn gửi quà, gọi điện hỏi thăm sức khỏe bố mẹ. Nhưng hễ trong cuộc gọi, bố mẹ chớm nhắc đến chuyện "bao giờ về chơi", Mai lại khéo léo lảng sang chuyện khác. Họ hàng bảo cô sống vô tâm, sướng thân rồi quên gốc gác. Nhưng chỉ có Linh - cô em gái út kém Mai 8 tuổi - mới hiểu vì sao chị gái mình lại sợ bước chân trở về đến thế.
Quá trình trưởng thành của Mai là một chuỗi những thành tích để bố mẹ tự hào: Luôn nằm top đầu của lớp, đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh, có học bổng đại học, làm ở công ty nước ngoài với mức lương hơn 20 triệu đồng từ ngày mới ra trường. Ngày nhận khoản tiền thưởng đầu tiên, Mai mua tặng em gái chiếc điện thoại mới rồi cười rạng rỡ, khoe bảng lương với niềm tự hào của một người trẻ tự chủ.
Thế nhưng, sự giỏi giang ấy lại đánh đổi bằng những rèn giũa khắt khe từ cha mẹ. Mẹ dặn Mai nằm lòng: "Con gái giỏi đến đâu cũng phải biết vén khéo. Sau này đi lấy chồng, tuyệt đối không được cãi người lớn". Bố kiểm soát từng lời ăn tiếng nói, cấm đoán chuyện bạn bè, yêu đương. Sự nghiêm cẩn ấy tạo nên một cô con ngoan ngoãn, nhưng lại tước đi của Mai một bản năng sống còn: Quyền được từ chối tổn thương và bảo vệ ranh giới cá nhân.
Năm 25 tuổi, nghe lời bố mẹ kết hôn với người "môn đăng hộ đối", Mai lấy Tuấn - con trai một gia đình giàu có. Bi kịch thực sự ập đến khi cô sinh con đầu lòng. Nhà chồng gây áp lực buộc Mai nghỉ việc ở nhà chăm con. Muốn giữ lại công việc yêu thích nhưng đáp lại, cô là sự gạt phắt của chồng và lời bĩu môi từ mẹ chồng. Đến khi quay về tìm sự sẻ chia từ bố mẹ đẻ, ông bà lại gật đầu đồng tình với nhà chồng: "Có chồng lo kinh tế thế còn muốn gì nữa, nghe lời đi con!".
Bước lùi đầu tiên ấy đẩy Mai vào chuỗi ngày tăm tối. Từ một người phụ nữ tự chủ, cô phải ngửa tay xin chồng từng khoản chi tiêu nhỏ, mua gì cho bản thân cũng phải giải thích. Cơm muộn, con ốm, nhà chưa kịp dọn đều trở thành cái cớ để nhà chồng chỉ trích. Bạo lực gia đình xuất hiện. Lần đầu tiên bị chồng tác động vật lý, Mai khóc gạt nước mắt chạy về nhà đẻ. Đáp lại giọt nước mắt uất ức của con gái, bố mẹ cô sang nói chuyện qua loa rồi dặn: "Chồng nóng thì mình phải mềm. Hai bên ai cũng có lúc nóng giận, vì con mà nhẫn nhịn. Đừng cãi khi chồng đang bực!".
Lần thứ hai, Mai mang vết bầm tím trên tay về nhà mẹ đẻ, cô không dám khóc nữa, chỉ đành nói dối là bị ngã. Mai cắn răng chịu đựng suốt 4 năm ròng rã vì tin vào lời bố mẹ: "Cố nhẫn nhịn rồi chồng sẽ thay đổi, vì con, vì thể diện hai bên gia đình!".
Giọt nước tràn ly vào một buổi chiều, Tuấn vung tay đánh Mai xối xả ngay trước mặt đứa con trai 4 tuổi. Nhìn ánh mắt hoảng sợ của đứa trẻ, sợi dây chịu đựng trong Mai đứt phụt. Cô ôm con chạy thẳng về nhà ngoại, nhất quyết làm thủ tục ly hôn.
Nhưng một lần nữa, mái nhà tuổi thơ - nơi Mai tưởng là chốn tựa an lành cuối cùng - lại dội vào cô những gáo nước lạnh. Bố đập bàn gắt lên: "Đã lấy chồng thì phải biết giữ lấy cái tổ ấm!". Mẹ khóc lóc thở dài: "Đừng vội vàng để con cái mất bố, họ hàng nhìn vào người ta cười cho". Trong căn phòng từng gắn bó suốt thời thơ ấu, Mai uất nghẹn thốt ra câu hỏi mà cô đã giấu kín nhiều năm qua: "Con nhịn đủ rồi! Bố mẹ có biết con đã sống khổ sở thế nào mấy năm qua không?"...
Vì nghỉ việc quá lâu, không có thu nhập ổn định, Mai cay đắng thua cuộc trong trận chiến giành quyền nuôi con tại tòa. Mất con, tay trắng rời khỏi hôn nhân, cô gồng mình làm lại từ đầu. Nhưng ngay cả khi cô đang chật vật đứng dậy từ đống đổ nát, mẹ cô lại tiếp tục thở dài, khuyên cô... quay về với chồng cũ.
Đó là đêm cuối cùng Mai ở lại ngôi nhà tuổi thơ trước khi dọn ra phòng trọ. Sau hơn một năm vất vả học ngoại ngữ và chuẩn bị hồ sơ, cô nhận được công việc ở nước ngoài và quyết định ra đi. Ngày cô ra sân bay, bố mẹ giận không đi tiễn vì vẫn cho rằng cô "bỏ con, bỏ gia đình".
Nơi đất khách quê người, tối về tự nấu ăn, tự đối mặt với cô đơn nhưng Mai trải lòng với em gái qua điện thoại: "Bên này đi làm vất vả nhưng ít nhất không ai bắt chị phải nhẫn nhịn để được coi là một người phụ nữ tốt". Mai nhớ con, nhớ nhà, nhưng cô sợ trở về. Cô sợ ánh mắt thất vọng của bố, sợ lời khuyên chịu đựng của mẹ, sợ cái không khí ngột ngạt - nơi thể diện của người lớn luôn nặng hơn nỗi đau của đứa con gái.
Dòng tin nhắn khép cánh cửa trở về
Nỗi sợ trở về không chỉ đến từ những bi kịch bế tắc kéo dài như câu chuyện của Mai. Đôi khi, nó bắt đầu chỉ từ một dòng tin nhắn vô tình trong buổi tối muộn.
Thu Phương (26 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hà Nội) mới lập gia đình được hơn một năm. Cuộc sống vợ chồng trẻ khó tránh khỏi những va chạm thường nhật. Một buổi tối, sau ngày làm việc mệt mỏi, Phương ngồi chờ chồng đến khi mâm cơm nguội ngắt. Anh đi làm về muộn, không một lời báo trước, lại buông lời trách vợ "không biết vén khéo". Những uất ức tích tụ bấy lâu bùng nổ. Cảm thấy tổn thương và cô độc, Phương xếp vội vài bộ quần áo, định bắt xe về nhà mẹ đẻ vài ngày cho nguôi ngoai.
Trước khi ra khỏi nhà, Phương nhắn cho mẹ vài dòng, kể sơ qua câu chuyện với hy vọng nhận được một lời vỗ về, một chốn nương tựa tinh thần. Nhưng màn hình điện thoại vừa sáng lên đã dội vào cô gáo nước lạnh: "Vợ chồng phải biết nhường nhịn nhau. Đàn ông nóng tính thì con gái càng phải mềm mỏng. Một điều nhịn là chín điều lành, đừng vì mấy chuyện nhỏ nhặt mà làm lớn chuyện!".
Bước chân Phương khựng lại ngay ngưỡng cửa. Mẹ không hỏi cô có mệt không, không hỏi vì sao cô khóc, mà việc đầu tiên bà làm là dạy cô cách... "chịu đựng". Mẹ vẫn thế, từ nhỏ đến lớn, mỗi khi có chuyện, câu quen thuộc của bà luôn là: "Làm phụ nữ phải biết giữ hòa khí, chịu thiệt một chút cũng chẳng sao".
Phương gạt nước mắt, hủy chuyến xe vội vã. Cô kéo chiếc vali nhỏ rời khỏi nhà nhưng không về quê mẹ nữa, mà lẳng lặng tạt vào một quán cà phê đêm ven đường. Ngồi một mình giữa tiếng nhạc trầm buồn, cô tự hỏi: Vì sao người phải xuống nước, người phải chịu thiệt thòi luôn luôn là phụ nữ? Nếu lần nào cũng chọn lùi bước, liệu sự nhẫn nhịn đó có giữ nổi mái ấm, hay chỉ biến cô thành một cái bóng lặng im, chấp nhận mọi bất công?
Sự nhẫn nhịn không làm nên một người phụ nữ tốt, và thể diện gia đình càng không thể đánh đổi bằng nước mắt của con cái. Chuyên gia tâm lý, ThS Nguyễn Viết Hiền (Giám đốc Công ty Giáo dục OED) cho biết, một người phụ nữ chỉ thực sự mạnh mẽ khi họ biết ranh giới của sự tổn thương và có quyền nói "không" trước bất công.
Đã đến lúc cha mẹ cần trở thành chỗ dựa vững chắc cho con gái - bằng sự thấu hiểu và sẻ chia, chứ không phải bằng những lời khuyên chịu đựng. Bởi sau cùng, ngôi nhà tuổi thơ chỉ thực sự bình yên khi cánh cửa luôn rộng mở đón con trở về, trao cho con một chốn an yên đúng nghĩa chứ không phải một bài học về sự cam chịu.
