Nhập viện điều trị tâm thần vì ghen tuông vô lối

Hoang tưởng ghen tuông khác gì với ghen tuông thông thường?

Theo ThS.BS Nguyễn Phương Linh, bác sĩ điều trị tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, ghen tuông trong hôn nhân, tình yêu không phải lúc nào cũng là biểu hiện của yêu thương. Ở một số trường hợp, đó có thể là dấu hiệu của rối loạn tâm thần.

Bác sĩ cho biết, về mặt chuyên môn, ghen tuông được nhìn nhận ở ba mức độ rất khác nhau: suy nghĩ thông thường, ám ảnh và hoang tưởng.

Ghen tuông thông thường là phản ứng cảm xúc nhất thời trước một tình huống cụ thể. Ví dụ, bạn đời về muộn, có cuộc gọi lạ, hay có biểu hiện khác lạ so với thường ngày. Cảm xúc này xuất hiện nhanh, nhưng cũng qua đi nhanh khi được giải thích rõ ràng.

Ở mức độ ám ảnh, người bệnh biết rằng suy nghĩ của mình là không đúng. Họ hiểu rằng đối phương không phản bội, hiểu rằng mình đang suy diễn, nhưng không thể dừng lại việc nghĩ về điều đó. Những suy nghĩ lặp đi lặp lại, dai dẳng, gây mệt mỏi cho cả hai phía.

Nguy hiểm nhất là hoang tưởng ghen tuông. Đây là trạng thái người bệnh tin tuyệt đối vào một điều không có thật. Dù gia đình, người thân, bác sĩ giải thích, thuyết phục, họ vẫn không thay đổi niềm tin đó.

Đáng chú ý, hoang tưởng này đôi khi xuất phát từ một sự việc có thật trong quá khứ, như từng có ngoại tình. Nhưng khi sự việc đã chấm dứt từ lâu, người bệnh vẫn tiếp tục nuôi dưỡng suy nghĩ đó, phát triển thành một hệ thống hoang tưởng kéo dài, bền vững và ngày càng nặng nề.

"Hoang tưởng là một niềm tin sai lệch, không có thật và không thể lay chuyển. Người bệnh hoàn toàn tin đó là sự thật", bác sĩ Linh nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc phân biệt ba mức độ này không hề đơn giản. Ngay cả bác sĩ tâm thần cũng cần thời gian khai thác thông tin từ nhiều phía như người bệnh, người thân, bạn đời và những người xung quanh.

Khi ghen tuông trở thành mối nguy cho cả gia đình

Theo bác sĩ Nguyễn Phương Linh, cả ám ảnh và hoang tưởng ghen tuông đều cần được điều trị. Tuy nhiên, dấu hiệu nguy hiểm nhất là khi tình trạng này bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến cảm xúc, hành vi và các mối quan hệ.

Người bệnh có thể trở nên dễ cáu gắt, bực tức, kích động. Họ có thể đập phá đồ đạc, mắng chửi, kiểm soát bạn đời quá mức, thậm chí có hành vi đe dọa như cầm dao, gây nguy hiểm cho người khác.

Những hành vi này tạo ra bầu không khí căng thẳng kéo dài trong gia đình. Người bạn đời phải sống trong cảm giác bị nghi ngờ, mất niềm tin, chịu áp lực tâm lý nặng nề. Không ít trường hợp, người bạn đời rơi vào trầm cảm, lo âu vì tình trạng này.

Trẻ em trong gia đình là đối tượng chịu ảnh hưởng sâu sắc nhất. Việc chứng kiến cha mẹ căng thẳng, cãi vã, đe dọa lẫn nhau có thể để lại tổn thương tâm lý kéo dài đến khi trưởng thành.

"Có những người phải mất cả đời để chữa lành những tổn thương tâm lý từ thời thơ ấu trong chính gia đình mình", bác sĩ Phương Linh chia sẻ với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam.

Về nguyên nhân, hoang tưởng ghen tuông thường xuất phát từ ba nhóm chính. Thứ nhất là yếu tố di truyền, trong gia đình có người từng mắc rối loạn hoang tưởng. Thứ hai là rối loạn các chất dẫn truyền thần kinh trong não. Thứ ba là các yếu tố xã hội, tâm lý thúc đẩy như mâu thuẫn hôn nhân, stress kéo dài, những "tín hiệu nghi ngờ" như tin nhắn, điện thoại, về muộn… tích tụ lâu ngày. Các yếu tố bên ngoài này giống như "giọt nước tràn ly", kích hoạt nền tảng tiềm ẩn thành bệnh lý thực sự.

Theo bác sĩ, người thân không nên cố tự phân tích xem đó là ghen tuông bình thường hay bệnh lý, bởi việc này rất khó. Khi thấy ghen tuông bắt đầu ảnh hưởng mạnh đến cảm xúc, hành vi, sinh hoạt, công việc và các mối quan hệ xung quanh, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm.

Ngoài dùng thuốc, tùy từng trường hợp, bệnh nhân có thể được điều trị hóa dược, trị liệu tâm lý cá nhân, liệu pháp gia đình, hoặc các phương pháp điều biến hoạt động não. Can thiệp sớm không chỉ giúp người bệnh thoát khỏi vòng xoáy hoang tưởng, mà còn bảo vệ sự an toàn và bình yên cho cả gia đình.