Nhiều thách thức trong đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Nhiều thách thức trong quá trình hiện thực hóa

Nghị quyết số 70 của Bộ Chính trị là văn kiện có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, thể hiện tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và quyết tâm chính trị cao của Đảng trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia - trụ cột nền tảng của an ninh kinh tế, an ninh quốc gia và phát triển bền vững đất nước.

Phát biểu tại Diễn đàn "Hiện thực hóa các mục tiêu tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia", ông Phạm Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết ngành năng lượng thời gian qua đã duy trì tăng trưởng ổn định, cơ bản đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng. Hệ thống điện quốc gia phát triển nhanh cả về quy mô và trình độ công nghệ; cơ cấu nguồn điện chuyển dịch theo hướng đa dạng hóa, giảm dần phụ thuộc vào một loại nhiên liệu; năng lượng tái tạo có bước phát triển vượt bậc; thị trường điện từng bước hình thành; hiệu quả sử dụng năng lượng ngày càng được cải thiện. Những kết quả này đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước.

Đối với Bộ Công Thương, triển khai thành công Nghị quyết số 70-NQ/TW gắn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, đây được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt trong giai đoạn tới. Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 70, Bộ Công Thương đã khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 328/NQ-CP ngày 13/10/2025 về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 70; đồng thời ban hành Quyết định số 3035/QĐ-BCT ngày 17/10/2025 về Kế hoạch hành động của Bộ Công Thương nhằm cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao.

Tuy nhiên, quá trình hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 70 vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Nhu cầu năng lượng, đặc biệt là điện năng, tiếp tục tăng cao cùng yêu cầu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới, tạo áp lực lớn lên cân đối cung – cầu, nhất là trong các thời điểm cao điểm.

Cùng với đó, hạ tầng truyền tải và lưu trữ năng lượng còn hạn chế; cơ chế, chính sách chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ và thị trường; bài toán hài hòa giữa bảo đảm an ninh năng lượng, giá năng lượng hợp lý và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính ngày càng phức tạp. Những vấn đề này đòi hỏi cách tiếp cận đồng bộ, giải pháp căn cơ và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành.

Nhiều ý kiến tại Diễn đàn cho rằng, để hiện thực hóa Nghị quyết 70, vấn đề về vốn vẫn là một trong những khó khăn lớn, vì vậy, việc tháo gỡ "nút thắt" về vốn là yếu tố then chốt.

Chia sẻ về vấn đề này, bà Trần Thị Thu Hoài, Phó Trưởng ban Tài chính - Kế toán, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), cho biết EVN và các đơn vị thành viên giữ vai trò nòng cốt trong bảo đảm nguồn điện và lưới điện quốc gia. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cho nguồn và lưới điện rất lớn, việc bảo đảm đủ vốn là điều kiện tiên quyết để các dự án được triển khai đúng tiến độ.

Theo tinh thần Nghị quyết 70, phát triển năng lượng phải bảo đảm tính đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; trong đó ưu tiên khai thác, sử dụng hiệu quả năng lượng tái tạo và năng lượng xanh. Nghị quyết cũng nhấn mạnh yêu cầu rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đặc biệt là trong huy động vốn, thông qua việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm thu hút nguồn lực cho các dự án năng lượng quan trọng, cấp bách mang tầm quốc gia.

Hoàn thiện khung pháp lý để tạo dư địa phát triển

Thực hiện Nghị quyết 70, Chính phủ và các bộ, ngành đã ban hành nhiều quy định pháp luật mới nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước trong huy động vốn đầu tư.

Tiêu biểu là Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025 (Luật số 68/2025/QH15), theo đó trao toàn bộ quyền quyết định huy động vốn cho doanh nghiệp, giúp nâng cao tính chủ động trong triển khai các dự án đầu tư lớn. Trước đây, theo Luật số 69/2014/QH13, nhiều phương án huy động vốn có giá trị lớn phải báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu, làm kéo dài thời gian chuẩn bị dự án.

Bên cạnh đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công năm 2025 (Luật số 141/2025/QH15) cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhà nước tiếp cận nguồn vốn ODA, qua đó mở rộng dư địa huy động vốn cho đầu tư phát triển các dự án năng lượng.

Các giải pháp được thảo luận tại Diễn đàn cho thấy quyết tâm chính trị cao trong việc hiện thực hóa Nghị quyết 70, hướng tới xây dựng ngành năng lượng điện hiện đại, bền vững, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của đất nước và thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.