Nhiều tuyến phố Hà Nội có hàng trăm cây hoa sữa được cắt tỉa

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, những ngày đầu tháng 10, hoa sữa nở rộ trên nhiều tuyến phố Hà Nội, mang theo mùi hương đặc trưng của mùa thu. Với nhiều người, đó là hương vị thân thuộc của đất trời Thủ đô khi chuyển mùa. Nhưng tại những khu dân cư có mật độ hoa sữa dày đặc, mùi hương nồng cũng trở thành nỗi ám ảnh, ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày. Câu chuyện cắt tỉa, điều chỉnh mật độ cây hoa sữa vì thế đặt ra yêu cầu về quy hoạch cây xanh đô thị: chọn đúng loài cây, trồng đúng vị trí và phù hợp với không gian sống.

Hoa sữa từ lâu đã gắn với ký ức mùa thu Hà Nội. Những hàng cây trên phố Nguyễn Du, Quán Thánh, Đào Tấn hay dọc các tuyến đường Nguyễn Chí Thanh, Trung Hòa, Duy Tân... mỗi độ vào mùa lại tỏa hương, tạo nên nét riêng của cảnh quan đô thị.

Tuy nhiên, khi nhiều cây hoa sữa cùng nở rộ trong một không gian hẹp, đặc biệt tại những khu dân cư đông đúc, mùi hương có thể trở nên nồng đậm, kéo dài, gây khó chịu cho người sống và làm việc xung quanh.

Chia sẻ với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, cô Nguyễn Thị Xuyến cho biết: "Với tôi, hoa sữa gợi nhớ nhiều kỷ niệm về con người và cuộc sống ở Hà Nội, bởi mùa hoa sữa cũng là mùa thu, khi thời tiết mát mẻ, cảnh vật đẹp hơn. Tuy nhiên, mùi hoa sữa đôi khi khá nồng, còn những sợi tơ nhỏ từ hoa có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe, nhất là với những người nhạy cảm, dễ bị ho hoặc dị ứng".

Thực tế, hoa sữa không chỉ được trồng trên những tuyến phố rộng, có không gian thoáng mà còn xuất hiện tại nhiều khu đô thị, khu dân cư với khoảng cách gần các tòa nhà và nhà ở. Ở những nơi cây trồng dày, tán cây đan xen, khoảng cách giữa hàng cây và công trình chưa hợp lý, mùi hương trong mùa hoa dễ tập trung, ảnh hưởng đến chất lượng không gian sống.

Từ nét đặc trưng của mùa thu, hoa sữa vì thế trở thành chủ đề được nhiều người quan tâm mỗi khi bước vào mùa nở rộ. Vấn đề không nằm ở việc loại bỏ một loài cây đã gắn bó với Hà Nội, mà là làm thế nào để phát huy giá trị cảnh quan, đồng thời hạn chế những tác động bất lợi đến đời sống người dân.

Trước tình trạng mùi hoa sữa nồng tại một số khu vực, Công ty Cây xanh Hà Nội cùng các đơn vị chuyên môn triển khai cắt tỉa 992 cây hoa sữa trên 13 tuyến đường, phố nhằm giảm mùi hương trong mùa hoa.

Trong số này, Hồ Tùng Mậu là tuyến có số lượng cây cần cắt tỉa nhiều nhất, với 179 cây; tiếp đến là Lê Thanh Nghị với 170 cây, Trung Hòa 139 cây, Lê Quang Đạo 125 cây, khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính 99 cây, Tân Mai 98 cây và Nguyễn Duy Trinh 80 cây. Các tuyến Đào Tấn, Kim Mã, Nguyên Hồng, Trần Phú (Hà Đông), Quang Trung (Hà Đông) và Hoàng Như Tiếp cũng nằm trong danh sách, với số lượng từ 22 đến 65 cây mỗi tuyến.

Đây là những khu vực có mật độ hoa sữa tương đối dày, khoảng cách trồng chưa hợp lý hoặc cây nằm gần nhà dân. Tình trạng mùi hương nồng tại một số vị trí đã khiến người dân kiến nghị cơ quan chức năng có biện pháp xử lý. Để giảm mùi hương, công nhân sử dụng xe nâng chuyên dụng tiếp cận các cành hoa ở độ cao lớn, tập trung vào những khu vực có mật độ hoa dày, thường là các vạt cây nhận nhiều ánh nắng. Những cành mang hoa được cắt với chiều dài khoảng 30-50 cm, nhằm hạn chế khả năng tiếp tục phát triển và kết hoa trong mùa hiện tại.

Việc cắt tỉa được xác định là giải pháp trước mắt, hướng đến giảm mùi hương nồng, hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Tuy nhiên, công tác này cũng đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo đảm cây tiếp tục sinh trưởng, giữ được hình dáng và thực hiện chức năng xanh trong không gian đô thị.

Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu các đơn vị thực hiện cắt tỉa đúng kỹ thuật, không làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển, hình dáng và khả năng bảo đảm an toàn của cây. Các đơn vị không sử dụng hóa chất hoặc áp dụng biện pháp có nguy cơ gây ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe người dân và môi trường.

Việc cắt tỉa gần 1.000 cây hoa sữa cho thấy yêu cầu xử lý trước mắt tại những khu vực có mật độ cây dày. Nhưng về lâu dài, bài toán đặt ra không chỉ là giảm mùi hương trong một mùa hoa, mà còn phải rà soát cách bố trí cây xanh trên từng tuyến phố, khu dân cư.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố sẽ khảo sát, thống kê đầy đủ hiện trạng cây hoa sữa tại các tuyến đường, phố và khu dân cư để đề xuất phương án điều chỉnh mật độ phù hợp với đặc điểm cảnh quan, không gian đô thị và nhu cầu của người dân.

Trong đó, phương án dịch chuyển một phần cây hoa sữa tại những nơi có mật độ quá dày, ảnh hưởng đến môi trường sống, sang các khu vực phù hợp sẽ được nghiên cứu. Cùng với đó, các đơn vị chuyên môn sẽ xem xét việc trồng bổ sung hoặc thay thế bằng những loài cây phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, đặc điểm từng tuyến phố và định hướng phát triển hệ thống cây xanh của thành phố.

Thực tế, việc điều chỉnh vị trí cây hoa sữa không phải vấn đề mới tại Hà Nội. Năm 2019, tiếp thu ý kiến người dân, quận Tây Hồ cũ đã tổ chức đánh chuyển gần 100 cây hoa sữa trên đường Trích Sài, ven Hồ Tây, đến khu vực bãi rác Nam Sơn.

Là một trong những cư dân sinh sống lâu năm tại phố Trích Sài, cô Phạm Hương (53 tuổi), cho biết: "Sau khi di dời bớt cây hoa sữa, khu vực này được trồng hoa ban, người dân chúng tôi rất đồng tình vì hoa ban đến mùa nở rất đẹp, cảnh quan cũng dễ chịu hơn. Hoa sữa vẫn còn một ít thì không sao, chứ nhiều quá, mùi rất hắc. Theo tôi, cây cũng nên được tỉa cành vừa phải để giữ độ cao phù hợp, khi nở hoa sẽ đẹp hơn. Hiện tại, cảnh quan ở đây khá ổn, người dân không có vấn đề gì".

Từ câu chuyện này có thể thấy, quy hoạch cây xanh đô thị cần được tính toán đồng bộ ngay từ khâu lựa chọn chủng loại, khoảng cách và vị trí trồng. Một loài cây có thể phát huy giá trị ở tuyến phố rộng, không gian thoáng nhưng lại chưa phù hợp nếu được trồng dày đặc sát cửa sổ, ban công hoặc tại những khu dân cư có mật độ xây dựng cao.

Hoa sữa là cây thân gỗ, có thể cao tới 50 m. Hoa nhỏ, màu trắng đến vàng nhạt, thường nở từ tháng 6 đến tháng 11 và có mùi thơm đặc trưng. Chính đặc điểm này tạo nên dấu ấn riêng của loài cây, nhưng cũng đòi hỏi việc bố trí phải phù hợp với điều kiện không gian và nhu cầu sinh hoạt của cộng đồng.

Một đô thị xanh không chỉ được đánh giá bằng số lượng cây được trồng, mà còn ở sự hài hòa giữa cảnh quan, môi trường và đời sống con người. Với Hà Nội, giữ lại nét đặc trưng của hoa sữa không đồng nghĩa với việc trồng cây ở mọi nơi hoặc duy trì mật độ dày bất chấp điều kiện thực tế.

Chọn đúng cây, đặt đúng chỗ, điều chỉnh mật độ hợp lý và chăm sóc đúng kỹ thuật là hướng tiếp cận cần thiết để cây xanh thực sự trở thành lợi thế của đô thị. Khi đó, hương hoa sữa vẫn có thể là một phần ký ức mùa thu Hà Nội, mà không trở thành nỗi lo trong chính không gian sống của người dân.