Những học sinh tự tay "xây" ngày hội STEM cho học trò vùng cao

8 gian hàng STEM và một phòng LAB dành cho học sinh vùng núi

Chương trình do Blue Horizon Initiative — dự án cộng đồng của các học sinh THCS, THPT tại Hà Nội — thực hiện, dưới sự hướng dẫn và bảo trợ chuyên môn của thầy giáo, kỹ sư Dương Trung Hiếu, chuyên gia STEM, người sáng lập The Science House Vietnam.

Đảm nhiệm vai trò lead (trưởng nhóm) của Ngày hội Khoa học & STEM, Nguyễn Hùng Lân, học sinh chuyên Hóa, Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam, chia sẻ: Nếu chỉ làm tình nguyện viên, em sẽ dừng lại ở việc thực thi các nhiệm vụ được giao sẵn. Vậy nên việc nhận trách nhiệm trưởng nhóm giúp em chủ động cùng thầy Dương Trung Hiếu thiết kế toàn bộ chương trình, từ ý tưởng 8 gian hàng trải nghiệm đến mô hình chuyển giao lâu dài; cũng như học hỏi từ những khó khăn khi phải quản lý một dự án lớn.

Bên cạnh đó "em cũng muốn tạo ra một dự án không chỉ mang tính nhất thời, và việc làm trưởng nhóm có thể giúp em hiện thực hóa mục tiêu đó. Khi đó em có thể cùng thầy trực tiếp thúc đẩy mục tiêu chuyển giao, từ khâu quyên góp sách, chuẩn bị vật tư phòng LAB đến hướng dẫn giáo viên địa phương, để sau khi dự án kết thúc, các bạn học sinh vẫn có ít nhất 1 tiết STEM mỗi tháng", Nguyễn Hùng Lân chia sẻ.

Với Blue Horizon Initiative, điều dự án hướng tới không đơn thuần là mang một chương trình STEM đến trường miền núi trong một vài ngày, mà còn là tạo cơ hội để chính các học sinh — cả người tổ chức lẫn người tham gia — được trải nghiệm việc lập kế hoạch, chia nhỏ công việc, làm việc nhóm và chịu trách nhiệm với phần việc của mình, như một dự án cộng đồng thực thụ.

Nguyễn Hùng Lân cho biết: Xã Đà Bắc là khu vực vùng cao, nơi các bạn học sinh rất thiếu điều kiện tiếp cận với các mô hình học tập trực quan và thí nghiệm khoa học thực hành. Thêm vào đó, trường có cấp TH&THCS kết hợp, "nhóm đối tượng học sinh của trường khá phù hợp để em triển khai các chủ đề STEM cơ bản và duy trì mô hình đào tạo dài hạn cho nhà trường", Nguyễn Hùng Lân nói.

Ngày hội Khoa học & STEM diễn ra ngày 19/8, tại Trường Tiểu học và THCS Hiền Lương quy tụ 8 gian hàng, chủ đề STEM với các hoạt động trải nghiệm khoa học, thí nghiệm và sáng tạo dành cho học sinh. Đội ngũ trực tiếp chuẩn bị và triển khai không chỉ có giáo viên, mà phần lớn là các học sinh THCS, THPT đang tham gia Blue Horizon Initiative.

Song song với các hoạt động trải nghiệm, dự án trao tặng thiết bị phòng LAB STEM cho nhà trường, cùng các bài học, chủ đề STEM, vật tư và thiết bị đi kèm — trong đó có một số mô hình thí nghiệm trực quan liên quan đến IoT (Internet vạn vật), nhà thông minh và các hoạt động khoa học - kỹ thuật khác. Toàn bộ thiết bị, mô hình được chuẩn bị theo hướng để nhà trường có thể tiếp tục khai thác lâu dài sau chương trình, hướng tới mục tiêu học sinh được tiếp cận ít nhất một tiết hoặc hoạt động STEM mỗi tháng trong năm học.

Tặng hơn 140 bộ sách giáo khoa "tiếp sức" học sinh vùng cao

Bên cạnh phòng LAB STEM, chương trình còn trao tặng hơn 140 bộ sách giáo khoa cho học sinh nhà trường. Số sách này được Blue Horizon Initiative vận động quyên góp từ nhiều gia đình, phụ huynh và học sinh tại Hà Nội — những cuốn sách đã hoàn thành một vòng đời sử dụng với chủ nhân cũ, nhưng vẫn còn nguyên giá trị để tiếp tục đồng hành cùng những học sinh khác.

Chia sẻ kỷ niệm đáng nhớ, Nguyễn Hùng Lân cho biết: Khi sách quyên góp về dồn dập từ các gia đình ở Hà Nội, số lượng lớn hơn dự kiến khiến khu vực tập kết bị quá tải. Cùng lúc đó, một số mô hình thí nghiệm thử nghiệm chưa đạt kết quả như mong muốn ngay sát ngày đi. Để xoay xở, cả nhóm đã phải thức muộn cùng nhau, vừa tỉ mỉ kiểm tra và phân loại chính xác theo từng khối lớp để các bạn học sinh miền núi nhận được sách chuẩn nhất, vừa liên hệ thầy hướng dẫn chuyên môn để căn chỉnh lại định lượng thí nghiệm.

Tham gia thực hiện chương trình, nữ sinh Dương Thanh An, SN 2011, Trường THPT Lý Thái Tổ (Hà Nội), cho biết: Đối với em, đây không chỉ là hoạt động trải nghiệm mà còn là cơ hội để em được khám phá, học hỏi và thử sức với những điều mới mẻ. Thông qua hoạt động này có thể được giao lưu, làm việc cùng các bạn, rèn luyện khả năng tư duy, sáng tạo cũng như kỹ năng làm việc nhóm. Đây cũng là cơ hội giúp em trưởng thành hơn, tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế để từng bước hoàn thiện bản thân.

Dương Thanh An chi sẻ, STEM không phải là bộ môn thế mạnh dành riêng cho học sinh nam. Các bạn nữ hay bất kì ai có sự hứng thú, niềm đam mê với khoa học đều có thể tham gia. Sau quá trình tham gia các hoạt động STEM, em nhận thấy rằng bộ môn này giúp em được tự mình khám phá ra những điều mới mẻ thông qua các thí nghiệm thực hành Vật lí, Hóa học mà không bị quá gò bó trong lý thuyết sách vở. Qua mỗi buổi thực hành, em cảm thấy rất vui vì mình không chỉ được học mà còn được trực tiếp làm, được thử nghiệm và nhìn thấy những kiến thức tưởng như khô khan trở nên gần gũi và thú vị hơn. Sau những trải nghiệm với STEM, em hiểu hơn về điều mình hứng thú và có thêm những lựa chọn cho con đường phía trước. Với em, điều quan trọng không phải là "con gái có hợp với STEM hay không", mà là mình có thực sự muốn thử sức và theo đuổi nó hay không", Thanh An chia sẻ.

Với Blue Horizon Initiative, chương trình không chỉ mang những món quà đến miền núi, mà quan trọng hơn, để lại thiết bị, học liệu và cả cách thức tổ chức hoạt động mà nhà trường có thể tiếp tục sử dụng lâu dài; đồng thời mang đến cho chính những học sinh tham gia dự án một trải nghiệm giáo dục thực tế.