Những lỗi nữ ứng cử viên thường gặp và cách khắc phục

Thực tế cho thấy không ít nữ ứng cử viên dù tâm huyết nhưng vẫn gặp những hạn chế trong quá trình xây dựng Chương trình hành động, khiến nội dung chưa thực sự thuyết phục. 

Nhận diện những lỗi thường gặp và có giải pháp khắc phục sẽ giúp chương trình hành động trở nên rõ ràng, khả thi và tạo được niềm tin với cử tri.

Lỗi 1: Nội dung còn chung chung, thiếu trọng tâm

Nhiều chương trình hành động hiện nay vẫn mang tính liệt kê, đề cập đến nhiều lĩnh vực nhưng chưa xác định rõ vấn đề ưu tiên. Những nội dung như "quan tâm phát triển kinh tế - xã hội", "nâng cao đời sống nhân dân" hay "tăng cường an sinh xã hội" thường được nhắc đến nhưng thiếu giải pháp cụ thể.

Khi chương trình hành động quá dàn trải, cử tri sẽ khó nhận ra đâu là nội dung mà ứng cử viên thực sự tâm huyết, đồng thời cũng khó đánh giá tính khả thi của các cam kết.

Cách khắc phục

Ứng cử viên nên lựa chọn từ 3 đến 5 vấn đề trọng tâm gắn trực tiếp với đời sống người dân trong khu vực bầu cử. Mỗi vấn đề cần được trình bày rõ mục tiêu và giải pháp dự kiến.

Một chương trình hành động cô đọng, rõ ràng thường tạo ấn tượng tốt hơn một chương trình dài nhưng thiếu trọng tâm.

Lỗi 2: Cam kết vượt quá thẩm quyền của đại biểu dân cử

Một hạn chế khá phổ biến là người ứng cử đưa ra những cam kết mang tính điều hành, như trực tiếp xây dựng công trình, giải quyết thủ tục hành chính hoặc triển khai chính sách cụ thể. Trong khi đó, đại biểu Hội đồng nhân dân không phải là cơ quan thực thi mà có vai trò quyết định chủ trương, giám sát và phản ánh ý kiến cử tri.

Những cam kết vượt quá thẩm quyền có thể khiến cử tri nghi ngờ về sự hiểu biết của ứng cử viên đối với vai trò đại biểu dân cử.

Cách khắc phục

Ứng cử viên cần nắm vững chức năng của đại biểu Hội đồng nhân dân, bao gồm:

- Tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương,

- Giám sát việc thực hiện chính sách,

- Phản ánh kiến nghị của cử tri.

Thay vì cam kết "sẽ xây dựng" hoặc "sẽ giải quyết", nên sử dụng những cách diễn đạt phù hợp như "kiến nghị", "đề xuất", "giám sát" hoặc "thúc đẩy".

Điều này giúp chương trình hành động vừa thực tế vừa thể hiện sự chuyên nghiệp.

Lỗi 3: Thiếu căn cứ thực tiễn

Một số chương trình hành động được xây dựng chủ yếu dựa trên nhận định chủ quan mà chưa dựa trên số liệu hoặc thực trạng của địa phương. Điều này khiến nội dung thiếu sức thuyết phục và khó triển khai trên thực tế.

Một chương trình hành động tốt cần phản ánh đúng những vấn đề mà người dân đang quan tâm như việc làm, môi trường sống, hạ tầng, giáo dục hoặc dịch vụ y tế.

Theo các chuyên gia, những chương trình hành động được chuẩn bị kỹ thường dựa trên nhiều nguồn thông tin khác nhau, từ báo cáo kinh tế - xã hội đến ý kiến cử tri.

Cách khắc phục

Ứng cử viên nên:

- Nghiên cứu các báo cáo phát triển kinh tế - xã hội của địa phương,

- Tìm hiểu nội dung các cuộc tiếp xúc cử tri trước đó,

- Trao đổi với cán bộ cơ sở và các tổ chức đoàn thể,

- Lắng nghe ý kiến của người dân.

Chương trình hành động càng gắn với thực tiễn địa phương thì càng dễ tạo niềm tin.

Lỗi 4: Thiếu dấu ấn cá nhân

Một số chương trình hành động được xây dựng đúng cấu trúc nhưng lại thiếu nét riêng, khiến cử tri khó nhận ra điểm mạnh của ứng cử viên.

Trong khi đó, mỗi ứng cử viên đều có những lợi thế riêng về kinh nghiệm công tác, lĩnh vực chuyên môn và quá trình gắn bó với cộng đồng.

Nếu chương trình hành động không thể hiện được những yếu tố này, ứng cử viên sẽ khó tạo được sự khác biệt.

Cách khắc phục

Ứng cử viên nên gắn chương trình hành động với kinh nghiệm và thế mạnh của bản thân, chẳng hạn như: Công tác xã hội, giáo dục, y tế, phát triển kinh tế, hoạt động cộng đồng...

Một chương trình hành động mang dấu ấn cá nhân sẽ giúp cử tri hiểu rõ hơn năng lực của ứng cử viên và dễ tạo niềm tin hơn.

Lỗi 5: Thiếu góc nhìn giới và tính bao trùm

Trong bối cảnh thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển bền vững, chương trình hành động của nữ ứng cử viên nếu không thể hiện được góc nhìn giới sẽ bỏ lỡ một lợi thế quan trọng.

Góc nhìn giới không chỉ đơn thuần là đề cập đến phụ nữ mà còn là cách nhìn nhận chính sách từ nhu cầu của nhiều nhóm khác nhau trong xã hội như phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc lao động yếu thế.

Theo TS. Trần Thị Thu Hiền, chính trải nghiệm và sự gắn bó với cộng đồng là lợi thế giúp nhiều nữ ứng cử viên có khả năng nhận diện rõ hơn những vấn đề liên quan đến đời sống gia đình, sinh kế và an sinh xã hội. Tuy nhiên, nếu không được thể hiện rõ trong chương trình hành động, lợi thế này sẽ không được phát huy.

Cách khắc phục

Ứng cử viên nên:

- Phân tích tác động của chính sách đối với phụ nữ và các nhóm yếu thế,

- Quan tâm đến các vấn đề như việc làm bền vững, chăm sóc sức khỏe, giáo dục và môi trường sống,

- Đề xuất giải pháp bảo đảm sự tham gia và hưởng lợi công bằng của các nhóm dân cư.

Một chương trình hành động có góc nhìn giới không chỉ thể hiện trách nhiệm xã hội mà còn góp phần nâng cao chất lượng chính sách và tính bền vững của sự phát triển.

Lỗi 6: Thiếu tính cam kết và sự chân thành

Một số chương trình hành động được viết theo mẫu sẵn có nên thiếu sự gắn bó với trải nghiệm và mong muốn của người ứng cử. Nội dung tuy đầy đủ nhưng chưa thể hiện được quyết tâm và trách nhiệm cá nhân.

Trong khi đó, cử tri thường quan tâm không chỉ nội dung mà còn thái độ và tinh thần của ứng cử viên.

Theo TS. Trần Thị Thu Hiền, yếu tố tạo nên sức thuyết phục của chương trình hành động chính là sự chân thành và cam kết trách nhiệm.

Cách khắc phục

Ứng cử viên nên:

- Thể hiện rõ động lực tham gia ứng cử,

- Nêu mong muốn đóng góp cho cộng đồng, 

- Khẳng định trách nhiệm nếu được cử tri tín nhiệm.

Việc xây dựng chương trình hành động là một quá trình học hỏi và hoàn thiện. Đối với nhiều nữ ứng cử viên lần đầu tham gia ứng cử, việc gặp khó khăn là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, khi nhận diện được những hạn chế phổ biến và có giải pháp khắc phục phù hợp, mỗi ứng cử viên hoàn toàn có thể xây dựng một chương trình hành động rõ ràng, thực tế và thuyết phục.

Để xây dựng chương trình hành động hiệu quả và tự tin tham gia ứng cử, việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho nữ ứng cử viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nội dung này sẽ được đề cập trong bài cuối: Bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031: Giải pháp nâng cao năng lực cho nữ ứng cử viên.