Nữ giáo viên gieo niềm tin phía sau thành công của học trò

Giúp học sinh hiểu chuyện xưa, biết nghĩ chuyện nay

Với nhiều học sinh, Lịch sử có thể là môn học khiến các em ngại ngần bởi những mốc thời gian, tên nhân vật và sự kiện nối tiếp nhau. Nếu việc học chủ yếu dựa vào ghi nhớ, các em dễ cảm thấy kiến thức dài, khó nhớ và nhanh quên. Nhưng theo cô Nguyễn Thị Nhung, khi hiểu được câu chuyện phía sau mỗi sự kiện, học sinh sẽ thấy Lịch sử gần gũi và dễ tiếp nhận hơn.

Trong các giờ dạy, cô thường khuyến khích học sinh đặt câu hỏi: Sự kiện ấy diễn ra trong hoàn cảnh nào? Vì sao nó xảy ra? Những yếu tố nào tác động đến diễn biến và kết quả? Có điểm gì giống hoặc khác với những sự kiện đã học?

Từ những câu hỏi ấy, học sinh được hướng dẫn tìm hiểu nguyên nhân, phân tích bối cảnh và kết nối các sự kiện với nhau. Thay vì chỉ chờ giáo viên đưa ra đáp án, các em có cơ hội tự suy nghĩ, trao đổi và trình bày cách hiểu của mình.

Khi một sự kiện được đặt trong hoàn cảnh cụ thể, những con số và mốc thời gian dần có ý nghĩa rõ ràng hơn. Học sinh hiểu vì sao sự kiện diễn ra, vì sao nó tạo nên bước ngoặt và có ảnh hưởng như thế nào đến tiến trình lịch sử. Kiến thức vì thế trở nên liền mạch, giúp các em dễ ghi nhớ và có nền tảng để tiếp tục tìm hiểu những nội dung mới.

Cách dạy ấy đòi hỏi giáo viên dành thời gian lựa chọn câu hỏi, tổ chức bài học và theo dõi cách học sinh tiếp nhận kiến thức. Có những vấn đề tưởng chừng đơn giản nhưng khi được hỏi đến nguyên nhân, các em vẫn lúng túng. Đó cũng là lúc người giáo viên cần kiên nhẫn gợi mở, giúp học sinh tự tìm ra câu trả lời thay vì vội vàng giải thích thay.

Với cô Nhung, điều đáng quý trong một giờ học là khi học sinh bắt đầu chủ động suy nghĩ, biết liên hệ kiến thức và mạnh dạn nêu ý kiến. Mỗi em có khả năng tiếp thu khác nhau, vì vậy giáo viên cần tạo điều kiện để các em dần tiến bộ.

Cách tiếp cận này cũng giúp học sinh rèn luyện khả năng phân tích, so sánh và nhìn nhận vấn đề trong bối cảnh cụ thể. Những kỹ năng ấy có ích cả khi các em học các môn khác và khi tiếp xúc với những vấn đề trong cuộc sống.

Sau 13 năm gắn bó với nghề, cô Nhung hiểu rằng để học sinh yêu thích môn học, trước hết cần giúp các em thấy mình có thể học được, hiểu được và làm chủ kiến thức.

Quan tâm đến từng học sinh

Nếu trong giờ học, cô Nhung kiên trì giúp học sinh tìm ra mối liên hệ giữa các sự kiện, thì trong công tác chủ nhiệm, cô dành sự quan tâm để hiểu hơn về tính cách, hoàn cảnh và những băn khoăn của từng em.

Có học sinh luôn mạnh dạn thể hiện bản thân, nhưng cũng có em ít nói, học lực chưa nổi bật và thường lo mình không làm được. Với những trường hợp ấy, cô cho rằng điều quan trọng là tìm ra cách động viên phù hợp, giúp các em xác định mục tiêu vừa sức và có thêm động lực để cố gắng.

Đỗ Đức Hải, học sinh lớp 12A6, khóa K5, là một trong những học trò khiến cô Nhung nhớ mãi. Hải từng khá nhút nhát, chưa thực sự tin vào năng lực của mình. Khi kỳ thi tốt nghiệp THPT đến gần, áp lực về điểm số và lựa chọn tương lai khiến em có những lúc lo lắng. Với một học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa quan trọng, sự thiếu tự tin có thể khiến con đường phía trước dường như khó khăn hơn.

Trong thời gian ấy, cô Nhung kiên trì động viên Hải, giúp em nhìn lại khả năng của bản thân và xác định những mục tiêu phù hợp. Cô không đặt ra những yêu cầu quá xa vời, mà khuyến khích em tập trung vào việc học, cố gắng từng bước và đừng vội nản lòng khi gặp trở ngại. "Cô tin em có thể làm tốt hơn!" - lời động viên giản dị ấy đã tiếp thêm niềm tin cho Hải.

Đôi khi, với một học sinh đang hoài nghi về bản thân, việc có người tin tưởng mình là điều rất đáng quý. Sự động viên của giáo viên có thể giúp các em mạnh dạn thử sức, kiên trì thêm một chút và nhận ra rằng kết quả hôm nay chưa phải giới hạn cuối cùng của mình.

Hải dần nghiêm túc hơn với việc học, chủ động hơn trong việc đặt mục tiêu và nỗ lực cho kỳ thi phía trước. Những thay đổi ấy đến từ quá trình cố gắng của chính em, cùng sự đồng hành của gia đình và thầy cô trong giai đoạn quan trọng.

Ngày công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT, điểm số của Hải cao hơn những gì em và gia đình từng mong đợi. Em trúng tuyển vào Trường Đại học Thủy lợi, mở ra một chặng đường mới sau những tháng ngày lo lắng, băn khoăn về tương lai.

Câu chuyện ấy còn ý nghĩa hơn bởi một học sinh từng rụt rè đã dần biết tin vào bản thân, biết đặt mục tiêu và cố gắng để đạt được điều mình mong muốn.

Với vai trò một giáo viên chủ nhiệm, những thay đổi như vậy có khi diễn ra rất âm thầm. Giáo viên cần quan sát, lắng nghe và hiểu điều gì đang khiến học sinh lo lắng. Có em cần được hướng dẫn cụ thể hơn trong học tập; có em cần một lời khích lệ; cũng có em cần thời gian để nhận ra điểm mạnh của chính mình.

Mỗi học sinh có một hoàn cảnh và cách trưởng thành riêng. Bởi vậy, sự quan tâm của người thầy cần bắt đầu từ việc hiểu học trò, thay vì chỉ nhìn vào điểm số hay những biểu hiện trước mắt. Khi được động viên đúng lúc và có mục tiêu phù hợp, các em sẽ có thêm cơ hội phát huy khả năng của mình.

Bền bỉ với những việc làm thường ngày

Trong 13 năm công tác, cô Nguyễn Thị Nhung đảm nhiệm nhiều vai trò: giáo viên Lịch sử, giáo viên chủ nhiệm, Chủ tịch Công đoàn trong nhiều năm và từ năm 2024 là Phó Hiệu trưởng Trường THPT Ngô Gia Tự.

Ở mỗi vị trí, cô có những nhiệm vụ và trách nhiệm riêng. Công việc giảng dạy đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chuyên môn; công tác chủ nhiệm cần sự sát sao, thấu hiểu học sinh; còn nhiệm vụ quản lý đặt ra yêu cầu phối hợp, tổ chức và cùng tập thể nhà trường giải quyết những công việc chung.

Cô được ghi nhận với danh hiệu giáo viên chủ nhiệm xuất sắc toàn diện và có sáng kiến kinh nghiệm được công nhận cấp ngành GD&ĐT Hà Nội. Kết quả ấy là dấu mốc trong quá trình công tác, đồng thời cho thấy sự nỗ lực của cô ở nhiều phương diện của nghề.

Dù ở vị trí nào, điều có thể nhận ra qua cách cô dạy học và câu chuyện với học trò vẫn là sự chú trọng đến quá trình trưởng thành của mỗi em. Cô mong học sinh hiểu bài, biết tự suy nghĩ, dám đặt câu hỏi và có thêm niềm tin vào khả năng của mình.

Với người làm giáo dục, kết quả công việc đôi khi hiện lên qua những con số, danh hiệu hay thành tích. Nhưng cũng có những điều cần thời gian mới nhìn thấy rõ, thí dụ một học sinh biết phân tích vấn đề thay vì học thuộc lòng, một em từng ngại phát biểu nay đã mạnh dạn chia sẻ suy nghĩ, hay một học trò từng loay hoay trước tương lai rồi tự tin bước vào giảng đường đại học…

Những chuyển biến ấy được tạo nên từ nhiều yếu tố, trong đó có sự cố gắng của học sinh, sự đồng hành của gia đình và sự tận tâm của thầy cô. Người giáo viên không thể học thay hay quyết định thay học trò, nhưng có thể giúp các em nhận ra hướng đi, trang bị kiến thức và tiếp thêm động lực khi cần thiết.

Trước thềm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, câu chuyện về cô giáo Nguyễn Thị Nhung gợi nhắc đến những đóng góp lặng thầm của các nữ nhà giáo. Đó là những giờ lên lớp được chuẩn bị chu đáo, những lần kiên nhẫn giải thích một vấn đề khó, những cuộc trò chuyện với học sinh và cả những công việc chung phía sau cánh cửa lớp học. Có lẽ, niềm vui của nghề giáo được góp nhặt từ những điều bình dị như thế…