Nữ tiến sĩ 9X đưa nghiên cứu y sinh đến với cộng đồng

Khát vọng ứng dụng trong y học

TS. Đặng Thị Lệ Hằng - Phó Trưởng phòng Công nghệ Vật liệu Y sinh, Viện Công nghệ Tiên tiến (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) có niềm đam mê nghiên cứu từ những năm tháng học đại học. Chị đặc biệt hứng thú với các vấn đề liên quan đến sự tương tác và hoạt động phức tạp bên trong cơ thể người. Khi tìm hiểu sâu hơn, chị nhận ra rằng vật liệu là một lĩnh vực rất rộng và đóng vai trò nền tảng cho nhiều ngành khoa học và công nghệ. Hầu hết các thiết bị hay giải pháp trong đời sống đều bắt nguồn từ vật liệu. Điều đó khiến chị quan tâm đến việc nghiên cứu, phát triển các loại vật liệu mới.

Tuy vậy, hành trình đưa các kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tế không hề đơn giản. Một trong những thách thức lớn nhất là khoảng cách giữa nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và việc đưa kết quả đó đến gần hơn với thực tiễn y học.

"Một vật liệu có thể cho kết quả rất tốt trong điều kiện thí nghiệm, nhưng để tiến tới ứng dụng trong y học thì cần trải qua nhiều bước đánh giá nghiêm ngặt về tính an toàn, tính tương thích sinh học cũng như hiệu quả lâu dài trong môi trường sinh học phức tạp của cơ thể người", chị cho biết.

Các nhóm nghiên cứu cũng gặp một số khó khăn trong quá trình triển khai nghiên cứu, đặc biệt liên quan đến việc chuẩn bị vật tư, thiết bị và các điều kiện phục vụ thí nghiệm. Điều này đôi khi ảnh hưởng đến tiến độ nghiên cứu. Vì vậy, việc tăng cường điều kiện cơ sở vật chất và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động nghiên cứu sẽ giúp các nhóm khoa học chủ động triển khai các hướng nghiên cứu một cách hiệu quả. Bên cạnh đó là các thủ tục liên quan đến thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng - bước quan trọng để đưa các kết quả nghiên cứu vào ứng dụng trong y học hiện vẫn khá phức tạp và đòi hỏi nhiều hồ sơ...

"Tuy còn nhiều thách thức, nhưng chính những khó khăn này cũng thúc đẩy các nhà khoa học phải linh hoạt hơn trong cách tiếp cận, tăng cường hợp tác với các cơ sở y tế và các đơn vị nghiên cứu khác. Qua đó, từng bước đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với cộng đồng", TS. Đặng Thị Lệ Hằng chia sẻ.

Cân bằng cuộc sống

Được đề cử Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu 2025, nữ tiến sĩ sinh năm 1993 xem đây là nguồn động lực để tiếp tục bền bỉ theo đuổi con đường khoa học và đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với cuộc sống.

Theo TS. Đặng Thị Lệ Hằng, làm khoa học là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên trì và chấp nhận thử thách. Không ít thí nghiệm phải lặp lại nhiều lần, thậm chí thất bại trước khi tìm được kết quả. Vì vậy, sự ghi nhận ở một thời điểm nhất định trở thành nguồn động viên để các nhà khoa học tiếp tục theo đuổi những mục tiêu lâu dài.

Chia sẻ về vai trò của phụ nữ trong khoa học, TS. Đặng Thị Lệ Hằng cho rằng năng lực nghiên cứu không phụ thuộc vào giới tính. Tuy nhiên, nhiều nhà khoa học nữ thường có sự kiên trì, tỉ mỉ và khả năng quan sát chi tiết - những yếu tố quan trọng trong quá trình làm thí nghiệm và phân tích kết quả. Bên cạnh đó, phụ nữ cũng thường quan tâm nhiều hơn đến yếu tố con người và tác động xã hội của khoa học, giúp các nghiên cứu gần hơn với nhu cầu thực tiễn.

Gia đình luôn là nguồn động viên lớn trên hành trình làm khoa học của TS. Lệ Hằng. Công việc nghiên cứu hiếm khi có ranh giới rõ ràng giữa giờ làm việc và đời sống cá nhân, bởi nhiều khi ý tưởng hay bản thảo bài báo theo chị sau khi rời phòng thí nghiệm.

Có những giai đoạn cao điểm, đặc biệt khi chạy thí nghiệm hoặc hoàn thiện dự án, phần lớn thời gian trong ngày đều dành cho công việc. Vì vậy, việc cân bằng giữa công việc và gia đình đôi khi chỉ đơn giản là sắp xếp để có những khoảng thời gian ý nghĩa bên người thân. Đó có thể là những bữa cơm quây quần, những cuộc trò chuyện giản dị hay vài phút nghỉ ngơi để nạp lại năng lượng. Chính sự thấu hiểu và ủng hộ của gia đình giúp chị thêm vững tâm theo đuổi con đường nghiên cứu, nhất là trong những giai đoạn nhiều áp lực.

Trong bối cảnh khoa học - công nghệ trở thành nền tảng của năng lực cạnh tranh quốc gia, những nghiên cứu trong lĩnh vực vật liệu y sinh không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn góp phần tạo dựng uy tín khoa học của Việt Nam trên bản đồ quốc tế.